Η νέα «Εθνική Στρατηγική Τουρισμού Κύπρου» ως το 2035 θέτει στόχο να προσελκύσει 5 εκατομμύρια επισκέπτες. Η «διόγκωση» είναι μία άποψη. Ερωτάται το Υφυπουργείο: γιατί στόχος είναι η ποσότητα…ενώ ποιότητα θα ήταν: 4 εκατ. με 25% ψηλότερη δαπάνη, ή έστω 4,5 εκατ. με 11% ψηλότερη δαπάνη, καλύτερη εξυπηρέτηση, πιο μικρούς κίνδυνους, χαμηλή πίεση σε υποδομές, φύση, εργασία; Τα έσοδα είναι τα ίδια.
Το Υφυπουργείο εξέτασε τους 6 κινδύνους του ευαίσθητου τουρισμού και πρότεινε λύσεις; Ο κόσμος πια τους γνωρίζει: α) Ένας πόλεμος στην περιοχή (με αίτιο τις βρετανικές βάσεις ή κάτι ανάλογο), β) εκροές από τον πυρηνικό σταθμό Άκκουγιου στη νότια Τουρκία, γ) καταστροφές από κλιματική κρίση (τυφώνες, καύσωνες, τσουνάμι, λειψυδρία), έστω σπάνιες, δ) μια στενή «εποχικότητα» με εισροές σε 4-5 μήνες, αντί ολόχρονα, ε) «ολιγοψώνιο» με τουρίστες συντριπτικά από 3-4 χώρες (αν πληγούν, πλήττεται ο τουρισμός μας), στ) ανεπάρκεια νερού και υπηρεσιών υγείας, ασφάλειας.
Για τα α), β), γ) η Ευρ. Επιτροπή θέτει πρότυπα και τότε μας ενισχύει. Η Στρατηγική δεν λέει «πώς αντιμετωπίζονται οι 6 κίνδυνοι, πώς η αδυναμία γίνεται αντοχή». Για τους κινδύνους δ)-στ) παρατηρούμε ότι υπάρχουν προβλήματα (προσωπικό, ύδρευση, ενέργεια, εποχικότητα, κ.ά.), ωστόσο η ξενοδοχειακή υποδομή είναι αρκετά καλή. Η Πάφος με 52 ξενοδοχεία και 17.870 κλίνες, η Αγία Νάπα με 60 ξενοδοχεία και 15.700 κλίνες, η Λεμεσός με 33 και 10.600, η Λάρνακα με 37 και 4.450. Η Λευκωσία, με τουρισμό επιχειρηματιών, διπλωματών κ.ά. διαθέτει 13 ξενοδοχεία με 1.890 κλίνες, ενώ στα ορεινά λειτουργούν για φυσιολάτρες 37 ξενοδοχεία με 2.000 κλίνες.
Για τους κινδύνους δ) εποχικότητα και ε) ολιγοψώνιο από 3-4 πηγές, «κλειδί» είναι οι οργανισμοί διαχείρισης και προώθησης προορισμού (DMO/ DMMO). Διενεργούν διαχείριση για 12 μήνες, για όλες τις περιοχές, όλα τα γούστα. Προσφέρεται «βεντάλια υπηρεσιών» (δράσεις, καθαριότητα, ενέργεια κ.ά.), όχι μόνο τα απλά. Παράλληλα, το ΤΕΠΑΚ δημιουργεί ψηφιακό οδηγό για διεθνή προβολή αξιοθέατων. Μπορεί και άλλα.
Δεν πείσθηκα ότι η Εθνική Στρατηγική προωθεί τον Συνεδριακό Τουρισμό. Πρόκειται για ποιοτικό τουρισμό με επιστήμονες κι επαγγελματίες, που θα ευνοήσει τη Λευκωσία, 3 πόλεις, τα ορεινά. Αποφέρει πολλά έσοδα, σταθερά, ολόχρονα, δεν προκαλεί ζημιές. Ο σύνεδρος ξοδεύει 5-6 φορές πιο πολλά από όσα ο μέσος τουρίστας. Μάλιστα συχνά συμβάλλει κοινωνικά π.χ. καθηγητές μάς δίνουν λύσεις σε θέματα Υγείας, Παιδείας, κ.ά.
