Βενεζουέλα: Η επόμενη μέρα της επέμβασης-σοκ των ΗΠΑ – Ο γρίφος της διακυβέρνησης, η νομιμότητα της επιχείρησης, το πετρέλαιο και η δίκη Μαδούρο

Mια νύχτα σοκ και δέους στη Βενεζουέλα έληξε με τον Ντόναλντ Τραμπ να διαμηνύει ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά» και να εγκαινιάζει επιχείρηση ανοικοδόμησης ενός έθνους του οποίου η οικονομία βρίσκεται σε χάος και η πολιτική σταθερότητα επιβαρύνεται από δεκαετίες δικτατορίας. Οι διεθνείς αντιδράσεις επικεντρώνονται στο τι ακριβώς σημαίνει η «αμερικανική διακυβέρνηση της Βενεζουέλας» με την Ευρώπη να συμφωνεί ότι ο Μαδούρο δεν ήταν νόμιμος εκπρόσωπος των 30 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας, αλλά η σύλληψή του είναι περίπλοκο νομικό ζήτημα.
Με χειροπέδες, σανδάλια και φρουρούμενος από αξιωματικούς του FBI και της Υπηρεσίας Δίώξης Ναρκωτικών ο Νικολάς Μαδούρο αποβιβάστηκε στην αεροπορική βάση Στιούαρτ της Νέας Υόρκης.
Σχεδόν επτά ώρες μετά την ανακοίνωση της επιχείρησης «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» από τον Τραμπ στο Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δημοσίευσε την πρώτη φωτογραφία του Βενεζουελάνου ηγέτη με χειροπέδες, και καλυμμένα μάτια και αυτιά.
«Σύλληψη σε ζωντανή σύνδεση με Λευκό Οίκο»
Το προεδρικό ζεύγος φέρεται να «πιάστηκε στον ύπνο», όταν 150 αεροσκάφη από 20 διαφορετικές αμερικανικές βάσεις της Δύσης έσπευσαν στη Βενεζουέλα για να στηρίξουν την τελική φάση της επιχείρησης Decisive Force και τους στρατιώτες που συμμετείχαν. Tην εξέλιξη παρακολούθησε ζωντανά από την κατοικία του στο Μαρ Αλ Λάγκο, o Ντόναλντ Τραμπ σχολιάζοντας ότι ήταν «σαν ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή» και δίνοντας συγχαρητήρια στους επίλεκτους της Delta Force για την ταχύτητα που δεν επέτρεψε στον Μαδούρο να κλειστεί στο χαλύβδινο καταφύγιό του.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο CNN ακόμη και πριν ο Νικολάς Μαδούρο οδηγηθεί στο δικαστήριο της Νέας Υόρκης, κορυφαίοι δικηγόροι υπεράσπισης ήδη προσπαθούν να τον εκπροσωπήσουν. Το Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης, όπου κρατείται ο Μαδούρο, είναι γνωστό για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσής του, τη χρόνια υποστελέχωση, τη βία μεταξύ των κρατουμένων και τις διακοπές ρεύματος, μεταδίδει επίσης το αμερικανικό δίκτυο.
Έξω από το κέντρο κράτησης, εκατοντάδες μετανάστες από την Βενεζουέλα πανηγύριζαν για την σύλληψη του προεδρικού ζεύγους.
Πανηγυρισμοί για την είδηση της σύλληψης του Μαδούρο αλλά και διαμαρτυρίες ακόμη και έξω από τον Λευκό Οίκο καταγράφουν τα διεθνή πρακτορεία, ενώ στο Καράκας, πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, οι κάτοικοι συνωστίζονται για προμήθειες σε είδη έκτακτης ανάγκης με επίγνωση ενός αβέβαιου μέλλοντος στη χώρα τους.
Επόμενη ημέρα: «Ο Τραμπ συνεργάζεται με την αντιπρόεδρο»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε δυσπιστία στην επικεφαλής της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρία Κορίνα Ματσάδο και πρότεινε αντ’ αυτού να συνεργαστεί με την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζτην οποία και διέταξε να αναλάβει τα ηνία, το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας.
Η ίδια η Ροντρίγκεζ, όμως, διέψευσε τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου, δηλώνοντας ότι ο Μαδούρο παραμένει ο μοναδικός πρόεδρος της Βενεζουέλας. Μάλιστα κατήγγειλε ότι απήχθη από Αμερικανούς και ζήτησε την απελευθέρωσή του.
