“Love Needs No Weapons or Victories”: Birgul Kilic Yildirim’s Poem Dedicated to Her Grandson

Στο ποίημά της με τίτλο «Η γαλήνη μιας καρδιάς - στον γλυκό μου μελισσούλη», η Birgul Kilic Yildirim γράφει για άλλη μια φορά για την ειρήνη. Γράφει αυτό το ποίημα για τον εγγονό της. Πρέπει να γράφουμε για την ειρήνη αδιάκοπα, χωρίς να τα παρατούμε, χωρίς να σταματούμε, ως υπενθύμιση της αδιάκοπης επιθυμίας μας σε αυτό το νησί για εμάς, για τα παιδιά μας, για τα εγγόνια μας και για τις μελλοντικές γενιές. Τα λόγια της ενσαρκώνουν αυτή την επιθυμία. Ακολουθεί το ποίημα της Birgul Kilich Yildirim:
Μερικές φορές έχει πολύ θόρυβο, γλυκό μου μελισσούλη.
Αλλά πίστεψέ με, είναι η σιωπή των καρδιών που μας εξαντλεί,
όχι οι φωνές των ανθρώπων.
Μιλούμε τόσο πολύ, που δεν μπορούμε να ακούσουμε την καρδιά που κρύβεται πίσω από μια λέξη.
Αλλά μερικές φορές, μόνο ένα βλέμμα μπορεί να πει περισσότερα από χίλιες λέξεις.
Φαντάσου μια μητέρα με ένα μωρό που κλαίει συνεχώς και δεν μπορεί να το ησυχάσει, έξω σκάνε βόμβες.
Δεν μιλά ούτε για θρησκεία ούτε για εθνικότητα.
Έχει μόνο μία ευχή: «Ας μην κλαίει ποτέ πια το μωρό μου».
Αυτή η ευχή είναι η πιο αγνή προσευχή της ανθρωπότητας.
Σκέψου ένα παιδί που έχασε τη μητέρα του, όχι το παιχνίδι του.
Τα μάτια του είναι γεμάτα δάκρυα, αλλά έχει ξεχάσει πώς να κλαίει.
Κρυμμένο πίσω από μια πέτρα, φοβάται όλο τον κόσμο.
Αλλά η μόνη του επιθυμία είναι ένα χέρι να του χαϊδέψει τα μαλλιά.
Και αυτό το χέρι είναι η συμπόνια που έχει ξεχάσει η ανθρωπότητα.
Αλλά εσύ, γλυκό μου μελισσούλη
Θέλω να σου αφήσω έναν κόσμο
Όπου τα παιδιά δεν θα κρύβονται πίσω από πέτρες.
Όπου καμιάς μητέρας η καρδιά δεν θα χτυπάει από φόβο
Και όταν ξυπνάς κάθε πρωί, ο ουρανός να γίνεται πιο γαλάζιος.
Κάποτε, ήμασταν όμοιοι, γλυκό μου μελισσούλη.
Κοιτάζαμε τον ίδιο ουρανό, ξυπνούσαμε με την ίδια ελπίδα.
Τότε ήρθαν ανάμεσά μας οι λέξεις: «Εσύ» και «εγώ».
Αλλά στην πραγματικότητα ήμασταν όλοι μας «Εμείς».
Ήμασταν οι άνθρωποι που κλαίγαμε με τον ίδιο πόνο, που αναζητούσαμε την ίδια αγάπη.
Η αγάπη είναι στην πραγματικότητα ο τόπος όπου τελειώνει ο πόλεμος.
Δεν χρειάζεται όπλα ή νίκες.
Χρειάζεται μόνο μια καρδιά που να χτυπά με ειλικρίνεια.
Τόσο απαλή όσο η καρδιά μιας μητέρας,
Μια καρδιά τόσο αγνή όσο τα δάκρυα ενός παιδιού.
Η ειρήνη δεν βρίσκεται στις μεγάλες λέξεις, αλλά στις μικρές καλοσύνες.
Βρίσκεται στο ψωμί που δίνεται σε έναν άγνωστο
Στο χέρι που χαϊδεύει το κεφάλι ενός παιδιού
Στις λέξεις «Μην φοβάσαι» που εκφράζονται από τη μια καρδιά στην άλλη.
Και εδώ, γλυκό μου μελισσούλη
Η υπόσχεσή μου σε σένα είναι η εξής:
Μια μέρα, θα δεις ένα πρωί όπου
Καμιά μητέρα δεν κλαίει
Και κανένα παιδί δεν προσπαθεί να βρει ένα μέρος για να κρυφτεί.
Όταν έρθει αυτό το πρωί, ο κόσμος θα ξαναγεννηθεί
Και στο φως αυτού του νέου κόσμου, θα πετάξεις ελεύθερα.
