Cyprus Supreme Court Rejects Appeal in 'Golden Passport' Case

Ο Μ.Κ δεν έπεισε το Ανώτατο Δικαστήριο πως απαιτείται παραπομπή της υπόθεσης στον τρίτο βαθμό Δικαιοσύνης, λόγω της ανατροπής από το Κακουργιοδικείο της αθωωτικής απόφασης υπέρ του. Βαρύ το κατηγορητήριο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα την αίτηση του Μ.Κ, ο οποίος είχε επιδιώξει να του δοθεί άδεια για να προσφύγει σε τρίτο και τελευταίο βαθμό, μετά την εφετειακή απόφαση που ανέτρεψε την πρωτόδικη αθώωσή του. Η απόφαση του Ανωτάτου αφήνει σε πλήρη ισχύ την κρίση του Εφετείου, με αποτέλεσμα η υπόθεση να οδηγείται σε επανεκδίκαση από την αρχή.
Το Ανώτατο δεν μπήκε στην ουσία των κατηγοριών που έχουν απαγγελθεί και βεβαίως δεν αποφάνθηκε αν ο Μ.Κ είναι ένοχος ή αθώος, ούτε έκρινε αν το Εφετείο είχε «σωστή» ή «λανθασμένη» τελική κατάληξη ως προς το αν έπρεπε να ακυρωθεί η πρωτόδικη αθώωση.
Το μόνο ερώτημα ήταν αν υπάρχει λόγος ευρύτερης σημασίας για τη Δικαιοσύνη ώστε να οδηγηθεί η υπόθεση σε τρίτο βαθμό εκδίκασης. Το δικαστήριο έκρινε ότι τέτοιος λόγος δεν υπάρχει και γι’ αυτό δεν έδωσε άδεια.
Αθώωση, ακύρωση, επανεκδίκαση
Η εκδίκαση της υπόθεσης ξεκίνησε από το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λάρνακας. Στις 4 Νοεμβρίου 2022, ο Μ.Κς αθωώθηκε και απαλλάχθηκε από όλες τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε. Ωστόσο ο Γενικός Εισαγγελέας άσκησε έφεση και το Εφετείο, στις 27 Φεβρουαρίου 2025, ακύρωσε την πρωτόδικη αθωωτική απόφαση στο σύνολό της και διέταξε επανεκδίκαση όλων των κατηγοριών από Κακουργιοδικείο με διαφορετική σύνθεση.
Ακολούθως ο Μ.Κ επιχείρησε να οδηγήσει την υπόθεση σε τρίτο βαθμό , αλλά το Ανώτατο Δικαστήριο έβαλε τελεία σε αυτή την προσπάθεια.
Για το διαβατήριο του Tony ή Mike ή Ebrahimi
Το κατηγορητήριο ήταν ογκώδες και αφορούσε εννέα κατηγορούμενους, φυσικά και νομικά πρόσωπα, με συνολικά 34 κατηγορίες. Η υπόθεση, όπως περιγράφεται, είχε στο επίκεντρο σειρά ενεργειών που η Κατηγορούσα Αρχή συνδέει με πλαστά ή ψευδή έγγραφα, ψευδείς δηλώσεις και χειρισμούς περιουσιακών στοιχείων, καθώς και ζητήματα που παρουσιάζονται ως νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Κεντρικός άξονας όλων αυτών η απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας μέσω του ΚΕΠ (Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος), από τον Tony Newman. Η θέση της Κατηγορούσας Αρχής ήταν ότι τα στοιχεία ταυτότητας που δηλώθηκαν στην αίτηση πολιτογράφησης ήταν ψευδή και ότι το πραγματικό πρόσωπο ήταν ο Ιρανός Mehdi Ebrahimi Εshratabadi. Στο σκεπτικό αναφέρεται επίσης ότι η Κατηγορούσα Αρχή συνέδεε το ίδιο πρόσωπο και με το όνομα Mike Robertson, παρουσιάζοντας την εικόνα ότι Mehdi Ebrahimi Εshratabadi, Mike Robertson και Tony Newman είναι το ίδιο άτομο.
Στο ίδιο πλαίσιο γίνεται αναφορά σε εταιρικές και οικονομικές πράξεις που τέθηκαν υπό αξιολόγηση, όπως αγορά κρατικών ομολόγων ύψους €2,5 εκατ., αναφορές στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου και η εταιρεία Medville Investments Ltd.
