Πτώση χωρίς ημερομηνία, αλλά και χωρίς επιστροφή

Τελικά, γιατί αναβλήθηκε —αν όντως αναβλήθηκε— το αμερικανικό χτύπημα κατά του Ιράν; Τα σενάρια είναι πολλά. Το τελευταίο, αυτό του CNN, υποστηρίζει ότι καθοριστικός λόγος ήταν η εκτίμηση του Ισραήλ πως η αντιαεροπορική του άμυνα εμφάνιζε αδυναμίες λόγω υπερφόρτωσης από τον Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών, κυρίως σε ό,τι αφορά τα αποθέματα αναχαιτιστών.
Ωστόσο, ειδικά όταν μιλά κανείς για τον IDF και το συνολικό οικοδόμημα ασφάλειας του Ισραήλ, το ενδεχόμενο να υπάρχουν έναν χρόνο μετά σοβαρά κενά σε αποθέματα ή κρίσιμες δυνατότητες μοιάζει απίθανο. Κάποια συστήματα πράγματι δεν βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, όμως δύσκολα αυτό δεν έχει ήδη αντιμετωπιστεί.
Επιπλέον, τέτοιου είδους διαρροές, ειδικά ενόψει πολέμου, δεν αποτελούν συνήθη πρακτική — πόσω μάλλον μετά τις χθεσινές τοποθετήσεις της Ουάσιγκτον.
Η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία δεν συνομιλεί με τα ΜΜΕ ούτε αντιμετωπίζει επιπόλαια ζητήματα άμυνας, που αφορούν το σύνολο του πληθυσμού. Και αυτό για έναν απλό λόγο: το Ισραήλ είναι μια μικροσκοπική χώρα. Η κατοικήσιμη έκτασή του είναι μικρότερη από της Κύπρου και εκεί ζει περίπου το 85% των δέκα εκατομμυρίων κατοίκων του.
Οι δε βαλλιστικοί και άλλοι πύραυλοι δεν κάνουν διακρίσεις. Άλλωστε, στον Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών, τέσσερις από τους νεκρούς —σχεδόν μια ολόκληρη οικογένεια— ήταν Άραβες μουσουλμάνοι.
Όταν γίνονται διαρροές, είναι συνήθως σκόπιμες: είτε για πολιτικούς λόγους είτε για να καλύψουν άλλες, επικείμενες εξελίξεις. Και όλα δείχνουν ότι κάτι άλλο συμβαίνει —πιθανότατα παροδικό— αν κρίνει κανείς και από τη συνεχή συγκέντρωση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επικείμενη επίσκεψη του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ στο Ισραήλ, ενός από τους στενότερους πολιτικούς συμμάχους του Ντόναλντ Τραμπ. Οι δηλώσεις του περί «ιστορικών ευκαιριών», «αντίστασης στο κακό» και «θυσιών για την ελευθερία» μόνο τυχαίες δεν είναι. Το πραγματικό περιεχόμενο του ταξιδιού του πιθανόν θα φανεί σύντομα.
Εκεί όπου Άραβες και Ισραηλινοί αναλυτές συγκλίνουν είναι ότι το καθεστώς των μουλάδων έχει πλέον εισέλθει σε τροχιά πτώσης χωρίς επιστροφή. Οι μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών και η ακραία καταστολή έχουν απονομιμοποιήσει πλήρως το καθεστώς, εντός και εκτός Ιράν. Πέρα από τον σκληρό πυρήνα του μηχανισμού εξουσίας και τις οικογένειές του, η ιρανική κοινωνία έχει γυρίσει οριστικά την πλάτη στο καθεστώς Χαμενεΐ.
Το παράδοξο είναι προφανές: μια χώρα με τεράστιο φυσικό πλούτο, που θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στις G20, παραμένει παρίας εδώ και σχεδόν μισό αιώνα. Όχι λόγω της Δύσης, αλλά λόγω της εμμονής των μουλάδων να ηγεμονεύσουν την περιοχή και, πρωτίστως, να καταστρέψουν το Ισραήλ.
Δισεκατομμύρια δολάρια ξοδεύτηκαν σε πυρηνικά και εξοπλισμούς, ενώ ο πληθυσμός στερείται νερό και το νόμισμα αξίζει κυριολεκτικά λιγότερο από το κοινό χαρτί υγείας.
Το κόστος αυτής της πορείας —σε κυρώσεις, απώλειες και χαμένες ευκαιρίες— υπολογίζεται ότι ξεπερνά το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Η εκτίμηση δε, του πρώην υπουργού του Ιράν Μοχάμαντ Ζαρίφ. Το… 2021.
Οι Ιρανοί το γνωρίζουν. Και γνωρίζουν επίσης πώς θα μπορούσε να είναι η χώρα τους.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν το καθεστώς έχει τελειώσει, αλλά πότε και πώς θα πέσει. Με νέες διαδηλώσεις; Με στρατιωτική πίεση; Με εσωτερική κατάρρευση; Ή με έναν συνδυασμό εξευτελισμών που θα το αφήσουν ανίκανο να απαντήσει ακόμη και ρητορικά στις ΗΠΑ;
Στο Ισραήλ η εκτίμηση είναι σαφής: η υπόσκαψη ενταθεί, μέχρι το καθεστώς να φαίνεται ανίσχυρο και πιο ταπεινωμένο ακόμα, όχι μόνο απέναντι στις ΗΠΑ, αλλά και απέναντι στον ίδιο του τον λαό. Και τότε, οι εξελίξεις μπορεί να έρθουν από εκεί όπου το καθεστώς φοβάται περισσότερο —από μέσα.
Το μόνο σενάριο που δεν υφίσταται πια είναι η αδράνεια. Ιδίως τώρα που η Τεχεράνη έχει συνειδητοποιήσει πως ούτε η Μόσχα μπορεί ούτε το Πεκίνο θέλει να πληρώσει το τίμημα της διάσωσής της. Όταν έρθει η επόμενη μέρα, άλλωστε, θα είναι business as usual όπως θα είναι και απολύτως διαχειρίσιμη για όλους —εκτός από τους σημερινούς.