518 Applications for Only 21 Turkish Cypriot Properties

518 αιτήσεις για μόλις 21 τ/κ κατοικίες
Κομβικό ζήτημα η συνολική αναμόρφωση του πλαισίου διαχείρισης, η αποτελεσματική καταγραφή, ανάκτηση και αξιοποίηση των κενών τ/κ κατοικιών
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Διαχείρισης Τ/κ Περιουσιών, αρκετά μεγάλο ήταν και το ενδιαφέρον για τα επαγγελματικά υποστατικά. Υποβλήθηκαν 226 αιτήσεις…
Του
Γιάννη Κακαρή
518 άτομα ενδιαφέρθηκαν να αποκτήσουν μία από τις μόλις 21 τουρκοκυπριακές κατοικίες που δημοσιεύθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο, ένας αριθμός που επιβεβαιώνει για ακόμα μια φορά την έκταση του στεγαστικού προβλήματος στην Κύπρο.
Το νέο και εκσυγχρονισμένο πλαίσιο διάθεσης και διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών εγκρίθηκε τον περασμένο Απρίλιο από τη Βουλή, ωστόσο τέθηκε σε ουσιαστική εφαρμογή τον Οκτώβριο, όταν και έγινε η πρώτη προκήρυξη από την Υπηρεσία Διαχείρισης Τ/κ Περιουσιών.
Συγκεκριμένα, στις 2 Οκτωβρίου προκηρύχθηκαν 21 κατοικίες παγκύπρια και υποβλήθηκαν 518 αιτήσεις. Ολοκληρώθηκε η διαδικασία σχεδόν σε όλες τις επαρχίες και εκκρεμεί η ετοιμασία των πρακτικών για να ειδοποιηθούν οι επιτυχόντες.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία, αρκετά μεγάλο ήταν και το ενδιαφέρον για τα επαγγελματικά υποστατικά. Είχαν δημοσιευθεί 33 ανά το παγκύπριο και υποβλήθηκαν 226 αιτήσεις, οι οποίες βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε διαδικασία εξέτασης.
Γεωργικοί κλήροι δεν είχαν δημοσιευθεί, καθώς δεν υπήρχαν διαθέσιμοι.
Η δεύτερη δημοσίευση με τη νέα διαδικασία και τα κριτήρια έγινε την περασμένη Παρασκευή, 2 Ιανουαρίου, αφού σύμφωνα με τη νομοθεσία οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε τρίμηνο.
Δημοσιεύθηκαν παγκύπρια 12 κατοικίες, 8 υποστατικά, 25 ανοικτοί επαγγελματικοί χώροι και 12 γεωργικοί κλήροι.
Εντός Ιανουαρίου θα είναι εφικτή και η πληρωμή μισθωμάτων μέσω της ιστοσελίδας της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών.
Φεβρουάριο τα «φιλέτα»
Μια διαφορετική διαδικασία ακολουθείται για τα ακίνητα που έχουν υψηλή εμπορική και επιχειρηματική αξία, όπως είναι το Μακένζι και οι Φοινικούδες στη Λάρνακα, με την Υπηρεσία Διαχείρισης Τ/κ Περιουσιών και το Κτηματολόγιο να τα κατατάσσουν στην κατηγορία των Περιοχών Ειδικής Διαχείρισης (ΠΕΔ). Για αυτά θα γίνεται πλειοδοτικός διαγωνισμός.
Σε πρώτη φάση (στις 16/12) εντάχθηκαν στην κατηγορία αυτή 130 τεμάχια παγκύπρια, τα πλείστα εκ των οποίων είναι στην παρούσα φάση δεσμευμένα.
Στις περιοχές που εγκρίθηκαν ως ΠΕΔ περιλαμβάνονται ακίνητα που βρίσκονται, μεταξύ άλλων, εντός των τειχών Λευκωσίας, στο Μακένζι, την Πιαλέ Πασιά, τη Λεωφόρο Αρτέμιδος, τη Σπύρου Κυπριανού στη Λάρνακα και τεμάχια επί του παραλιακού δρόμου Δεκέλειας.
