The Perils of Hybrids

Τα περί πλήγματος στην Κύπρο, επί προεδρίας της στην Ε.Ε., είναι υπερβολικά: Δεν χρειαζόμαστε κανέναν γι’ αυτό, εφόσον είναι από τα πράγματα που κάνουμε μια χαρά και μόνοι μας.
Μέσα στον χαμό που προέκυψε με τα γνωστά βίντεο, μια λέξη μου έμεινε στο μυαλό, που πάει κι έρχεται και κολλάει παντού, σε κάθε ερμηνεία και «ερμηνεία»: Υβριδικός – πόλεμος, επιχείρηση, επίθεση, βίντεο εντέλει. Αλλά ενώ όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε τη σημαίνει αυτή η λέξη, κυρίως συνδέοντάς τη με τα αυτοκίνητα διπλής τεχνολογίας κίνησης, με βενζίνη και ηλεκτρισμό, είμαι βέβαιος ότι για πολλούς είναι άλλη μια εντυπωσιακή έκφραση που κρύβει πίσω της κάτι μεγάλο, ύποπτο και κακό, που ακούγεται σαν κάτι μη συνηθισμένο και, ως εκ τούτου, πολύ πιο επικίνδυνο και απειλητικό. Είναι έτσι;
Το πιο γνωστό –υπαρκτό– υβρίδιο είναι το μουλάρι, που προκύπτει από τη διασταύρωση δύο γενετικά διαφορετικών ζώων, αλόγου και γαϊδουριού, συνδυάζοντας χαρακτηριστικά και από τα δύο. Έχουμε επίσης γενετικά τροποποιημένα φυτά, λόγου χάρη σιταριού, ρυζιού ή καλαμποκιού, με καλύτερη αντοχή και παραγωγή. Όσο για τη μυθολογία, τι να πρωτοθυμηθεί κανείς: Από τα μεταλλαγμένα τέρατα που αντιμετώπισε ο Ηρακλής (με τον ίδιο ως σούπερ υβρίδιο από θεό και άνθρωπο), όπως τη Λερναία Ύδρα και τις Στυμφαλίδες Όρνιθες, με πιο… ζόρικο αντίπαλο ενδεχομένως τον υβριδικό κόπρο του Αυγεία (τι ζώα μπορούν και χέζουν έτσι; Μήπως ήταν ο Αυγείας;) ώς τη Μέδουσα του Περσέα και τη Σφίγγα του Οιδίποδα – από υβρίδια άλλο τίποτα, χωρίς να ξεχνούμε τον γνωστό σε όλους Θεάνθρωπο. Τέρατα ξε-τέρατα, οι πρόγονοί μας ήταν συνηθισμένοι. Τι πάθαμε τώρα και ανησυχούμε;
Υπάρχουν όμως υβρίδια και άλλου ειδους, όπως π.χ. στη γλώσσα. Ένα παράδειγμα είναι τα γνωστά greeklish, αλλά και άλλες, συνηθισμένες λέξεις όπως το τηλεκοντρόλ, σύνθεση λέξεων από διαφορετικές γλώσσες. Εντυπωσιακό υβρίδιο είναι, βεβαίως, και τα κυπριακά, η τοπική διάλεκτος που φιλοδοξεί (όχι ακριβώς αυτή η ίδια, κάποιοι άλλοι ερήμην της) να γίνει γλώσσα. Φυσικά, δεν διαθέτει μόνο υβριδικές λέξεις που προέρχονται από διαφορετικές γλώσσες, αυτό θα ήταν βαρετά κοινότοπο. Έχω δυο αγαπημένες υβριδικές λέξεις στα κυπριακά από την ίδια γλώσσα, τα ελληνικά: Αδελφότεκνος και κοιλαδογέφυρα – και όχι, για όσους δεν γνωρίζουν τη διάλεκτο, δεν πρόκειται για υβρίδιο από διασταύρωση αδελφού με τέκνο, ούτε συγχώνευση μιας γέφυρας με μια κοιλάδα, αλλά για το τέκνο του αδελφού και μια γέφυρα πάνω από κοιλάδα. Όσο για τη γραφή της διαλέκτου με τη χρήση συμβόλων δανεισμένων από άλλες γλώσσες με σκοπό, υποτίθεται, να απεικονιστεί γραπτώς η προφορά, εκτός από κακόγουστη δεν έχει και λόγο ύπαρξης: Όσοι γνωρίζουν την προφορά δεν τα χρειάζονται, ενώ όσοι δεν τη γνωρίζουν… δεν τα καταλαβαίνουν.
