Σε οριακό σημείο βρίσκονται τα κέντρα ημέρας για άτομα με αναπηρίες στην Κύπρο, με τους ίδιους τους γονείς να προειδοποιούν πλέον ανοιχτά για λουκέτο, καταγγέλλοντας εγκατάλειψη από το κράτος και σοβαρά κενά στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την αναπηρία.
Με φανερή αγανάκτηση, ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συνδέσμων Γονέων Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες, Χρίστος Αυγουστίνος, δήλωσε ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας ότι τα κέντρα «είναι έτοιμα να κλείσουν», προσθέτοντας με νόημα: «θα τα κλειδώσουμε και θα παραδώσουμε τα κλειδιά στο κράτος».
Όπως εξήγησε, οι οργανωμένοι γονείς δεν συμμετείχαν στη διαβούλευση του νομοσχεδίου και διαπιστώνουν σήμερα ότι η λεγόμενη «μεγάλη εικόνα» αφήνει εκτός κρίσιμες ανάγκες, κυρίως την πρώιμη παιδική παρέμβαση. «Δεν μπορεί ένα παιδί να γεννιέται με αναπηρία και να μένει χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη», υπογράμμισε, τονίζοντας την ανάγκη για εξειδικευμένους θεραπευτές και εκπαιδευτικούς από τα πρώτα στάδια της ζωής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νομοσχέδιο δεν καλύπτει ούτε το ζήτημα της στήριξης των κέντρων ημέρας, τα οποία –όπως ανέφερε– λειτουργούν εδώ και χρόνια χάρη στις θυσίες και τις πρωτοβουλίες των οικογενειών. «Δεν είναι δυνατόν γονείς 80 ετών να αναγκάζονται να βγαίνουν στους δρόμους για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το θέμα της υποχρηματοδότησης είχε αναδειχθεί και από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το καλοκαίρι του 2025, όταν ζητήθηκε παράταση στη φοίτηση παιδιών με αναπηρία στα σχολεία, λόγω της αδυναμίας των κέντρων ημέρας να ανταποκριθούν επαρκώς.
Παρά τις επισημάνσεις, όπως καταγγέλλεται, η συζήτηση οδηγείται σε κατ’ άρθρον εξέταση, γεγονός που –σύμφωνα με τους γονείς– αφήνει εκτός τα δύο βασικά αιτήματά τους: την πρώιμη παρέμβαση και την ουσιαστική ενίσχυση των δομών.
Την ίδια ώρα, και η Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού έχει επισημάνει επανειλημμένα σοβαρές ελλείψεις στο νομοσχέδιο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα παιδιά με αναπηρίες.
Η κατάσταση αποτυπώνεται δραματικά και μέσα από πραγματικά περιστατικά: χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 71χρονης γυναίκας με νοητική αναπηρία, την οποία εξακολουθεί να φροντίζει η 91χρονη μητέρα της, ελλείψει επαρκών δομών.
Τα κέντρα ημέρας, που φιλοξενούν κυρίως ενήλικα άτομα με νοητικές αναπηρίες, δημιουργήθηκαν με κόπο και έξοδα των ίδιων των οικογενειών. Σήμερα, όμως, βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο να βάλουν λουκέτο, με τις ευθύνες να μεταφέρονται πλέον ξεκάθαρα στην πολιτεία και τις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα.
“We’ll Lock Them Up and Leave” – Shock from Parents Over Day Centers for People with Disabilities: On the Brink of Collapse
Day centers for people with disabilities in Cyprus are at a critical point, with parents warning of closure due to abandonment by the state and gaps in the disability bill under discussion. The president of the Pan-Cypriot Organization of Associations of Parents of Children with Special Needs, Christos Augustinos, stated that the centers are ready to close and that parents will hand over the keys to the state. Parents complain that they were not involved in the consultation of the bill and that it does not cover critical needs, such as early childhood intervention. They emphasize the need for specialized therapists and educators from the early stages of life, as well as the lack of support for the centers themselves, which operate thanks to the sacrifices of families. The problem of underfunding was also highlighted by the President of the Republic when an extension of the school attendance of children with disabilities was requested due to the inability of the day centers to cope. Despite the observations, the discussion is leading to an article-by-article examination, leaving out the requests for early intervention and strengthening of structures. The Commissioner for the Protection of the Rights of the Child has also pointed out serious shortcomings in the bill, especially regarding children with disabilities. The situation is dramatic, with examples such as the 71-year-old woman with intellectual disability who is cared for by her 91-year-old mother due to lack of structures.
