Βαθιά ρήξη ΗΠΑ-Δανίας για τη Γροιλανδία: Ευρωπαϊκά κράτη στέλνουν στρατεύματα

Οι χθεσινές συνομιλίες στον Λευκό Οίκο ανάμεσα σε ΗΠΑ, Δανία και Γροιλανδία επιβεβαίωσαν ότι το χάσμα δεν είναι απλώς ρητορικό, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της διεθνούς νομιμότητας, της συνοχής του ΝΑΤΟ και της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, μίλησε ανοιχτά για «θεμελιώδη διαφωνία» με την Ουάσιγκτον, παρά το γεγονός ότι οι συζητήσεις με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήταν «ειλικρινείς αλλά εποικοδομητικές», όπως είπε.
«Απολύτως απαράδεκτη» η ιδέα κατάκτησης
Σύμφωνα με τον Ράσμουσεν, ο Τραμπ εξακολουθεί να επιμένει σε μια λογική «κατάκτησης» της Γροιλανδίας, κάτι που η Κοπεγχάγη απορρίπτει κατηγορηματικά.
«Καταστήσαμε πολύ, πολύ σαφές ότι αυτό δεν είναι προς το συμφέρον της Δανίας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν «κόκκινες γραμμές», τις οποίες οι ΗΠΑ δεν μπορούν να περάσουν.
Παρά την απουσία ουσιαστικής προόδου, οι τρεις πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία μιας ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου, που θα συνεδριάσει τις επόμενες εβδομάδες σε μια προσπάθεια να βρεθεί «ένας κοινός δρόμος προς τα εμπρός» για το μέλλον της αυτόνομης δανικής επικράτειας.
Τραμπ: «Τη χρειαζόμαστε - και το ΝΑΤΟ επίσης»
Λίγες ώρες μετά τις συνομιλίες ο Τραμπ επανέλαβε δημόσια τη θέση του: «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική μας ασφάλεια», είπε στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
«Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει η Δανία αν η Ρωσία ή η Κίνα θελήσουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία, αλλά υπάρχει αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς», πρόσθεσε, δηλώνοντας ευθέως ότι δεν πιστεύει πως οι ΗΠΑ μπορούν να βασιστούν στη Δανία για την άμυνα του νησιού.
Σε ανάρτησή του στα social media, ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως τη Γροιλανδία με το φιλόδοξο σχέδιο αντιπυραυλικής ασπίδας Goldend Dome, γράφοντας ότι είναι «ζωτικής σημασίας» για την υλοποίησή του και ότι «το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να ηγείται της προσπάθειας».
Η απάντηση της Γροιλανδίας: συνεργασία, όχι προσάρτηση
Η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ, κράτησε μια ισορροπημένη αλλά σαφή στάση: «Είμαστε ανοιχτοί σε μεγαλύτερη συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά είμαστε αντίθετοι σε μια κατάληψη», δήλωσε.
«Δείξαμε ξεκάθαρα ποια είναι τα όριά μας».
Η Γροιλανδία, αν και αραιοκατοικημένη, κατέχει κομβική γεωστρατηγική θέση ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Αρκτική. Αποτελεί κρίσιμο σημείο για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πυραυλικών επιθέσεων και για την παρακολούθηση ναυτικών κινήσεων σε μια περιοχή αυξανόμενου σινο-ρωσικού ενδιαφέροντος.
Ευρωπαϊκές χώρες στέλνουν δυνάμεις στη Γροιλανδία
Οι δηλώσεις Τραμπ λειτούργησαν ως συναγερμός στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Σουηδία, Γερμανία, Γαλλία και Νορβηγία ανακοίνωσαν την αποστολή στρατιωτικού προσωπικού στη Γροιλανδία για κοινές ασκήσεις με τις δανικές δυνάμεις, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού.
Η Γερμανία στέλνει «ομάδα αναγνώρισης» 13 στρατιωτικών για «διερεύνηση των συνθηκών ενδεχόμενης στρατιωτικής συνεισφοράς», ενώ η Σουηδία απέστειλε αξιωματικούς που θα συμμετάσχουν στην άσκηση «Operation Arctic Endurance».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι «γαλλικά στρατιωτικά στοιχεία βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν», ενώ η Νορβηγία επιβεβαίωσε την αποστολή δύο στελεχών του υπουργείου Άμυνας.