Πληρώνοντας το τίμημα
Με την καθαρότητα της αγνής της καρδιάς, η Birgul επιθυμεί και εργάζεται για έναν τέτοιο κόσμο. Δεν καυχιέται, δεν χρειάζεται τα φώτα της δημοσιότητας να τη φωτίζουν, δεν χρειάζεται να είναι παρούσα σε κάθε δεξίωση που διοργανώνουν οι ξένες πρεσβείες στην Κύπρο, όπως κάνουν κάποιες άλλες γυναίκες. Ούτε και προσκαλείται ποτέ. Είναι μια πραγματική ακτιβίστρια της ειρήνης, που ενεργεί από καρδιάς και πληρώνει το τίμημα.
Όταν άρχισε να ψάχνει τον «πατέρα του γάλακτος», όπως αποκαλούσε τον Ελληνοκύπριο που της έφερνε το γάλα που χρειαζόταν το 1974, όταν ήταν μωρό- και τον βρήκε και τον ευχαρίστησε και όταν αυτό έγινε ντοκιμαντέρ από τον σύζυγό της, τον σκηνοθέτη Djemal Yildirim, πλήρωσαν βαρύ τίμημα. Το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Ο πατέρας του γάλακτός μου» προβλήθηκε σε όλη την Κύπρο και δημιούργησε κύματα ελπίδας. Όσοι εργάζονται για τη διχοτόμηση αυτού του νησιού μισούν κάτι τέτοιο: τη δημιουργία ελπίδας για ειρήνη, αντί να σπέρνονται σπόροι μίσους και εχθρότητας.
Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το «καθεστώς» και στις δύο πλευρές του νησιού μας είναι ο εξής: Πληρώνεις ένα τίμημα αν υπερασπίζεσαι την ειρήνη και τη συμφιλίωση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η Birgul είχε ένα παιδικό σταθμό, ένα νηπιαγωγείο για παιδιά, και «συνέβησαν» πράγματα που την έκαναν να χάσει το σχολείο της. Απειλήθηκαν, αλλά δεν άλλαξαν τη στάση τους, ούτε εκείνη ούτε ο σύζυγός της.
Οι οικοδόμοι της ειρήνης
Μερικές φορές, είναι δύσκολο να δούμε τι είδους τίμημα έχουν πληρώσει οι οικοδόμοι της ειρήνης όλα αυτά τα χρόνια. Κατά κάποιον τρόπο, το έργο τους για την ειρήνη δεν «αναγνωρίζεται», παραγκωνίζεται, γίνεται «αόρατο» και, αντίθετα, εκείνοι που «κλέβουν την παράσταση» «ανταμείβονται» και βρίσκονται στο προσκήνιο, παρουσιάζοντας τον εαυτό τους ως «οικοδόμους της ειρήνης». Παρόλο που η συμβολή τους έχει γίνει με έναν μόνο όρο, δηλαδή μόνο με «χρηματοδοτούμενα έργα» και τίποτε δεν έχει γίνει εθελοντικά, από καρδιάς, «κλέβουν την παράσταση» και ποζάρουν μπροστά στις κάμερες, χαμογελαστοί, ετοιμάζοντας το «επόμενο έργο».
Σε άλλες χώρες
Για δεκαετίες, πολλοί από εκείνους που πίστευαν και εργάζονταν για την ειρήνη, τη συμφιλίωση και την επανένωση της χώρας μας παραγκωνίστηκαν σιωπηλά: δεν προάχθηκαν ποτέ στη δουλειά τους για δεκαετίες, η ζωή τους έγινε όλο και πιο δύσκολη, η επιβίωση ήταν δύσκολη, τίποτε δεν πήγαινε καλά για αυτούς. Αλλά επέμειναν και συνέχισαν επειδή το έκαναν για τα παιδιά τους, για τις μελλοντικές γενιές του νησιού μας.
Μερικοί από αυτούς αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν σε άλλες χώρες επειδή οι συνθήκες επιβίωσής τους ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Πολλοί πήγαν στο Λονδίνο όπου, όπως όλοι γνωρίζουμε, όλοι οι Κύπριοι έχουν κάποια οικογένεια που ζει εκεί και παρέμειναν για πολλά χρόνια δουλεύοντας, προσπαθώντας να επιβιώσουν σε μια ξένη χώρα.