Μόνο περίπου τα 10 από αυτά είναι ελεύθερα εντός των συγκεκριμένων περιοχών και για αυτά η Υπηρεσία θα προχωρήσει με πλειοδοτικούς διαγωνισμούς εντός Φεβρουαρίου.
Καταγράφονται τα κυριότερα προβλήματα για επίλυση τους
Είναι γενικά παραδεκτό ότι η νέα διαδικασία είναι καλύτερη και αντικειμενική, αφού με τον καθορισμό μετρήσιμων κριτηρίων και τη μοριοδότηση εξαλείφεται ο υποκειμενισμός. Ωστόσο, με την πρακτική εφαρμογή κάθε μεγάλης αλλαγής αναδεικνύονται ζητήματα που χρήζουν επίλυσης.
Μιλώντας στη «Χαραυγή» η διευθύντρια της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τ/κ Περιουσιών, Ανθή Λακκοτρύπη, χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο ως πιο δίκαιο, αφού με τη σημερινή διαδικασία εξαλείφεται ο υποκειμενισμός και σταθμίζονται παράγοντες όπως οι προσωπικές και κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες του αιτητή. Επεσήμανε ότι «οι αποφάσεις πλέον είναι τεκμηριωμένες και βασίζονται σε μετρήσιμα κριτήρια, άρα υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση για κάθε αίτηση».
Σύμφωνα με την κα Λακκοτρύπη, αυτή τη στιγμή γίνεται καταγραφή των προβλημάτων που παρουσιάζονται, αλλά χρειάζεται να δοθεί ακόμα λίγος χρόνος εφαρμογής του νέου νομοθετικού πλαισίου, για να διαφανούν τα κυριότερα προβλήματα και, αν χρειάζεται, θα επιληφθούν μέσω τροποποιητικών κανονισμών.
Σκέψεις για κληρονομική διαδοχή σε επαγγελματικά υποστατικά και εξοχικά
Ως παράδειγμα, έφερε την έλλειψη κληρονομικής διαδοχής σε τ/κ περιουσίες, εκτός από τη γεωργική γη και τις πρώτες κατοικίες. Όπως εξήγησε, πολλοί κάτοχοι επαγγελματικών υποστατικών αιτούνται να τους δοθεί κληρονομική διαδοχή. Δηλαδή, πατέρας που επένδυσε ένα σεβαστό ποσό σε ένα τουρκοκυπριακό υποστατικό και το χρησιμοποιεί, θέλει να το αναλάβει ο γιος του, όμως στα επαγγελματικά υποστατικά δεν υπάρχει το δικαίωμα κληρονομικής διαδοχής. Σημείωσε πως ούτε προηγουμένως υπήρχε, ωστόσο καλυπτόταν από την ευρύτερη διακριτική ευχέρεια που είχε ο Κηδεμόνας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (εκάστοτε Υπουργός Εσωτερικών), κάτι που δεν υπάρχει στη νέα νομοθεσία.
Το ίδιο ισχύει και για την κληρονομική διαδοχή για τις εξοχικές κατοικίες, οι οποίες θεωρήθηκαν στο παρελθόν ότι ήταν ασύμφορες να επιδιορθωθούν και δόθηκαν πριν πολλά χρόνια σε πρόσφυγες και μη πρόσφυγες. Σύμφωνα με τη διευθύντρια της Υπηρεσίας, αρκετοί από αυτούς έχουν δαπανήσει σεβαστά ποσά για επιδιορθώσεις και τώρα αιτούνται να μεταβιβαστεί το δικαίωμα χρήσης της συγκεκριμένης κατοικίας στα παιδιά τους. Υπήρχαν περιπτώσεις που αυτά τα ποσά ήταν μεγάλα, σημείωσε, ωστόσο δεν προβλέπεται κληρονομική διαδοχή ούτε στις εξοχικές κατοικίες.
