Serious Allegation: Teacher Accused of Insulting Students

Ανώνυμη καταγγελία υποβλήθηκε στην Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, στην οποία γίνεται λόγος για συμπεριφορά καθηγητή λυκείου που φέρεται να προβαίνει σε προσβλητικά και απαξιωτικά σχόλια εις βάρος μαθητών.
Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, ο εν λόγω εκπαιδευτικός απευθύνει τα σχόλια αυτά ενώπιον της τάξης, με ιδιαίτερα υποτιμητικό τρόπο, θίγοντας την αξιοπρέπεια των μαθητών. Όπως υποστηρίζεται, η στάση αυτή επηρεάζει αρνητικά την ψυχολογία τους και συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός επιβαρυμένου και αντιπαιδαγωγικού κλίματος στο σχολικό περιβάλλον.
Ειδικότερα, στην καταγγελία αναφέρεται ότι ο καθηγητής σχολιάζει ζητήματα που αφορούν την προσωπική υγιεινή των μαθητών, την ενδυμασία τους —όπως το γεγονός ότι φορούν τα ίδια ρούχα— καθώς και άλλα προσωπικά δεδομένα που σχετίζονται με την ατομική τους κατάσταση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι οι μαθητές φέρονται να ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αντιμετωπίζοντας προσωπικές ή κοινωνικές δυσκολίες. Όπως επισημαίνεται, πρόκειται για παιδιά που έχουν ανάγκη από στήριξη, κατανόηση και σεβασμό από το εκπαιδευτικό προσωπικό και όχι από ειρωνικά σχόλια ή δημόσια έκθεση.
Υπενθυμίζεται ότι η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς έχει αρμοδιότητα τη διερεύνηση και αξιολόγηση καταγγελιών που σχετίζονται με πράξεις διαφθοράς.
Μάλιστα η Αρχή ξακεθαρίζει ότι προβαίνοντας σε Προκαταρκτική Εξέταση της εν λόγω Καταγγελίας διαπιστώνει ότι, αυτή δεν αφορά σε πράξεις διαφθοράς όπως αυτές καθορίζονται στο Άρθρο 2 του Νόμου, καθώς:
Α) Στην εν λόγω Καταγγελία δεν περιγράφονται γεγονότα ή/και δεν έχουν προσκομιστεί στοιχεία, βάσει των οποίων να δεικνύεται περαιτέρω εξέταση για την Ανώνυμη Καταγγελία, και/ή δε δύναται να στοιχειοθετηθεί ενδεχόμενο ποινικό αδίκημα για πράξεις διαφθοράς ως αυτές περιγράφονται στο Άρθρο 2 του Νόμου. Συγκεκριμένα, δεν διαφαίνεται ότι οποιοδήποτε πρόσωπο χρησιμοποίησε τη θέση του, για αθέμιτο σκοπό, ήτοι την πρόθεση πρόκλησης ζημιάς. Επιπλέον, δεν διαφαίνεται αδίκημα το οποίο να εμπεριέχει το στοιχείο του δεκασμού ή της κατάχρησης εξουσίας ή εμπιστοσύνης ή να στρέφεται εναντίον της άσκησης νόμιμης εξουσίας, καθώς και οποιοδήποτε άλλο αδίκημα το οποίο εκ φύσεως συνιστά πράξη διαφθοράς.
Β) Παρά ταύτα, τίθεται το ζήτημα της σοβαρότητας των ισχυρισμών, καθώς στοχοποιούνται ανήλικα πρόσωπα, ήτοι μαθητές, και μάλιστα ως εμφαίνεται από την Καταγγελία, ευάλωτων ομάδων κοινωνικά και ψυχολογικά. Στην Καταγγελία περιγράφονται συμπεριφορές οι οποίες προσβάλλουν την προσωπικότητα και πληγώνουν τον πυρήνα της ψυχικής κατάστασης παιδιών γεγονός που δεν μπορεί να μην τύχει της δέουσας προσοχής.
