Αυτές είναι οι πρώτες 15 νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα αναλάβει το Άλμα

Τις πρώτες 15 νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα αναλάβει ευθύς αμέσως μετά τις εκλογές, ανακοίνωσε το Άλμα.
«Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνουμε απορρέουν από το πολιτικό-αξιακό στίγμα του Άλματος ως κόμματος του μεταρρυθμιστικού Κέντρου, χωρίς ιδεοληπτικές αγκυλώσεις, με μοναδική έγνοια την προαγωγή του κοινού καλού», σημειώνει.
Αυτούσια η ανακοίνωση:
Το Άλμα έχει θέσει ως προγραμματικό στόχο την αναθέσμιση της χώρας - την εισαγωγή ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα βελτιώνουν τους θεσμούς και, τελικά, την ποιότητα του δημόσιου βίου και της ζωής των πολιτών.
1. Δημοψηφίσματα με πρωτοβουλία πολιτών.
2. Ισχυρή Βουλή για αποτελεσματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο.
3. Λογοδοσία για όσους κατέχουν δημόσιο αξίωμα.
4. Δυνατή Αρχή κατά της Διαφθοράς με ανακριτικές εξουσίες.
5. Τέρμα στο ανέλεγκτο του Γενικού Εισαγγελέα. Διαχωρισμός εξουσιών.
6. Θεσμοθέτηση Διευθυντικής Ομάδας στην Ελεγκτική Υπηρεσία.
7. Ασυμβίβαστο πολιτικών προσώπων για διορισμό σε δημόσια αξιώματα.
8. Κατάργηση Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
9. Φορολόγηση υπερκερδών τραπεζών & ΑΠΕ.
10. Προστασία Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Τέρμα στην αφαίμαξή του.
11. Όχι στο ξεπούλημα κατοικιών σε ξένους που σπρώχνει πάνω τα ενοίκια.
12. Δίκαιο σύστημα εκποιήσεων. Προστασία πρώτης κατοικίας.
13. Ποιοτική υγεία και διαφάνεια στις δαπάνες.
14. Σύγχρονα και αυτόνομα κρατικά πανεπιστήμια.
15. Μείωση του αριθμού αντιδημάρχων και δημοτικών συμβούλων.
Τα πιο πάνω είναι οι νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρισμένες σε 15 θεματικές ενότητες, που θα αναλάβουμε ευθύς αμέσως μετά τις εκλογές, αν οι πολίτες τιμήσουν το Άλμα με την ψήφο τους, καθιστώντας το κοινοβουλευτικό κόμμα. Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνουμε απορρέουν από το πολιτικό-αξιακό στίγμα του Άλματος ως κόμματος του μεταρρυθμιστικού Κέντρου, χωρίς ιδεοληπτικές αγκυλώσεις, με μοναδική έγνοια την προαγωγή του κοινού καλού.
Κοινό στοιχείο των νομοθετικών πρωτοβουλιών που εισηγούμαστε είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της θεσμικής ακεραιότητας, της αποτελεσματικότητας, και της υιοθέτησης διεθνώς άριστων πρακτικών. Οι μεταρρυθμίσεις για μας δεν είναι επιπρόσθετη πολυτέλεια, αλλά αδήριτη ανάγκη για την ανάπτυξη της οικονομίας, την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και την ευόδωση των ονείρων των πολιτών για μια χώρα για την οποία θα είναι περήφανοι. Η εναλλακτική στη μεταρρύθμιση είναι το τέλμα και η θεσμική αρτηριοσκλήρωση. Η εγχώρια και διεθνής εμπειρία δείχνει ότι αν δεν αλλάξουμε, δεν θα έχουμε το μέλλον που επιθυμούμε - ισχυρή οικονομία, στιβαρό κοινωνικό κράτος και ποιοτικά δημόσια αγαθά.