Τι υποστήριξε ο Μ.K
Η βασική γραμμή του Μ.K στο Ανώτατο ήταν ότι το Εφετείο, ακυρώνοντας την αθωωτική απόφαση του Κακουργιοδικείου και διατάσσοντας επανεκδίκαση, ξεπέρασε τα επιτρεπτά νομικά όρια και αντιμετώπισε την υπόθεση σαν να τη δίκαζε ξανά από την αρχή.
Ο πυρήνας του επιχειρήματος ήταν ότι το Εφετείο μπήκε υπερβολικά βαθιά στην αξιολόγηση της περιστατικής μαρτυρίας και άσκησε έλεγχο που, κατά τον ισχυρισμό του, δεν περιορίστηκε σε νομικά σφάλματα αλλά άγγιξε την ουσία της κρίσης του Κακουργιοδικείου. Με απλά λόγια, υποστήριξε ότι το Εφετείο δεν έπρεπε να λειτουργήσει σαν δεύτερο Κακουργιοδικείο που ξαναζυγίσει όλο το υλικό, ειδικά όταν πρωτόδικα υπήρξε αθώωση.
Η απάντηση του Γενικού Εισαγγελέα
Από την πλευρά του, ο Γενικός Εισαγγελέας, μέσω του Ανώτερου Δικηγόρου της Δημοκρατίας Νίκου Κέκκου που τον εκπροσώπησε, αντέτεινε ότι δεν τίθεται θέμα για τρίτο βαθμό. Η θέση του ήταν ότι το Εφετείο δεν «ξαναδίκασε» την υπόθεση, αλλά εφάρμοσε τις γνωστές και παγιωμένες αρχές που διέπουν τις εφέσεις, εξετάζοντας αν το πρωτόδικο δικαστήριο χειρίστηκε σωστά τα κρίσιμα ζητήματα και αν η προσέγγισή του στην περιστατική μαρτυρία είχε νομικά σφάλματα.
Η ουσία αυτής της απάντησης ήταν ότι δεν υπάρχει κάποιο νέο, ασαφές ή αχαρτογράφητο νομικό πρόβλημα που χρειάζεται παρέμβαση του Ανωτάτου. Υπάρχει εφαρμογή κανόνων που είναι ήδη γνωστοί, σε μια συγκεκριμένη δικογραφία.
Μια διαφωνία δεν οδηγεί σε τρίτο βαθμό
Το κεντρικό μήνυμα της απόφασης είναι πως ο τρίτος βαθμός δεν είναι ένα επιπλέον στάδιο που ενεργοποιείται επειδή ένας διάδικος απλώς διαφωνεί με το Εφετείο. Το Ανώτατο εξηγεί, στην πράξη, ότι η άδεια δίνεται μόνο όταν υπάρχει λόγος που ξεφεύγει από τα στενά όρια μιας υπόθεσης και αφορά τη συνολική λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Τέτοιοι λόγοι θα μπορούσαν να είναι μια πραγματική σύγκρουση στη νομολογία που χρειάζεται διόρθωση, ή ένα ζήτημα με γενικότερη σημασία που επηρεάζει πολλές υποθέσεις και απαιτεί καθοδήγηση. Εδώ, το Ανώτατο έκρινε ότι δεν υπάρχει τέτοια ανάγκη, γιατί οι αρχές που διέπουν τον τρόπο που εξετάζονται οι εφέσεις είναι ήδη ξεκαθαρισμένες από σειρά αποφάσεων.
Με απλά λόγια, το δικαστήριο είπε ότι αυτό που ζητούσε ο Μ.K ήταν, στην ουσία, να ελεγχθεί η ορθότητα της εφετειακής απόφασης. Όμως η διαφωνία με το αποτέλεσμα, από μόνη της, δεν ανοίγει την πόρτα του τρίτου βαθμού.
Απόρριψη με αιτιολογία
Το Ανώτατο δεν πείστηκε ότι τίθεται ζήτημα που χρειάζεται νέα κατεύθυνση. Εξέτασε και ισχυρισμούς ότι σε άλλες υποθέσεις υπήρξαν διαφορετικές προσεγγίσεις, άρα χρειάζεται «ευθυγράμμιση». Η κατάληξη ήταν ότι δεν προκύπτει πραγματική αντίφαση που να δημιουργεί πρόβλημα συνοχής δικαίου. Οι διαφορετικές καταλήξεις, όπως σημειώνεται, συχνά εξηγούνται από τα διαφορετικά πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης, δηλαδή από το τι ακριβώς περιλαμβάνει η κάθε δικογραφία και πώς στηρίζεται η πρωτόδικη κρίση. Έτσι, η αίτηση απορρίφθηκε και ο δρόμος προς τρίτο βαθμό έκλεισε.