Γ) Ο Περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμος του 1969 (10/1969) καθορίζει στο Άρθρο 48 τα καθήκοντα των εκπαιδευτικών λειτουργών και συγκεκριμένα το σημείο (1) (δ) αναφέρει ότι έκαστος εκπαιδευτικός λειτουργός οφείλει vα μη εvεργή κατά τρόπov o oπoίoς δυvατόv vα τείvη εις κλovισμόv της εμπιστoσύvης τoυ κoιvoύ εις τηv εκπαιδευτικήv υπηρεσίαv. Επιπλέον, το Άρθρο 63 (1) (β) αναφέρει ότι εκπαιδευτικός λειτoυργός υπόκειται σε πειθαρχική δίωξη εάv εvεργήσει κατά παράβαση τωv καθηκόvτωv ή υπoχρεώσεωv του. Εν προκειμένω υπάρχει κλονισμός της εμπιστοσύνης του κοινού προς την εκπαιδευτική υπηρεσία καθώς στην Καταγγελία γίνεται αναφορά για προσβλητική και εξευτελιστική αντιμετώπιση μαθητών οι οποίοι μάλιστα ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Δ) Οι Περί Λειτουργίας των Δημοσίων Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης Κανονισμοί του 2017 μέχρι 2023 ρυθμίζουν αναλυτικά τα ζητήματα σχετικά με τα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης και αναφέρουν τις αρχές που τα διέπουν. Ενδεικτικά το Άρθρο 3.-(1) αναφέρει ότι οποιοδήποτε πρόσωπο έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τις διατάξεις του εν λόγω Νόμου σημείο (α) «χωρίς καμία διάκριση στη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις του παιδιού ή των γονέων ή κηδεμόνων του ή την υπηκοότητα, εθνική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσιακή κατάσταση, την ανικανότητα, τη γέννηση, το σεξουαλικό προσανατολισμό ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση», σημείο (γ) με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την προσωπική αξία του παιδιού και με αμεροληψία, με ιδιαίτερη προσοχή στην προσωπική του κατάσταση, στην ευημερία και στις ιδιαίτερες ανάγκες του, και με πλήρη σεβασμό στη σωματική και ψυχολογική του ακεραιότητά». Επιπλέον, το Άρθρο 30 (13) αναφέρει ότι «Το εκπαιδευτικό προσωπικό οφείλει να είναι πρότυπο υπεύθυνου και ελεύθερου δημοκρατικού πολίτη, να χαρακτηρίζεται από αξιοπρέπεια, ευπρέπεια, κοσμιότητα, ευγένεια και διακριτικότητα, να συνεργάζεται συναδελφικά και να συμπεριφέρεται προς τους μαθητές με τον τρόπο που αρμόζει σε πραγματικούς παιδαγωγούς.»
Ε) Με βάση τα παραπάνω και με τους ισχυρισμούς στην Καταγγελία, διαφαίνεται πρόδηλη αντίθεση με τα όσα επιβάλλονται υπό του άνωθεν σχετικού νομικού πλαισίου αναφορικά με τα καθήκοντα, τις αρχές και το ήθος του εκπαιδευτικού συστήματος γενικότερα αλλά και των εκπαιδευτικών ειδικότερα.
6. Εξαιτίας της σοβαρότητας των ισχυρισμών, έχει κριθεί δέον και έχει διαβιβαστεί η παρούσα Καταγγελία στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας και στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, καθώς εγείρονται θέματα που ενδεχομένως να άπτονται της αρμοδιότητάς τους.
7. Με βάση τα όσα αναφέρουμε πιο πάνω, θεωρούμε ότι, από την Προκαταρκτική Εξέταση που διεξήγαγε η Αρχή, δυνάμει των Κανονισμών 14(2)(α) και 14(3), η Καταγγελία δεν εμπίπτει εντός των αρμοδιοτήτων της Αρχής, και ως εκ τούτου, τερματίζεται η διαδικασία περαιτέρω διερεύνησής της και αρχειοθετείται.