Ανάλυση CT: Το πλαίσιο προσδοκιών για εξελίξεις στο Κυπριακό το πρώτο τρίμηνο του 2026

Νέα στοχοθέτηση για ξεκαθάρισμα προθέσεων στο Κυπριακό – Κλειδί οι επόμενες κινήσεις του Έρχιουρμαν – Οφείλει να απομακρυνθεί από τις τουρκικές αξιώσεις και να συμβαδίσει με το περιεχόμενο των ψηφισμάτων, τα οποία αποδέχθηκε στις 11 Δεκεμβρίου – Αμετακίνητη η Άγκυρα από τις αξιώσεις για δύο κράτη
Με προσδοκίες για εξελίξεις στο Κυπριακό κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους μπήκε το 2026 στην Λευκωσία. Η ελληνοκυπριακή πλευρά αναμένει πως το αμέσως επόμενο διάστημα θα αρχίσει μια πορεία συζητήσεων που θα θέσει το πρόβλημα στη σωστή του βάση. Δηλαδή την κατεύθυνση της επανέναρξης των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά και στόχο την επίτευξη λύσης Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα όπως περιγράφεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η συγκρατημένη αισιοδοξία πηγάζει από τα αποτελέσματα της συνάντησης που είχαν οι ηγέτες στις 11 Δεκεμβρίου και τη σημαντική υιοθέτηση του συμφωνημένου πλαισίου από τον κατοχικό ηγέτη. Η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί πως ο Τουφάν Έρχιουρμαν άφησε πίσω του τις πολιτικές του Ερσίν Τατάρ, δίνοντας τη συγκατάθεση του να μπει στο ανακοινωθέν των Ηνωμένων Εθνών η αναφορά για αναζήτηση λύσης βάσει των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το προβληματικό σημείο που παραμένει στο χάρτη είναι η μπερδεμένη τοποθέτηση του κατοχικού ηγέτη για την πολιτική ισότητα. Ο Έρχιουρμαν επικαλείται τα ψηφίσματα, τα οποία ωστόσο αναφέρονται συγκεκριμένα σε «δύο πολιτικά ίσες κοινότητες». Όχι σε ισότητα κυριαρχική ή αριθμητική, που ανοιχτά ζητά η Τουρκία. Το ζήτημα θα τεθεί προς συζήτηση στην επόμενη κοινή συνάντηση των δύο ηγετών με την Προσωπική Απεσταλμένη στην Λευκωσία περί τα τέλη του μήνα. Ο στόχος της συνάντησης είναι να προγραμματιστεί νέα άτυπη πενταμερής, όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Σε κάθε περίπτωση η Άγκυρα δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις πολιτικές των δύο κρατών, με πρόσχημα την προστασία των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων. Ο Ερντογάν επιμένει πως πρέπει να επιβεβαιωθούν οι ξεχωριστές κυριαρχίες, αρνούμενος να αφήσει το μέλλον της Κύπρου στα χέρια των κατοίκων της. Και επειδή ο Τουφάν Έρχιουρμαν προβάλλει φαινομενικά αντίθετη γραμμή, ο Τούρκος Πρόεδρος φρόντισε να «δυναμώσει τη φωνή» του Ουνάλ Ουστέλ.
Ο λεγόμενος «πρωθυπουργός» του ψευδοκράτους είναι ο κύριος εκφραστής των τουρκικών αξιώσεων στα κατεχόμενα τις τελευταίες εβδομάδες. Διαχωρίζοντας τη θέση του από τον κατοχικό ηγέτη και εξαπολύοντας καθημερινά επιθέσεις κατά της δικής μας πλευράς, με βάση τα συνθήματα περί άρνησης των Ελληνοκυπρίων να μοιραστούν την εξουσία και τον πλούτο. Το αφήγημα που είχε ως «σημαία» ο Ερσίν Τατάρ για πέντε χρόνια, χωρίς ωστόσο να καταφέρνει να πείσει τη διεθνή κοινότητα ή έστω την πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων.
Πάντως η κυβέρνηση εξακολουθεί να πιέζει για διασύνδεση του Κυπριακού και με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Τους τελευταίους μήνες ξαναζωντάνεψε το ενδιαφέρον της Άγκυρας για να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή οικογένεια, κάτι που δεν μπορεί να προχωρήσει αν δεν υπάρξει ικανοποίηση των κυπρογενών υποχρεώσεων της. Είναι ένα αδιαπραγμάτευτα δεσμευτικό πλαίσιο, για το οποίο δεν υπάρχει κανένα περιθώριο τουρκικής υπεφυγής. Αν θέλει να λάβει, η Τουρκία θα αναγκαστεί να συμβάλει στο κλείσιμο της ανοιχτής πληγής της Κύπρου.
Τέλος, θετικά ή αρνητικά μπορούν να επηρεάσουν το Κυπριακό και οι επικείμενες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά. Το 2026 φέρνει ένα νέο γύρο συζητήσεων ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα. Οι ομάδες εργασίας στοχεύουν στη σύγκληση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας το πρώτο τρίμηνο του έτους, με σκοπό να επιχειρηθεί το άνοιγμα του κεφαλαίου των θαλάσσιων ζωνών. Εγχείρημα δύσκολο, όσο η τουρκική πλευρά δημιουργεί ένα πιο σύνθετο σκηνικό αρνούμενη την επίλυση της διαφοράς στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.