Ανθεκτικότητα και στρατηγική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Διευθύνων Σύμβουλος KPMG Κύπρου
Η κυπριακή οικονομία εισέρχεται στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2020 σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών και προκλήσεων. Τα τελευταία χρόνια, η χώρα αντιμετώπισε διαδοχικά κύματα κρίσεων: την πανδημία, διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, πληθωριστικές πιέσεις, επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά και ενεργειακή και γεωπολιτική αβεβαιότητα. Το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αυξημένη αστάθεια, με την πολιτική των ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση Τραμπ να δημιουργεί νέες οικονομικές προσεγγίσεις και την Ευρώπη να προσαρμόζεται σε μεταβαλλόμενες νομισματικές πολιτικές. Παρά αυτές τις δυσκολίες, η οικονομία της Κύπρου επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, διατηρώντας θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και ενισχύοντας τη διεθνή της αξιοπιστία.
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,2%, ενώ η εκτίμηση για το σύνολο του έτους φτάνει το 3,4%. Τόσο ο πληθωρισμός όσο και το ποσοστό ανεργίας παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Η ιδιωτική κατανάλωση και η ισχυρή αγορά εργασίας λειτούργησαν ως βασικοί μοχλοί ανάπτυξης, ενώ οι επενδύσεις και η σταθερή αύξηση του τουρισμού συνέβαλαν καθοριστικά στη σταθερότητα του οικονομικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν γρήγορα στις νέες συνθήκες, επενδύοντας στην ψηφιοποίηση και στην τεχνολογία, την ενίσχυση της συμμόρφωσης και την υιοθέτηση μοντέλων ESG.
Ο τομέας των επαγγελματικών υπηρεσιών αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κανονιστικών πλαισίων, η συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα και η συνεχής ανάγκη για επενδύσεις σε τεχνολογία και ασφάλεια δεδομένων δημιουργούν πίεση στους επαγγελματίες. Η διαχείριση ταλέντου σε ένα διεθνώς ανταγωνιστικό περιβάλλον, η προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των πελατών και η ενσωμάτωση τεχνολογικών εργαλείων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση, απαιτούν ευελιξία και καινοτομία.
Η πρόβλεψη για το 2026 δείχνει ότι η ανάπτυξη θα κυμανθεί γύρω στο 3,2%. Η επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου επηρεάζει ιδιαίτερα κλάδους όπως η ναυτιλία και η βιομηχανία, ενώ η ενεργειακή αβεβαιότητα, η πιθανή υδατική κρίση και οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα περίπλοκο περιβάλλον λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων, αυξάνοντας την ανάγκη για αυτοματοποίηση, εξειδικευμένη κατάρτιση και υψηλής ποιότητας συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και της επιχειρηματικής κοινότητας, τρεις πυλώνες θεωρούνται καθοριστικοί: η συνεχής αναβάθμιση δεξιοτήτων, η υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογικών λύσεων και η ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης. Μέσω της στοχευμένης επένδυσης σε ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογική υποδομή και θεσμικά εργαλεία διαφάνειας και λογοδοσίας, η Κύπρος μπορεί να διαμορφώσει ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό οικονομικό μοντέλο.
Η χώρα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης σε τομείς όπως οι τεχνολογικές υπηρεσίες, ο ποιοτικός τουρισμός, η πράσινη ενέργεια, η ασφάλεια νερού, οι άμεσες ξένες επενδύσεις και οι υπηρεσίες συμμόρφωσης και κυβερνοασφάλειας. Η στρατηγική αξιοποίηση αυτών των ευκαιριών μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και να δημιουργήσει σταθερές βάσεις για μακροχρόνια ανάπτυξη.
Η δημοσιονομική διαχείριση παραμένει καθοριστική για τη διατήρηση της σταθερότητας. Η προσεκτική κατανομή των δημόσιων πόρων, η ενίσχυση των κοινωνικών παροχών και η υλοποίηση φορολογικών μεταρρυθμίσεων που ενθαρρύνουν την επιχειρηματικότητα και την πράσινη ανάπτυξη αποτελούν κεντρικούς μοχλούς προώθησης της οικονομικής ευημερίας. Παράλληλα, η αύξηση της διαφάνειας και η αποτελεσματική εποπτεία των χρηματοπιστωτικών θεσμών ενισχύουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη διεθνή φήμη της Κύπρου.
Η χώρα χρειάζεται επίσης να επενδύσει σε υποδομές και καινοτομία, ενισχύοντας την ικανότητά της να ανταποκρίνεται σε εξωτερικούς κραδασμούς. Το νέο πλαίσιο για πράσινη ενέργεια, η προώθηση βιώσιμων επενδύσεων και η ανάπτυξη τεχνολογικών κέντρων υψηλής προστιθέμενης αξίας θα προσφέρουν νέες θέσεις εργασίας και θα ενισχύσουν τη διαφοροποίηση της οικονομίας. Η προσαρμογή σε διεθνείς τάσεις, όπως η ψηφιοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών, η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και η ανάπτυξη λύσεων κυβερνοασφάλειας, αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας σε παγκόσμιο επίπεδο και προϋποθέτει σοβαρή μείωση της γραφειοκρατίας.
Το μήνυμα για τα επόμενα χρόνια είναι σαφές: η Κύπρος θα προοδεύσει μόνο εάν επενδύσει συνειδητά στην ανθεκτικότητα των ανθρώπων, των θεσμών και των επιχειρήσεών της, συνδυάζοντας όραμα, τεχνολογική τόλμη και λιγότερη γραφειοκρατία. Μόνο έτσι η χώρα μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις, να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες και να διατηρήσει τη θέση της ως ανταγωνιστικό και αξιόπιστο οικονομικό κέντρο στην ευρύτερη περιοχή. Η σωστή στρατηγική, η επένδυση στην εκπαίδευση και η συνεχής αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων θα δώσουν στην Κύπρο τα εφόδια να δημιουργήσει ένα βιώσιμο και ανθεκτικό οικονομικό μέλλον, προστατεύοντας τις κοινωνικές δομές και προωθώντας τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.