Και η μητέρα μου πλήρωσε βαρύ τίμημα
Και η μητέρα μου πλήρωσε βαρύ τίμημα για την ειλικρίνεια της καρδιάς της, την επιθυμία της για ειρήνη σε αυτό το νησί. Πάντα έλεγε αυτό που σκεφτόταν, πάντα υπερασπιζόταν την ειρήνη και τη συμφιλίωση και δεν την ένοιαζε πού τα έλεγε αυτά. Δεν καθόταν και δεν έμενε σιωπηλή και αν έβλεπε κάτι λάθος, άνοιγε το στόμα της. Αλλά αυτό απλά «δεν γινόταν». Και αυτή επίσης υπέστη εκφοβισμό στη δουλειά της, χωρίς ποτέ να πάρει προαγωγή, παρά το γεγονός ότι έκανε όλη τη δουλειά. Την παρακολουθούσαν και την ακολουθούσαν συνεχώς. Της έστελναν ανθρώπους για να την προκαλέσουν να πει κάτι, να κάνει κάτι, αλλά έχουμε μια ισχυρή έκτη αίσθηση στην οικογένειά μας και αυτή ένιωθε ποιος είχε καλές προθέσεις και ποιος είχε κακές προθέσεις. Τους έδιωχνε.
Ένστικτο επιβίωσης
Αυτή η έκτη αίσθηση ήταν το ένστικτο επιβίωσης υπό σκληρές συνθήκες. Αν οι συνθήκες επιβίωσης σου είναι σκληρές, τότε έχεις αυτή την έκτη αίσθηση για να επιβιώσεις. Δεν ήρθε από το πουθενά, εννοώ είχε λόγο να υπάρχει. Με την έκτη αίσθησή της, η μητέρα μου εξέταζε όλους με προσοχή. Αν μια φίλη ερχόταν να με επισκεφτεί, μου έλεγε μετά: «Αυτή δεν είναι καλή, διώξε την. Δεν μου αρέσει ο τρόπος που κοιτάζει γύρω της». Και φυσικά, μετά από λίγο, κάθε φορά, αποδεικνυόταν ότι είχε δίκιο.
Κι εγώ έχω αυτή την έκτη αίσθηση λόγω των σκληρών συνθηκών υπό τις οποίες έπρεπε να ζήσω και είναι μια αποξενωτική, αλλά ταυτόχρονα και ικανοποιητική εμπειρία να την έχεις. Αποξενωτική επειδή μερικές φορές νιώθεις αποξενωμένος από τους άλλους με τους οποίους συναναστρέφεσαι, αφού δεν «βλέπουν» τα πράγματα που νιώθεις. Ικανοποιητική επειδή μπορείς να «αισθάνεσαι» πού μπορεί να οδηγούνται τα πράγματα. Ταυτόχρονα, είναι λίγο τρομακτικό και δημιουργεί ανησυχία το να έχεις αυτή την έκτη αίσθηση. Τρομακτικό γιατί μπορείς να «δεις» τι μπορεί να εξελιχθεί, πού πηγαίνει η χώρα, τι μπορεί να συμβεί. Ανησυχητικό γιατί δεν έχεις τρόπο να σταματήσεις να έχεις αυτή την «αίσθηση». Δεν μπορείς να πας στον «μπακάλη» να πάρεις «λίγες οκάδες της έκτης αίσθησης» - την αναπτύσσεις λόγω των συνθηκών στις οποίες ζεις.
Τη νύχτα, όταν ξαπλώνεις, η έκτη αίσθηση δεν σε αφήνει να κοιμηθείς και αρχίζεις να σκέφτεσαι για το πού κατευθύνεται η Κύπρος. Σε τι χάος μπορεί να οδηγηθεί. Συνδέοντας όλα τα κομμάτια του παζλ, η έκτη αίσθηση σου δίνει ένα αίσθημα αβεβαιότητας και αναστάτωσης, ανησυχώντας για το μέλλον αυτού του νησιού.
Κι εγώ, όπως και η Birgul, θέλουμε να αφήσουμε μια χώρα όπου τα παιδιά θα παίζουν χωρίς έγνοια, οι μητέρες δεν θα ανησυχούν για το μέλλον τους, δεν θα υπάρχει «εγώ» και «εσύ», αλλά «εμείς». Όπως λέει η Birgul στο ποίημά της, «Η αγάπη δεν χρειάζεται όπλα και νίκες». Και όπως λέει,
«Η ειρήνη δεν βρίσκεται στις μεγάλες λέξεις, αλλά στις μικρές καλοσύνες.
Βρίσκεται στο ψωμί που δίνεται σε έναν άγνωστο
Στο χέρι που χαϊδεύει το κεφάλι ενός παιδιού
Στις λέξεις «Μην φοβάσαι» που εκφράζονται από τη μια καρδιά στην άλλη».
Και όπως η Birgul, έτσι και εγώ θέλω να αφήσω μια τέτοια ειρηνική χώρα για τα παιδιά μας.
Τηλ: 99966518