Η Κύπρος με άρτιες υποδομές θα χάσει τέτοια ευκαιρία, να γίνει περιφερειακός Κόμβος;
Το Υφυπουργείο Τουρισμού πρέπει να αξιοποιεί αμέσως το άνοιγμα της Κύπρου σε νέες αγορές για εμπόριο, ενέργεια, τεχνολογία, όπως με Ινδία, Ισραήλ, Αραβικές χώρες, ΗΠΑ, Κίνα. Η επιμήκυνση της σεζόν απαιτεί συστηματική προσπάθεια και δράσεις από Δήμους. Οι άγριοι χειμώνες σε άλλες χώρες ευνοούν την Κύπρο. Αν διαφημίζεται έντονα με δίκτυα, ΜΜΕ, ευνοείται ο χειμερινός τουρισμός, από άποψη οικονομική, πολιτιστική, περιβαλλοντική. Το Υφυπουργείο ας ελέγχει τους κινδύνους με στατιστικούς δείκτες π.χ. Gini, Dasgupta, Mehran, Bonferroni, Vergottim, Piesch, Theil, Atkinson, Sheshinski.
Η Στρατηγική ας ενισχύσει τεχνολογικά τη βιομηχανία τουρισμού με βέλτιστες υπηρεσίες με στρατηγικούς ξένους συνεργάτες, δίκτυα προϊόντων. Εκκρεμούν επενδύσεις σε λιμάνια, μαρίνες (Λάρνακα), τραπεζική στήριξη για καταλύματα πολυτελείας, πλατφόρμες, νέες διασυνδέσεις μέσω API, κι ένα πλήρες Κυπριακό brand: φιλικότητα από ντόπιους και επιμόρφωση γκαρσονιών (κουλτούρα, γλώσσα), παράδοση, συνέδρια, διεθνείς αθλητικές δράσεις, εμπειρίες χαράς σε θάλασσα, φύση.
Ο Τουρισμός αντέχει με βάση 4 πυλώνες: καινοτομία-φαντασία, φιλοξενία/ποιοτική επικοινωνία, έλεγχος των 6 κινδύνων, τεχνολογία PR προώθησης και προφύλαξης…. «Welcome, sir, to Cyprus», καλωσορίζει ο Σαίξπηρ στο έργο του «Οθέλλος» (Πράξη 4, Σκηνή 1). Προσφέρει σπουδαία δωρεάν διαφήμιση στο Υφυπουργείο… νοουμένου ότι αυτό θα την αναγνωρίζει.
*Πρώην πρόεδρος Ακαδημίας Επιστημών Κύπρου, πρώην Επιστήμων-ΚΕΠΕ (Κέντρο Επιστημ. Ερευνών), Υπουργείο Συντονισμού Ελλάδας.
Cyprus Tourism Strategy 2035: Balancing Quantity, Quality, and Risk?
The new National Tourism Strategy for Cyprus until 2035 aims to attract 5 million visitors. However, questions arise regarding the emphasis on quantity over quality, as a more qualitative approach with fewer visitors and higher spending could yield similar revenues with lower risks to infrastructure, the environment, and labor. The strategy does not adequately address six risks threatening tourism: wars in the region, leaks from the Akkuyu nuclear power plant, disasters from climate change, seasonality, dependence on a few source countries, and resource scarcity (water, health, safety). While the European Commission sets standards for the first three risks, the strategy does not offer specific solutions for addressing them. Cyprus has adequate hotel infrastructure, with a concentration of hotels and beds in areas such as Paphos, Ayia Napa, Limassol, and Larnaca. Nicosia and the mountains offer alternative forms of tourism but require further development. To address seasonality and dependence on a few markets, destination management and promotion (DMO/DMMO) are crucial. Expanding the tourist season and attracting visitors from new markets, such as India, Israel, Arab countries, the USA, and China, are essential. Leveraging Cyprus's mild winters to promote winter tourism is also an opportunity.
