Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στους κόλπους των κτηνοτρόφων η διαχείριση της κρίσης που έχει προκύψει με τον αφθώδη πυρετό, την ώρα που η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η φύση της ασθένειας και τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα δεν αφήνουν περιθώρια για διαφορετική αντιμετώπιση. Οι δύο αυτές οπτικές αποτυπώθηκαν στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο», μέσα από τις τοποθετήσεις του κτηνοτρόφου Παντελή Παντελή και του καθηγητή του Τμήματος Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, Δημήτρη Τσάλτα.
Ο κτηνοτρόφος Παντελής Παντελή έκανε λόγο για σοβαρή κακοδιαχείριση της κατάστασης από τον Δεκέμβριο μέχρι σήμερα, υποστηρίζοντας ότι οι παραγωγοί δεν έχουν ενημερωθεί ουσιαστικά για τις αποφάσεις που λαμβάνονται και τα μέτρα που εφαρμόζονται. Όπως ανέφερε, οι αρχές δεν απευθύνθηκαν ποτέ απευθείας στους κτηνοτρόφους για να τους εξηγήσουν την κατάσταση, σημειώνοντας ότι η μοναδική μαζική συνάντηση πραγματοποιήθηκε με δική του πρωτοβουλία στη Χοιροκοιτία, όπου συγκεντρώθηκαν περισσότεροι από 500 κτηνοτρόφοι. «Αυτή η ενημέρωση θα έπρεπε να γίνει από το Υπουργείο, να μιλήσουν απευθείας στον κόσμο και να εξηγήσουν τι συμβαίνει», υποστήριξε.
Ο ίδιος εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο, όπως είπε, πραγματοποιούνται οι θανατώσεις ζώων, αναφέροντας περιστατικά όπου συνεργεία εμφανίστηκαν αιφνιδιαστικά σε μονάδες πριν ακόμη υπάρξει επίσημη ενημέρωση των παραγωγών. Όπως είπε, ενώ είχε ανακοινωθεί ότι θα γινόταν ενημέρωση στις 9:30 το πρωί από τις οργανώσεις για τις εξελίξεις, συνεργεία μετέβησαν στις 7:00 το πρωί για να προχωρήσουν σε θανατώσεις. «Δεν γίνεται να σκοτώνεις ζώα στις επτά το πρωί και να ενημερώνεις τον κόσμο στις εννιά και μισή. Ποια επιχείρηση λειτουργεί έτσι;» διερωτήθηκε.
Παράλληλα, ο κ. Παντελή ανέφερε ότι μεταξύ των κτηνοτρόφων συζητείται ακόμη και το ενδεχόμενο προσφυγής στη δικαιοσύνη, σημειώνοντας ότι πολλοί αισθάνονται πως δεν υπήρξε διαφάνεια στη διαχείριση της κατάστασης. Όπως είπε, η εμπιστοσύνη προς τις αρμόδιες υπηρεσίες έχει κλονιστεί, τονίζοντας ότι σε κάθε επαγγελματικό χώρο η ενημέρωση και η υπευθυνότητα αποτελούν βασικές αρχές λειτουργίας. «Δεν μπορεί να μεταφέρεται η ευθύνη στους κτηνοτρόφους, όταν δεν τους έχεις ενημερώσει καν για το τι πρόκειται να γίνει», σημείωσε.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζει ότι η αυστηρότητα των μέτρων σχετίζεται άμεσα με τη φύση της ασθένειας. Ο καθηγητής Δημήτρης Τσάλτας εξήγησε ότι ο αφθώδης πυρετός είναι μία από τις πιο μολυσματικές ασθένειες που μπορούν να προσβάλουν τα ζώα, διευκρινίζοντας ότι δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται για ζωονόσο και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την κατανάλωση προϊόντων ζωικής προέλευσης, όπως γάλα και κρέας.
Για να γίνει κατανοητή η μεταδοτικότητα της νόσου, ο καθηγητής έκανε μια αναλογία με τον κορωνοϊό, επισημαίνοντας ότι ενώ στον άνθρωπο απαιτούνταν εκατοντάδες έως και χιλιάδες σωματίδια του ιού για να προκληθεί μόλυνση, σε μια αγελάδα περίπου 500 κιλών αρκούν μόλις 10 έως 20 σωματίδια. Την ίδια στιγμή, ένα μολυσμένο ζώο μπορεί να απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ιού στο περιβάλλον. «Με αυτά τα δεδομένα αντιλαμβάνεται κανείς πόσο υψηλή είναι η μεταδοτικότητα της ασθένειας», ανέφερε, εξηγώντας ότι γι’ αυτόν τον λόγο τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης είναι ιδιαίτερα αυστηρά.