Φτου κι απ’ την αρχή
Η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελεί κλείσιμο της ποινικής υπόθεσης. Κλείνει μόνο τον δρόμο προς τρίτο βαθμό εκδίκασης στο συγκεκριμένο στάδιο.
Αυτό που μένει, πρακτικά, είναι η εφετειακή απόφαση που ακύρωσε την αθώωση και διέταξε επανεκδίκαση. Η υπόθεση θα επανεκδικαστεί, με διαφορετική σύνθεση του κακουργιοδικείου, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται για τον χρόνο, τη διαδικασία και την έκβαση. Επιπλέον, το Ανώτατο επιδίκασε έξοδα €500 σε βάρος του Μ.Κ, καταγράφοντας ότι τα περιόρισε, επειδή τα ζητήματα ήταν κοινά με άλλα παρόμοια αιτήματα που είχαν καταχωρηθεί από άλλους εμπλεκόμενους. Η απόφαση αποτελεί υπενθύμιση ότι ο τρίτος βαθμός Δικαιοσύνης λειτουργεί ως εξαιρετική δικλείδα, αλλά όχι ως προέκταση του Εφετείου. Με την συγκεκριμένη απόφαση το Ανώτατο κατέστησε σαφές πως η απονομή δικαιοσύνης δεν μπορεί να μετατραπεί σε διαδικασία χωρίς τέλος, ώστε κάθε αποτυχία να παράγει αυτόματα άλλη μία δίκη για το ίδιο νομικό αντικείμενο. Το βάρος πλέον πέφτει τώρα στην επανεκδίκαση, όπου και θα κριθεί ξανά η ουσία.
Την τριμελή σύνθεση του Ανωτάτου, αποτελούσαν η Πρόεδρος Κ. Σταματίου η Λ. Δημητριάδου – Ανδρέου και ο Α. Δαυίδ. Τον Μιχάλη Κυριακίδη εκπροσώπησαν οι δικηγόροι Η. Στεφάνου, Γ. Νεάρχου και Φ. Μαλάς.
Η περίπτωση του Tony… ή όπως αλλιώς λέγεται
Η περίπτωση του Ιρανού Mehdi Ebrahimi Eshratabadi, ο οποίος κατάφερε να πολιτογραφηθεί με το όνομα Tony Newman, ίσως είναι μία από τις πιο προκλητικές του σκανδάλου των «χρυσών διαβατηρίων». Ο Eshratabadi παρουσίασε πιστοποιητικό γέννησης από τη Δομινικανή Δημοκρατία στο οποίο αναφερόταν ότι γεννήθηκε στη Μαλαισία και ονομαζόταν Tony Newman. Τόσο το πιστοποιητικό γεννήσεως όσο και το δομινικανό διαβατήριο που παρουσίασε ήταν πλαστά. Μάλιστα υπέγραψε και ένορκη δήλωση ενώπιον κυπριακού δικαστηρίου βεβαιώνοντας πως όλα τα στοιχεία που κατέθεσε είναι αληθή. Ωστόσο η Ιντερπόλ ενημέρωσε τις κυπριακές αρχές πως ο Tony Newman είναι ο Ιρανός Mehdi Ebrahimi Eshratabadi που καταζητείται διεθνώς για ξέπλυμα χρήματος, καθώς είχε καταχραστεί περίπου $100 εκατ. από μαλαισιανή εταιρεία που εμπορεύεται πετροχημικά προϊόντα. Στην απάτη μετείχε και ο πατέρας του, Maleksabet Ebrahimi, ο οποίος επίσης είναι καταζητούμενος και επίσης πολιτογραφήθηκε Κύπριος!
Ο Tony Newman είχε επισκεφθεί υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου για να κάνει κάποιες συναλλαγές και κίνησε υποψίες σε κάποιους υπαλλήλους, γιατί «έμοιαζε» πολύ με έναν πελάτη που λίγους μήνες πριν είχε παρουσιαστεί ως Mehdi Ebrahimi Eshratabadi. Το περίεργο είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις τα αιτήματα υπέβαλε στην τράπεζα το ίδιο δικηγορικό γραφείο, οι ιδιοκτήτες του οποίου έχουν ήδη οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη με βαριές κατηγορίες. Όπως αναφερόταν στο πόρισμα της Επιτροπής Καλογήρου, «ενδεχομένως το δικηγορικό γραφείο που εξυπηρετούσε τον Tony Newman και τον Mehdi Ebrahimi Eshratabadi να ήξερε ότι ήταν το ίδιο άτομο και ενδεχομένως να φαίνεται ότι η δήλωση στην αίτηση για πολιτογράφηση να είναι ψευδής».