Στο μικροσκόπιο της Προσφύγων στρεβλώσεις σε ενοίκια και επανεξέταση διαδικασιών
Τη διαδικασία παρακολουθεί στενά και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων, η οποία, σύμφωνα με τον πρόεδρο της, θα εξετάσει στην επόμενη συνεδρίαση (13/1/26) την αξιολόγηση της εφαρμογής του νέου μέτρου, προκειμένου να διαπιστώσει πώς λειτούργησε στην πρώτη του εφαρμογή, να εντοπίσει τυχόν κενά ή αδυναμίες και, κυρίως, να εξετάσει τρόπους ενίσχυσης της διαφάνειας.
Ο Νίκος Κέττηρος, με τη σειρά του, ανέφερε στη «Χαραυγή» ότι η παραχώρηση τουρκοκυπριακών περιουσιών μέσω της διαδικασίας της μοριοδότησης «αποτελεί ένα αίτημα το οποίο θέταμε προς το Υπουργείο Εσωτερικών εδώ και αρκετά χρόνια», χαρακτηρίζοντάς το ως ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της δικαιότερης και πιο αντικειμενικής κατανομής των περιουσιών.
Ο Ν. Κέττηρος επεσήμανε ότι «βασική επιδίωξη -κατά την εξέταση της διαδικασίας στην Επιτροπή- είναι να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο και η διαφάνεια, ώστε ο κάθε αιτητής να γνωρίζει με σαφήνεια τα μόρια που του έχουν αναγνωριστεί και να έχει τη δυνατότητα σύγκρισης με τα μόρια του αιτητή στον οποίο τελικά παραχωρήθηκε η τουρκοκυπριακή περιουσία, πάντοτε μέσα στο πλαίσιο που θέτει η νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η διαφάνεια είναι προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαδικασία».
Επί τάπητος θα τεθούν και διάφορα σημαντικά ζητήματα, με στόχο να εξευρεθούν κοινά αποδεκτές λύσεις με την Υπηρεσία.
Σύμφωνα με τον βουλευτή του ΑΚΕΛ και πρόεδρο της Επιτροπής Προσφύγων, ένα ζήτημα είναι ο τρόπος καθορισμού του αγοραίου ενοικίου, όπου εντοπίζονται στρεβλώσεις, ιδιαίτερα στην επαρχία Λεμεσού. Παράλληλα, χαρακτήρισε ως αναγκαία την επανεξέταση της διαδικασίας δήλωσης περιουσιών στις κατεχόμενες περιοχές, ώστε να υπάρχει ίση μεταχείριση με άλλους θεσμούς που ήδη αποδέχονται δηλώσεις περιουσιών γονέων.
Ν. Κέττηρος: Επιβάλλεται η καταγραφή, ανάκτηση και αξιοποίηση των κενών τουρκοκυπριακών κατοικιών
Υπέδειξε ακόμη ότι αποτελεί κομβικό ζήτημα για τη συνολική αναμόρφωση του πλαισίου διαχείρισης η αποτελεσματική καταγραφή, ανάκτηση και αξιοποίηση των κενών τουρκοκυπριακών κατοικιών, κάτι για το οποίο πρέπει να βρεθούν όλοι στο ίδιο τραπέζι -η Επιτροπή Προσφύγων, η Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης – ώστε να εντοπιστούν τρόποι ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της Υπηρεσίας (που είναι υποστελεχωμένη) και επιτάχυνσης των διαδικασιών.
Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι, μετά από επίσκεψη που πραγματοποιήθηκε τις προηγούμενες ημέρες στο δημοτικό διαμέρισμα Λευκάρων με τους αρμόδιους της περιοχής, εντοπίστηκαν περίπου 50 τουρκοκυπριακές κατοικίες που είναι εμφανώς εγκαταλελειμμένες και θα μπορούσαν να ενισχύσουν άμεσα το κτιριακό απόθεμα της Υπηρεσίας.