Ρήγμα στην «καρδιά» του Κόλπου - Γιατί συγκρούονται Ριάντ και Άμπου Ντάμπι

Η μακροχρόνια συμμαχία μεταξύ Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εισέρχεται σε φάση ανοιχτής κρίσης, φέρνοντας στην επιφάνεια βαθιές διαφωνίες για τον ρόλο και την ηγεσία στον Κόλπο. Αν και οι εντάσεις υποβόσκουν εδώ και δεκαετίες, οι πρόσφατες εξελίξεις αποκάλυψαν ένα δομικό ρήγμα στο εσωτερικό του Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου.
Από τον «σκιώδη ανταγωνισμό» στη δημόσια σύγκρουση
Για χρόνια, Ριάντ και Άμπου Ντάμπι διαχειρίζονταν τις διαφορές τους παρασκηνιακά. Η κατάσταση άλλαξε το 2019, όταν οι στρατηγικές τους στον πόλεμο της Υεμένη άρχισαν να αποκλίνουν, με τα ΗΑΕ να στηρίζουν διαφορετικούς τοπικούς δρώντες από εκείνους που προωθούσε η Σαουδική Αραβία.
Υεμένη: το σημείο καμπής
Η κρίσιμη ρήξη σημειώθηκε στα τέλη του 2025, όταν το υποστηριζόμενο από τα Εμιράτα Southern Transitional Council κατέλαβε εκτεταμένα εδάφη στη νότια και ανατολική Υεμένη. Το Ριάντ θεώρησε ότι ξεπεράστηκε «κόκκινη γραμμή», απαντώντας με σκληρές δηλώσεις και άμεση στρατιωτική δράση εναντίον του STC – ένα πρωτοφανές βήμα στις σαουδο-εμιρατινές σχέσεις.
Η διαμάχη δεν περιορίζεται στην Υεμένη. Η Σαουδική Αραβία, υπό τον Mohammed bin Salman, επιδιώκει να εδραιώσει την πρωτοκαθεδρία της στον αραβικό κόσμο, ενώ τα ΗΑΕ, με ηγέτη τον Mohammed bin Zayed, ακολουθούν πιο παρεμβατική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Σαουδάραβες και άλλοι περιφερειακοί δρώντες αντιλαμβάνονται τη σύγκλιση ΗΑΕ–Ισραήλ ως απειλή, ιδίως σε μέτωπα όπως το Σουδάν, η Υεμένη και το Κέρας της Αφρικής. Κατά αναλυτές, το Ριάντ θεωρεί πλέον την εμιρατινή στρατηγική ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Πιθανοί νέοι άξονες και περιορισμοί
Η Σαουδική Αραβία εξετάζει νέες περιφερειακές ισορροπίες, ακόμη και ενίσχυση συντονισμού με την Τουρκία. Ωστόσο, η ισχυρή οικονομική επιρροή των ΗΑΕ σε χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία περιορίζει τα περιθώρια δημιουργίας ενός ενιαίου «αντιεμιρατινού» μπλοκ.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με την κρίση του Κατάρ το 2017, δεν αναμένονται ακραία μέτρα όπως κλείσιμο συνόρων ή διακοπή διπλωματικών σχέσεων. Και οι δύο πλευρές έχουν συμφέρον να αποφύγουν ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Ένας κύκλος αναπροσαρμογής, όχι οριστικής ρήξης
Παρά τη σκληρή ρητορική, ιστορικά οι σχέσεις στον Κόλπο χαρακτηρίζονται από κύκλους σύγκρουσης και επαναπροσέγγισης. Πολλοί εκτιμούν ότι η τρέχουσα ένταση συνιστά φάση αναπροσαρμογής, με τον ανταγωνισμό να συνυπάρχει με τη συνεργασία – χωρίς, προς το παρόν, να προδιαγράφεται οριστική διάσπαση.