Ο κ. Τσάλτας σημείωσε επίσης ότι σε πολλά ζώα, ιδιαίτερα σε πρόβατα και αίγες, η ασθένεια μπορεί να είναι ασυμπτωματική, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολο τον έλεγχο της εξάπλωσης. Ακόμη και ζώα που φαίνονται υγιή μπορεί να μεταδίδουν τον ιό, κάτι που εξηγεί γιατί τα μέτρα προβλέπουν θανατώσεις ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα.
Σε σχέση με το ερώτημα γιατί θανατώνονται και ζώα που φαίνεται να έχουν αναρρώσει, ο καθηγητής εξήγησε ότι τα πρωτόκολλα βασίζονται σε εργαστηριακές εξετάσεις που εντοπίζουν αντισώματα. Εάν διαπιστωθεί ότι τα αντισώματα προέρχονται από φυσική μόλυνση και όχι από εμβολιασμό, τότε προβλέπεται θανάτωση, καθώς το ζώο μπορεί να συνεχίσει να μεταδίδει τη νόσο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο να είχαν ληφθεί νωρίτερα μέτρα, όταν εμφανίστηκαν κρούσματα στα κατεχόμενα, ο κ. Τσάλτας εξήγησε ότι το ζήτημα συνδέεται και με το πολιτικό πρόβλημα της Κύπρου. Όπως είπε, για να ξεκινήσει ένας εμβολιασμός πρέπει μια χώρα να δηλώσει επίσημα ότι έχει την ασθένεια, κάτι που δεν μπορούσε να γίνει τότε, καθώς δεν υπήρχαν καταγεγραμμένα κρούσματα στις ελεύθερες περιοχές και η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει έλεγχο στις κατεχόμενες περιοχές.
Ο καθηγητής τόνισε ακόμη ότι η αλλαγή των ευρωπαϊκών πρωτοκόλλων δεν είναι μια διαδικασία που μπορεί να γίνει άμεσα. Αν και η επιστημονική κοινότητα συζητά νέες προσεγγίσεις, μια τέτοια τροποποίηση απαιτεί χρόνια. «Κάθε στρατηγική πρέπει να εφαρμόζεται πλήρως. Δεν μπορείς να παίρνεις λίγο από τη μία και λίγο από την άλλη», σημείωσε.
Σε ό,τι αφορά την επόμενη ημέρα για την κυπριακή κτηνοτροφία, ο κ. Τσάλτας υπογράμμισε ότι καθοριστικό ρόλο θα παίξει η ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων. Κάθε καθυστέρηση, όπως είπε, επιτρέπει στον ιό να συνεχίσει να πολλαπλασιάζεται και παρατείνει την κρίση. Υπενθύμισε ότι στην επιδημία αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2001 η χώρα κατάφερε να επανέλθει σε καθεστώς απαλλαγής από τη νόσο μέσα σε περίπου επτά έως εννέα μήνες.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ακόμη κι αν οι ελεύθερες περιοχές καταφέρουν να απαλλαγούν από την ασθένεια, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος επανεμφάνισής της όσο αυτή παραμένει στις κατεχόμενες περιοχές. Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αξιολογήσει την κατάσταση στις περιοχές που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία, ωστόσο η γεωγραφική εγγύτητα δημιουργεί έναν διαρκή κίνδυνο επανεισαγωγής του ιού.
Διαβάστε επίσης: Αφθώδης πυρετός: Σταθερά τα κρούσματα - 38 οι επηρεαζόμενες μονάδες
Foot-and-Mouth Disease Outbreak Divides Cypriot Farmers - Miscommunication and Blame Game
The management of the foot-and-mouth disease crisis in Cyprus is causing strong reactions among farmers, who accuse the authorities of a lack of information and mismanagement. Farmer Pantelis Panteli accused the authorities of failing to communicate with producers and of carrying out surprise animal culls without prior notice. On the other hand, the scientific community, represented by Professor Dimitris Tsaltas, argues that the nature of the disease and European protocols require the strict measures being taken. Mr. Tsaltas emphasized that foot-and-mouth disease does not pose a risk to humans and does not affect the quality of animal products. Farmers are considering legal action, believing that there has been a lack of transparency in the crisis management.