Παράλληλα, Γαλλία και Καναδάς προχωρούν στο άνοιγμα προξενείων στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, ενισχύοντας τη διπλωματική τους παρουσία.
«Mια επίθεση θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ»
Η Κοπεγχάγη έχει προειδοποιήσει ότι μια επίθεση κατά της Γροιλανδίας από σύμμαχο χώρα θα ισοδυναμούσε με de facto διάλυση του ΝΑΤΟ.
«Είναι απίθανο ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ να επιτεθεί σε άλλο», δήλωσε ο Δανός υπουργός Άμυνας Τρόελς Λουντ Πούλσεν, χαρακτηρίζοντας το σενάριο «εντελώς υποθετικό».
Ωστόσο, το γεγονός ότι τίθεται δημόσια, αποκαλύπτει το βάθος της κρίσης. Όπως σημειώνει το CNN, η προοπτική η ισχυρότερη χώρα της Συμμαχίας να απειλεί με την προσάρτηση εδάφους άλλου κράτους - μέλους είναι άνευ προηγουμένου και υπονομεύει τη βασική αρχή της συλλογικής άμυνας.
Χρειάζονται πράγματι οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία για το Golden Dome;
Αναλυτές άμυνας αμφισβητούν ευθέως τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας είναι αναγκαία για το Golden Dome, την πανάκριβη αντιπυραυλική ασπίδα των 175 δισ. δολαρίων που οραματίζεται.
«Ο σωστός τρόπος για να ενισχυθεί η άμυνα της αμερικανικής επικράτειας είναι η συνεργασία με έναν σύμμαχο, όχι η απειλή κατάληψης», δήλωσε πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου.
«Αν ο στόχος είναι όντως η ενίσχυση της άμυνας, αυτή η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει με πραγματικά καταστροφικό τρόπο».
Όπως υπενθυμίζει το Politico, οι ΗΠΑ έχουν ήδη «ανεμπόδιστη πρόσβαση» στη Γροιλανδία μέσω της βάσης Pituffik, που λειτουργεί βάσει συμφωνίας του 1951 με τη Δανία.
«Έχουμε ήδη ό,τι χρειαζόμαστε για το Golden Dome στη Γροιλανδία, αλλά ο πρόεδρος μιλά σαν να μην το γνωρίζει», σχολίασε ο αναλυτής Τοντ Χάρισον. «Οι δηλώσεις του είναι αποκομμένες από την πραγματικότητα».
Επιπλέον, μεγάλο μέρος του συστήματος Golden Dome σχεδιάζεται να βασίζεται στο διάστημα, μειώνοντας τη σημασία χερσαίων εγκαταστάσεων. Εναλλακτικές τοποθεσίες για συστήματα αναχαίτισης πυραύλω - από τη Νέα Υόρκη έως την Αλάσκα - θεωρούνται στρατιωτικά πιο κατάλληλες από τη Γροιλανδία.
Γροιλανδοί και Αμερικανοί αντίθετοι με την προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τόσο οι Γροιλανδοί όσο και η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθενται στην ιδέα αμερικανικού ελέγχου του νησιού. Σύμφωνα με έρευνα των Reuters/Ipsos, μόλις το 17% των Αμερικανών στηρίζει την κατάληψη της Γροιλανδίας, ενώ το 47% δηλώνει αντίθετο.
Μολαταύτα ο Τραμπ δεν αποκλείει κανένα ενδεχόμενο. Όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει τη χρήση στρατιωτικής βίας, αρνήθηκε - για άλλη μια φορά - να το αποκλείσει.
Σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ έχουν ήδη προχωρήσει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα, στη Συρία και απειλούν με επέμβαση στο Ιράν, η Γροιλανδία μετατρέπεται σε ακόμη ένα πεδίο όπου δοκιμάζονται τα όρια της αμερικανικής ισχύος και της δυτικής συνοχής.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό δεν είναι μόνο αν ο Τραμπ μπλοφάρει, αλλά αν η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ μπορούν να αντέξουν μια κρίση που αμφισβητεί εκ των έσω τις ίδιες τις αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκαν.
Πηγή: iefimerida.gr