Με τις μεταρρυθμίσεις που προτείνουμε θέλουμε να δώσουμε ένα δείγμα γραφής στους πολίτες για το τι σκεπτόμαστε και τι επιδιώκουμε. Φυσικά, ο κατάλογός μας είναι ατελής. Ένα πλήρες μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα πρέπει να είναι ευρύτερο. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό. Έχουμε ήδη αναρτήσει στην ιστοσελίδα μας (www.almacy.org) 24 θεματικές ενότητες, συνολικής έκτασης πέραν των 200 σελίδων, ενώ σύντομα θα προστεθούν άλλες 8. Ακόμη όμως και με την ολοκλήρωση των θέσεων αυτών, ορισμένες μόνο από τις μεταρρυθμίσεις που εισηγούμαστε μπορούν να προέλθουν από τη νομοθετική εξουσία. Το Σύνταγμα μας, με την αυστηρή διάκριση εξουσιών, απαγορεύει προτάσεις νόμου εκ μέρους Βουλευτών που αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες ή που αφορούν θέματα που εμπίπτουν αμιγώς στην εκτελεστική εξουσία. Αυτός είναι και ο λόγος που το όραμα μας δεν εξαντλείται στις Βουλευτικές Εκλογές του 2026 αλλά έχει χρονικό ορίζοντα το 2028: την άσκηση, δηλαδή, της εκτελεστικής εξουσίας.
Για να είναι ευανάγνωστο, το περιεχόμενο κάθε νομοθετικής πρωτοβουλίας εμφαίνεται με πλάγια γράμματα, ενώ, όπου χρειάζεται, παρέχονται μερικές διευκρινίσεις. Οι προτάσεις είναι οι ακόλουθες:
1. Δημοψηφίσματα. Τροποποίηση του περί Δημοψηφισμάτων Νόμου ώστε σε περίπτωση συλλογής καθορισμένου αριθμού υπογραφών από τους πολίτες, οι οποίοι θα ζητούν τη διενέργεια δημοψηφίσματος, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο πραγματοποίησης δημοψηφίσματος. Σε περίπτωση που αρνείται την πραγματοποίηση δημοψηφίσματος, το Υπουργικό Συμβούλιο είναι υποχρεωμένο να εκδίδει ειδική αιτιολόγηση για μη υιοθέτηση της βούλησης των πολιτών.
Σημειώνεται ότι η υποχρεωτική διενέργεια δημοψηφισμάτων κατά βούληση των πολιτών συνεπάγεται κρατική δαπάνη και δεν μπορεί να προέλθει από τη Βουλή.
2. Ενίσχυση της Βουλής. Υποχρέωση των Υπουργών και ανεξάρτητων αξιωματούχων να εμφανίζονται ενώπιον της Βουλής και να καταθέτουν κάθε ζητηθέν στοιχείο και πληροφορία, και να λογοδοτούν για τα πεπραγμένα τους. Για την υιοθέτηση της μεταρρύθμισης απαιτείται τροποποίηση μη θεμελιώδους άρθρου του Συντάγματος.
Επιπλέον, να δοθεί το δικαίωμα στη Βουλή να ζητά τη σύσταση Ερευνητικής Επιτροπής με βάση τον περί Ερευνητικών Επιτροπών Νόμο.
3. Αστική ευθύνη πολιτειακών και κρατικών αξιωματούχων. Εισαγωγή αστικής ευθύνης Υπουργών, κρατικών αξιωματούχων, μελών εποπτικών αρχών και μελών διοικητικών συμβουλίων ημικρατικών οργανισμών για απώλειες ή ζημιές που προκαλούνται από την αλόγιστη, απερίσκεπτη ή επικίνδυνη πράξη ή παράλειψή τoυς κατά τηv εκτέλεση τωv καθηκόντων τoυς.
Σήμερα πολλοί νόμοι θωρακίζουν τα πρόσωπα αυτά και επιτρέπουν την αναζήτηση ευθύνης μόνο εάν αποδειχθεί ότι ενήργησαν κακόπιστα. Πέραν της κακοπιστίας, όμως, η οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί, υπάρχει και η αντικειμενική ευθύνη.
4. Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Ανακριτικές εξουσίες στην Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς και παροχή εξουσίας στην Αρχή να καταχωρεί ποινικές υποθέσεις σε δικαστήριο, χωρίς την έγκριση του Γενικού Εισαγγελέα.
Για την υιοθέτηση της μεταρρύθμισης απαιτείται τροποποίηση μη θεμελιώδους άρθρου του Συντάγματος.
5. Γενικός Εισαγγελέας: Η μεταρρύθμιση που αφορά κατάργηση του ανέλεγκτου του Γενικού Εισαγγελέα και τον διαχωρισμό εξουσιών νομικού συμβούλου και δημόσιου κατήγορου εκκρεμεί στη Βουλή, μετά την έντονη αντίδραση του νυν Γενικού Εισαγγελέα κ. Σαββίδη, αφού δεν φάνηκε να υπάρχει η αναγκαία βούληση για προώθηση του θέματος. Για το Άλμα το θέμα θα είναι άμεσης προτεραιότητας.
6. Ελεγκτική Υπηρεσία. Δια νόμου θεσμοθέτηση της Διευθυντικής Ομάδας στην Ελεγκτική Υπηρεσία ώστε να διασφαλιστεί η συλλογικότητα. Η Διευθυντική Ομάδα συστάθηκε το 2019 με εσωτερική εγκύκλιο, ωστόσο μετά το 2024 υπολειτουργεί.
7. Ασυμβίβαστο. Απαγόρευση διορισμού σε θέση ανεξάρτητου αξιωματούχου, μέλος Ανώτατου Δικαστηρίου, Γενικού Εισαγγελέα και Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, μέλος Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, μέλος Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, Εφόρου, Επιτρόπου, ή μέλους εποπτικού οργάνου ή Ανεξάρτητης Αρχής, προσώπου το οποίο, κατά τα προηγούμενα 7 χρόνια, είχε την
ιδιότητα του Υπουργού, Βουλευτή, Δημάρχου, ή Προέδρου Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης, ή του κατόχου κομματικού αξιώματος.
Για την υιοθέτηση της μεταρρύθμισης απαιτείται τροποποίηση μη θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος.
8. Κατάργηση Φορέα Κοινωνικής Στήριξης: Η συλλογή και διαχείριση κρατικού χρήματος και η διανομή του στη βάση αδιαφανών διαδικασιών και κριτηρίων από τη σύζυγο του εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας αποτελεί δυνητική πηγή διαφθοράς, διαπλοκής, δοσοληψιών και μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων. Αυτό άλλωστε αποδείχθηκε περίτρανα και από το λεγόμενο "Videogate". Εισηγούμαστε την κατάργηση του εν λόγω Φορέα και μεταφορά του Ταμείου και των αρμοδιοτήτων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου και προς αυτή την κατεύθυνση θα εργαστούμε, εάν κατά τη συζήτηση των εκκρεμών προτάσεων νόμου και νομοσχεδίων από την παρούσα Βουλή το θέμα δεν ρυθμιστεί ικανοποιητικά.
9. Φορολογία υπερκερδών Τραπεζών και εταιριών ΑΠΕ. Εισαγωγή φορολογίας των υπερκερδών Τραπεζών και των υπερκερδών των εταιρειών ΑΠΕ, που προκύπτουν από εξωγενείς παραμέτρους (δηλαδή μη σχετιζόμενους με επιχειρηματικές αποφάσεις), στη βάση ανακοίνωσης μας, με ημερ. 8 Δεκεμβρίου 2025.
10. Κοινωνική ασφάλιση. Τροποποίηση του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου (Ν.59(I)/2010) ώστε να τερματιστεί η πρακτική δανεισμού όλων των πλεονασμάτων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην Κεντρική Κυβέρνηση.
