Raw American Intervention in Venezuela: A Dangerous Precedent

Δεν είναι για πανηγυρισμούς η ωμή επέμβαση των Αμερικανών στη Βενεζουέλα. Όσοι πανηγυρίζουν θα πρέπει να ξέρουν ότι μία μέρα μπορεί να΄ ρθει και η δική μας σειρά, καθώς κινδυνεύουμε από τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας που έχει την στήριξη των ΗΠΑ. Θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην αντιμετώπιση της αμερικανικής εισβολής στη Βενεζουέλα διότι αν εμείς την νομιμοποιούμε, είναι όπως να αποδεχόμαστε ως νόμιμη και την τουρκική εισβολή και την κατοχή στην Κύπρο. Η επίκληση του Μαδούρο και του καθεστώτος του ως δικαιολογία της επέμβασης δεν στέκει με κανένα τρόπο νομικά, πρόκειται για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς νομιμότητας. Όποιος και να ήταν ο Μαδούρο δεν είχε κανένα δικαίωμα ο όποιος Τραμπ να τον απαγάγει και να τον μεταφέρει σε αμερικανικό έδαφος για να τον δικάσει με βάση τους αμερικανικούς νόμους. Το καθεστώς της χώρας είναι υπόθεση του αφορά το λαό της Βενεζουέλας, δεν αφορά τους Αμερικανούς και δεν είναι στη δική τους δικαιοδοσία να το αλλάξουν με βίαιο τρόπο.
Άλλωστε ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχτηκε κυνικά ότι η επέμβαση του στη Βενεζουέλα δεν αφορούσε την αποκατάσταση της όποιας δημοκρατίας, αλλά αφορούσε μόνο το πετρέλαιο της χώρας αυτής. Το είπε με τον πιο κυνικό τρόπο. Αν ο Μαδούρο του έδινε αυτά που ήθελε θα συνεργαζόταν μια χαρά μαζί του και δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα. Άλλωστε αυτή τη στιγμή προσπαθεί να συνεργαστεί με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες που ασκεί προσωρινά τα καθήκοντα της προέδρου της χώρας και λίγο τον ενδιαφέρει ότι συνεχίζει να υπάρχει το ίδιο καθεστώς που υπήρχε και με τον Μαδούρο, αλλά χωρίς αυτό. Για τον Τραμπ εκείνο που έχει σημασία, το μόνο πράγμα που τον ενδιαφέρει, είναι να πάρει, να κατακλέψει δηλαδή, το πετρέλαιο αυτής της χώρας. Άλλωστε σε αυτό τον κόσμο υπάρχουν πολλοί αυταρχικοί ηγέτες και δικτάτορες οι οποίοι είναι φίλοι των Αμερικανών και ο Τραμπ μάλιστα τους θαυμάζει και συνεργάζεται μαζί τους. Γιατί τον ενοχλούσε ο Μαδούρο λοιπόν; Τον ενοχλούσε γιατί ήθελε να προασπίσει τα συμφέροντα της χώρας του, ήθελε να διαχειριστεί ο ίδιος τον πλούτο της και όχι να τον παραχωρήσει στους Αμερικανούς.
Εξάλλου ο Τραμπ έχει φτάσει να απειλεί μια σειρά από άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής, τον Καναδά και την Γροιλανδία. Η τελευταία είναι μάλιστα ευρωπαϊκό έδαφος, χώρας μέλους του ΝΑΤΟ!
Πάντως, ότι και να συμβαίνει, οι λαοί πρέπει να επιμείνουν στο διεθνές δίκαιο. Μπορεί να μη υπάρχει αστυνομία να το εφαρμόζει, μπορεί να είναι διάτρητο και αδύναμο, αλλά δεν παύει να είναι μια αναφορά δικαιοσύνης για τους λαούς που αγωνίζονται για ελευθερία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη. Κάποια πράγματα, κάποιες αρχές που κατοχυρώθηκαν με τον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κινδυνεύουν από την τραμπική πολιτική που μας γυρίζει πίσω στην πολιτική των κανονιοφόρων και της αποικιακής εκμετάλλευσης του 19ου αιώνα.
Τρεις δυνάμεις θα μπορούσαν να αντισταθούν στην τραμπική πολιτική του χάους. Η ΕΕ, η Ρωσία και η Κίνα. Οι μίζεροι όμως Ευρωπαίοι παραμένουν υποτελείς στον Τραμπ και τους Αμερικανούς και αδυνατούν να αντιδράσουν ακόμη και χλιαρά στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς νομιμότητας. Οι Αμερικανοί έτσι θα συνεχίσουν να τους πουλούν το πετρέλαιο και το φυσικό τους αέριο, τρεις με τέσσερις φορές πιο ακριβό από το ρωσικό, θα τους υποχρεώνουν να αγοράζουν τα όπλα τους αλλά ακόμη και την τεχνολογία τους. Η Ευρώπη έχει τις δυνατότητες να αντισταθεί αλλά οι μίζεροι ηγέτες της δεν μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Η Ρωσία και η Κίνα αντιδρούν μεν στην πολιτική του Τραμπ, αλλά με τρόπο χλιαρό ως τα τώρα. Ο λόγος είναι ίσως γιατί επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν αυτή την τραμπική λογική και ενδεχομένως να την εφαρμόσουν κατ’ αναλογία στις σφαίρες της δικής τους επιρροής. Για παράδειγμα η Ρωσία θα μπορούσε να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία με στόχο και την κατάκτηση ακόμη και της Οδησσού, η Κίνα για να εδραιώσει τη δική της πολιτική στην περιοχή του Ειρηνικού και κάποια στιγμή να καταλάβει την Ταϊβάν. Αν όμως τα πράγματα χειροτερέψουν, αν η πολιτική του Τραμπ θίξει τις κόκκινες γραμμές τους, τότε οι χώρες αυτές έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν πολύ πιο δυναμικά και αυτό το γνωρίζει ο Αμερικανός Πρόεδρος και γι’ αυτό θα είναι προσεκτικός απέναντι τους. Αν δεν υπάρχουν ήδη και υπόγειες συμφωνίες ανάμεσα τους. Στην συναλλακτική πολιτική του Τραμπ όλα είναι δυνατά. Άλλωστε πήρε το μάθημα του με την πολιτική των δασμών για την οποία κανένας πια δεν μιλά και από την οποία οι Αμερικανοί βγήκαν ουσιαστικά ηττημένοι από την Κίνα. Το ίδιο πιθανόν να συμβεί σε μια αντιπαράθεση για τις γεωπολιτικές σφαίρες επιρροής. Η Ρωσία και η Κίνα δεν είναι Ευρώπη. Είναι δύο μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις και γνωρίζουν πως να προστατεύσουν τα συμφέροντα τους.
