FCAS Program on the Brink of Collapse as France, Germany, and Spain Fail to Reach Agreement

Πολύ κοντά στην κατάρρευση βρίσκεται το πρόγραμμα για τη δημιουργία μαχητικού νέας γενιάς Future Combat Air System (FCAS), που αναπτύσσεται από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία, σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους αξιωματούχους σε Παρίσι και Βερολίνο που μίλησαν στο Politico.
Το πρόγραμμα αφορούσε στην παραγωγή νέων μαχητικών αεροσκαφών, που θα αντικαθιστούσαν τα Eurofighter και τα Rafale. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, που είχε χαρακτηριστεί αρκετά αισιόδοξος, θα υπήρχε επιχειρησιακή ετοιμότητα το 2024.
Ωστόσο, αξιωματούχος που γνωρίζει τη σκέψη του Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι «μια ανακοίνωση ότι το πρόγραμμα τελειώνει είναι πιο πιθανή από μια επανεκκίνησή του». Την ίδια εκτίμηση έκανε και Γάλλος βουλευτής που ασχολείται με θέματα άμυνας, λέγοντας ότι «το FCAS είναι νεκρό, όλοι το γνωρίζουν, αλλά κανείς δεν θέλει να το πει».
Σοβαρό πλήγμα για τον Μακρόν η αποτυχία του προγράμματος
Η αποτυχία του εμβληματικού προγράμματος των τριών χωρών για την κατασκευή ενός μαχητικού έκτης γενιάς, μαζί με drone και ένα combat cloud, θα αποτελούσε σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Γάλλο πρόεδρο.
Ο Μακρόν εγκαινίασε προσωπικά το πρόγραμμα το 2017 μαζί με την τότε καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Ωστόσο, εδώ και ένα χρόνο έχει παραλύσει λόγω έντονων βιομηχανικών αντιπαραθέσεων.
Μια κατάρρευση θα ήταν «κακό μήνυμα. Γι’ αυτό ο Μακρόν πιέζει να σωθεί», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος, ο οποίος, όπως και άλλοι που μιλούν στο ρεπορτάζ, ζήτησε ανωνυμία.
Γάλλοι αξιωματούχοι, πάντως, τονίζουν δημοσίως ότι εξακολουθούν να θέλουν να λειτουργήσει το πρόγραμμα. «Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να προσπαθήσουμε να σώσουμε αυτό το πρόγραμμα. Θα δούμε πώς μπορούμε να καταλήξουμε», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στους δημοσιογράφους ο νέος επικεφαλής της γαλλικής υπηρεσίας εξοπλισμών, Πατρίκ Παϊγιού.
Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική συνεργασία
Τα προβλήματα γύρω από το FCAS αντανακλούν τις δυσκολίες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, τη στιγμή που η Ευρώπη θέλει να εξοπλιστεί, τόσο λόγω της Ρωσίας, όσο και λόγω των ΗΠΑ, που έχουν μειώσει τη στρατιωτική τους παρουσία.
Στον πυρήνα των βιομηχανικών συγκρούσεων μεταξύ της γαλλικής Dassault και της γερμανικής Airbus βρίσκεται το drone. Η διαμάχη αφορά στην ηγεσία, την τεχνολογία και την κατανομή του έργου, χωρίς να διαφαίνεται λύση. Η Dassault ζητά μεγαλύτερο έλεγχο στην ανάπτυξη του Next Generation Fighter (NGF), βασικού στοιχείου του FCAS.
Γαλλία και Γερμανία προσπαθούν για μήνες να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Αν και είχαν θέσει ως προθεσμία την 17η Δεκεμβρίου του 2025, δεν την τήρησαν.
Οι εναλλακτικές επιλογές που μελετά ο Μερτς
Η απαισιόδοξη αυτή εκτίμηση έρχεται την ώρα που το Βερολίνο εξετάζει ιδιωτικά μια δραστική αλλαγή πορείας.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει σταθμίσει διάφορες επιλογές, από τον διαχωρισμό του επανδρωμένου μαχητικού σε δύο εθνικά αεροσκάφη έως τον πλήρη τερματισμό της γερμανικής συμμετοχής, σύμφωνα με κυβερνητικούς και βιομηχανικούς αξιωματούχους.
Ο Μερτς έχει μεταφέρει αυτές τις σκέψεις σε απεσταλμένους που επισκέφθηκαν το Παρίσι, ανέφεραν δύο Γερμανοί αξιωματούχοι του αμυντικού τομέα, αν και το Βερολίνο δυσκολεύεται ακόμη να βρει τρόπο να ανακοινώσει μια τέτοια απόφαση.
Ενδιαφέρον για το πρόγραμμα Ιταλίας, Βρετανίας και Ιαπωνίας
Η αναταραχή γύρω από το FCAS έχει ενισχύσει το ενδιαφέρον για το ανταγωνιστικό πρόγραμμα Global Combat Air Programme (GCAP), που ηγούνται η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία.
Δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άμυνας δήλωσαν στο POLITICO ότι το Βερολίνο έχει διερευνήσει διακριτικά το ενδεχόμενο συμμετοχής στο ανταγωνιστικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εμφανίστηκε θετική στο ενδεχόμενο ένταξης της Γερμανίας στο GCAP, όταν ο Μερτς έθεσε το θέμα σε συνάντησή τους τον περασμένο μήνα.
Μετά τις πληροφορίες ότι η Γερμανία εξετάζει τη συμμετοχή στο GCAP, ο Γάλλος πρόεδρος έστειλε επιστολή στον Μερτς ζητώντας τη θέση του για το FCAS, σύμφωνα με τη Le Parisien. Οι δύο ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν το θέμα στο περιθώριο του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτής της εβδομάδας.
Στο Βερολίνο, Γερμανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η χώρα εξακολουθεί να επιθυμεί τη διατήρηση τμημάτων του προγράμματος,ιδίως του κοινού combat cloud και άλλων κοινών συστημάτων, ακόμη κι αν το μαχητικό διαχωριστεί τελικά σε δύο διαφορετικά αεροσκάφη.