Με βάση την τελευταία Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ημερ. 31 Ιουλίου 2024, η Κυβέρνηση δεν καταθέτει στο Ταμείο ούτε καν τη «Γενική Κυβερνητική Εισφορά» και «Συμπλήρωμα Κατώτατης Σύνταξης» (περίπου €500εκ. ετησίως), αλλά απλώς κάνει λογιστικές εγγραφές χωρίς ταμειακές ροές. Επίσης, με βάση την τελευταία Έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2025, η Κεντρική Κυβέρνηση παραμένει ελλειμματική για το 2026 και θα παραμείνει για τα επόμενα χρόνια, αλλά «κρύβει» τα ελλείμματα πίσω από τα πλεονάσματα του Ταμείου
11. Ρύθμιση αγοράς ακίνητης ιδιοκτησίας. Τροποποίηση του περί Κτήσης Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Αλλοδαποί) Νόμου (ΚΕΦ.109) ώστε να υπάρχει ρύθμιση, και σε ορισμένες περιοχές αυξημένης πίεσης, απαγόρευση, της αγοράς κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών.
12. Εκποιήσεις. Να διασφαλιστεί η πρόσβαση στη Δικαιοσύνη για καταχρηστικές ρήτρες στη βάση της υφιστάμενης fast track διαδικασίας, παρέχοντας αυξημένη προστασία στην πρώτη κατοικία και κύρια επαγγελματική στέγη, και θέτοντας κατώτερο όριο στην τιμή εκποίησης των ακινήτων.
Η αναγκαιότητα και το εύρος νομοθετικής πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί και από την κατάληξη των νομοσχεδίων και προτάσεων νόμου που σήμερα εκκρεμούν στην Βουλή.
13. Υγεία. Βελτίωση/επέκταση των δεικτών ποιότητας και συστηματικής αξιολόγησης των νοσηλευτηρίων, επί τη βάσει διεθνώς βέλτιστων πρακτικών. Διαφοροποίηση αμοιβών των νοσηλευτηρίων με βάση δείκτες απόδοσης και ασφάλειας. Επέκταση της εφαρμογής των δεικτών ποιότητας που συνδέονται με τις πληρωμές προς παρόχους υγείας, ώστε οι πόροι να κατευθύνονται στην ποιοτική φροντίδα και όχι στην προκλητή ζήτηση.
Επίσης, εισαγωγή κανόνων διαφάνειας στις ετήσιες πληρωμές από τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) προς τα νοσηλευτήρια και ιατρούς, κατά ανάλογο τρόπο όπως προβλέπεται στο άρθρο 32 του Περί της Λογιστικής και Δημοσιονομικής Διαχείρισης και Χρηματοοικονομικού Ελέγχου της Δημοκρατίας Νόμου (Ν.38(Ι)/2014). (Ο νόμος αυτός προβλέπει δημοσιοποίηση όλων των συναλλαγών του κράτους με φυσικά και νομικά πρόσωπα για ποσά πέραν των €5.000).
14. Ανώτατη Εκπαίδευση. Τροποποίηση της νομοθεσίας περί κρατικών πανεπιστημίων έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί η αυτοδιοίκησή τους, με παράλληλη ενίσχυση της λογοδοσίας, της βελτίωσης της διοίκησης και διακυβέρνησης και του περιορισμού της κρατικής εμπλοκής, εντός συμφωνημένου με την Κυβέρνηση πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
Τα πανεπιστήμια και η έρευνα είναι η ατμομηχανή της ανάπτυξης στην οικονομία της γνώσης. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια, το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να εκσυγχρονισθεί προκειμένου τα πανεπιστήμια, κρατικά και ιδιωτικά, να αναπτύξουν ακόμα μεγαλύτερη εξωστρέφεια, ευελιξία και αποτελεσματικότητα.
15. Τοπική αυτοδιοίκηση. Μείωση του αριθμού των αντιδημάρχων. Ο Αντιδήμαρχος θα αναπληροί τον Δήμαρχο όταν αυτός κωλύεται ή απουσιάζει. Επίσης, ο αριθμός των συμβούλων που μετέχουν στο δημοτικό συμβούλιο, περιλαμβανομένων των αντιδημάρχων, θα είναι ίσος με 9 ή ίσος με τον αριθμό των διαμερισμάτων που αποτελούν τον Δήμο, όποιο είναι μεγαλύτερο.