Βασικά η πολιτική Τραμπ αποβλέπει στην προστασία του αμερικανικού δολαρίου. Η Βενεζουέλα εισήγαγε σταδιακά στις συναλλαγές της με την Κίνα το γουάν, το ίδιο και το Ιράν και άλλες χώρες. Ο έλεγχος των τεραστίων ποσοτήτων πετρελαίου της χώρας αυτής θα εμποδίσει ασφαλώς την αποδολαριοποίηση, ή τουλάχιστον θα την επιβραδύνει. Η χρήση του δολαρίου ως παγκοσμίου νομίσματος αναφοράς επιτρέπει στην Αμερική να τυπώνει απεριόριστο χρήμα, να έχει ένα τεράστιο χρέος, για το οποίο πρέπει να συνεισφέρει ο υπόλοιπος κόσμος. Το 2009 ο Καντάφι είχε προτείνει ένα χρυσό-υποστηριζόμενο αφρικανικό νόμισμα που θα ονομαζόταν «χρυσό δηνάριο» για το εμπόριο του πετρελαίου. Αυτός ήταν ο πρωταρχικός λόγος για την ανατροπή του. Τώρα ήρθε η σειρά του Μαδούρο.
Θα σταματήσει η αποδολαριοποίηση με την επέμβαση στη Βενεζουέλα; Είναι αμφίβολο. Ο Παγκόσμιος Νότος, οι BRICS, η Ρωσία, η Κίνα και πολλές άλλες χώρες προχωρούν σταδιακά στη χρήση άλλων νομισμάτων στις συναλλαγές τους.
Υπάρχει βέβαια και ένας άλλος αμερικανικός σχεδιασμός που σχετίζεται με τον έλεγχο του πετρελαίου της Βενεζουέλας. Αυτός ο σχεδιασμός αποβλέπει να εμποδιστούν οι προσπάθειες για την ανάπτυξη των έναλλακτικών πηγών ενέργειας που προωθούνται από διάφορες χώρες και να χρησιμοποιηθεί μόνο το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και γενικά ο ορυκτός πλούτος. Είναι μία μόνιμη εμμονή του Τραμπ και γενικότερα της ολιγαρχικής ομάδας που τον περιστοιχίζει. Είναι γνωστό ότι ο Τράμπ δεν πιστεύει ότι ο πλανήτης κινδυνεύει από την κλιματική αλλαγή και για αυτό έχει αποχωρήσει και από όλες τις συμφωνίες που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της. Ο έλεγχος της αγοράς πετρελαίου από αμερικανικές εταιρείες θα τους αποφέρει τεράστια κέρδη, κυρίως σε βάρος της Ευρώπης.
Από την άλλη βέβαια, μπροστά στο φόβο να γίνει η Bενεζουέλα ένα ακόμα Ιράκ, μια ακόμα Λιβύη, ο Τραμπ απήγαγε τον Μαδούρο, αλλά δεν ανέτρεψε το καθεστώς του. Προσπαθεί να διαπραγματευτεί μαζί του χρησιμοποιώντας απειλές και συνεχίζοντας την πειρατεία κλοπής του πετρελαίου. Ο έλεγχος της χώρας χρειάζεται αμερικανικά στρατεύματα και η αμερικανική κοινή γνώμη δεν αντέχει να δει φέρετρα επιστροφής νεκρών στρατιωτών από μια τέτοια περιπέτεια. Μένει να δούμε που θα καταλήξει η εισβολή στη Βενεζουέλα. Μέχρι στιγμής εντάσσεται στη συνταγή Τραμπ ενός κάποιου φανφαρονισμού με κρότο, όπως τον είδαμε στο Ουκρανικό, στη Γάζα, στη δασμολογική πολιτική, στην υποτιμητική αντιμετώπιση της αντίθετης άποψης. Το κουτί της Πανδώρας όμως μόλις έχει ανοίξει.
Σε έναν κόσμο αμοραλισμού, ηθικής φθοράς και παραβίασης του διεθνούς δικαίου η αντίσταση των λαών παραμένει το μόνο καταφύγιο εναντίον της ωμής βίας, της παραβίασης της διεθνούς νομιμότητας, της εισβολής και της κατοχής. Οι λαοί δεν χρειάζονται ούτε κηδεμόνες, ούτε χωροφύλακες.
*Πανεπιστημιακός,
[email protected]