Καταρχάς και καταρχήν, να ξεκαθαρίσουμε –που λέει και ο πρόεδρος– ότι αυτά τα περί πλήγματος της αξιοπιστίας της Κύπρου, και μάλιστα επί προεδρίας της στην Ε.Ε., είναι σίγουρα υπερβολικά: Δεν χρειαζόμαστε κανέναν για να μας εκθέσει και να μας διαβάλει, αυτό είναι ένα από τα πράγματα που κάνουμε μια χαρά και μόνοι μας. Στο κάτω-κάτω, Κοίτα ποιος μιλάει! Όχι, δεν είναι ο Τραβόλτα, η Κέρστι Άλι ή ο Μπρους Γουίλις (στην κωμωδία του 1989), αλλά πείτε μου, παρακαλώ, ποιοι από τους ψευτοκυριλέ και δήθεν άμεμπτους ηθικά Ευρωπαίους έχουν καθαρή τη φωλιά τους, που (θα) μας δακτυλοδείξουν κιόλας επιτιμητικά! Τι δηλαδή, εκείνοι δεν έχουν υβρίδια στις χώρες τους; Δεν έχουν, ας πούμε, επενδυτές καρχαρίες; (Υπάρχει λέξη γι’ αυτό; Προτάσεις παρακαλώ). Δεν έχουν πολιτικούς που συζητούν στα τηλέφωνα και στις κάμερες λες και δεν τρέχει τίποτα; Και μάλιστα με τους εν λόγω υβριδικούς επεν-γδυτές;
Τόση εμπιστοσύνη πια ούτε στην (επίσης υβριδική) Μητέρα Τερέζα: Μόνο άγια δεν ήταν σε σχέση με το χρήμα η μακαρίτισσα, το αποκάλυψε ο Κρίστοφερ Χίτσενς. Μπορούν οι κατήγοροί μας να συζητούν τόσο ανέμελα όσο εμείς για υβριδικές επενδύσεις; Τόσο ευφάνταστα πολυ-υβριδικούς τρόπους επένδυσης ούτε οι πρόγονοί μας δεν σκέφτηκαν να αποδώσουν ως ιδιότητες στα σούπερ πλάσματά τους – ούτε καν στους ήρωές τους. Αυτοί οι καημένοι αν αποτύγχαναν, αν τους τσάκωναν ή ό,τι άλλο δυσάρεστο και μη αποδεκτό, δεν παραιτούντο δραματικά κάνοντας σόου, το πολύ-πολύ να έπεφταν πάνω στο σπαθί τους. Σήμερα δεν έχουμε τέτοιους ξεπερασμένους ήρωες, οι δικοί μας υβριδικοί τέτοιοι είναι ο Μπάτμαν (άνθρωπος νυχτερίδα), ο Σπάιντερμαν (άνθρωπος αράχνη) και ο Μίζαμαν (άνθρωπος-ξέρετε-τι). Έχουμε και υβριδικούς πολιτικούς, αλλά βαρέθηκα, βρείτε τους μόνοι σας (εκτός κι αν κωλύεστε, ως… υβριδικοί πολίτες).
* Στις εικόνες βλέπετε πώς μοιάζει ένα υβριδικός επενδυτής, ο υβριδικός ελέφαντας στο δωμάτιο που προσποιείται τον αδιάφορο, και ακόμα μια απροσδιόριστη υβριδική απειλή.
Minority Report, ΕΛΕΥΘΕΡΑ 18.01.2026