Εικόνες επτάωρου πολέμου
H «Επιχείρηση Απόλυτη Αποφασιστικότητα» ήταν το αποκορύφωμα «μηνών» σχεδιασμού και δοκιμών στους οποίους συμμετείχαν αεροπλανοφόρο με 150 αεροσκάφη, 11 πολεμικά πλοία και περισσότερα από 12 αεροσκάφη F-35. Συνολικά, περισσότεροι από 1.500 στρατιώτες έφθασαν στην περιοχή για αυτό που αξιωματούχοι των ΗΠΑ λένε εδώ και καιρό ότι είναι επιχειρήσεις κατά της διακίνησης ναρκωτικών. Τα στρατεύματα που επιλέχθηκαν για να συμμετάσχουν έπρεπε στη συνέχεια να περιμένουν τις ιδανικές συνθήκες και ήταν σε ετοιμότητα κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων, καθώς ο καιρός καθυστέρησε την επιχείρηση.
Τουλάχιστον 40 άνθρωποι σκοτώθηκαν, σύμφωνα με ανώτερο Βενεζουελάνο αξιωματούχο που μίλησε στους New York Times.
Η «απελευθέρωση» του πετρελαίου
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας και θα προσλάβουν αμερικανικές εταιρείες για να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια για την ανακαίνιση της κατεστραμμένης πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας.
Η Βενεζουέλα διαθέτει ένα τεράστιο απόθεμα αργού πετρελαίου αξίας 303 δισεκατομμυρίων βαρελιών – περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA) ωστόσο παράγει μόνο 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου την ημέρα – περίπου το 0,8% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου.
Το είδος του πετρελαίου στο οποίο βασίζεται η Βενεζουέλα — βαρύ, όξινο αργό πετρέλαιο — απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και υψηλό επίπεδο τεχνικής ικανότητας για την επεξεργασία του.
Διεθνείς αντιδράσεις
Τη Δευτέρα 5 Ιανουαρίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, με θέμα την κατάσταση στη Βενεζουέλα. Το αίτημα για σύγκληση συνεδρίασης υποστηρίχθηκε από δύο μόνιμα Μέλη του ΣΑ ΟΗΕ, την Κίνα και τη Ρωσία.
Ο Πάπας Λέων ζήτησε στο μεταξύ να διασφαλιστεί η «κυριαρχία» της Βενεζουέλας, λέγοντας ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις στη λατινοαμερικανική χώρα με «βαθιά ανησυχία».
- Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα Ντα Σίλβα δήλωσε: «Οι βομβιστικές επιθέσεις σε έδαφος της Βενεζουέλας και η σύλληψη του προέδρου της ξεπερνούν απαράδεκτα όρια. Αυτές οι πράξεις αποτελούν σοβαρή προσβολή της κυριαρχίας της Βενεζουέλας και ένα ακόμη εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα».
- Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ: «Η Ισπανία δεν αναγνώρισε το καθεστώς Μαδούρο. Αλλά ούτε θα αναγνωρίσει μια παρέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και ωθεί την περιοχή προς έναν ορίζοντα αβεβαιότητας και επιθετικότητας».
- Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς: «Η νομική αξιολόγηση της αμερικανικής παρέμβασης είναι περίπλοκη και απαιτεί προσεκτική εξέταση. Το διεθνές δίκαιο παραμένει το κατευθυντήριο πλαίσιο. Σε αυτό το στάδιο, η πολιτική αστάθεια στη Βενεζουέλα πρέπει να αποφευχθεί. Ο στόχος είναι η ομαλή μετάβαση σε μια εκλεγμένη κυβέρνηση».
- Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι ο Μαδούρο «υπονόμευσε σοβαρά την αξιοπρέπεια του ίδιου του λαού του». Ο Μακρόν πρόσθεσε ότι η Γαλλία επιθυμεί η μετάβαση στη δημοκρατία να επιβλέπεται από τον Εντμούντο Γκονζάλες Ουρούτια, τον πρώην υποψήφιο στις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του 2024.
- Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι παρακολουθεί την κατάσταση «πολύ στενά». Πρόσθεσε ότι «οποιαδήποτε λύση πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
- Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρέι Σιμπίχα, δήλωσε: «Η Ουκρανία υπερασπίζεται με συνέπεια το δικαίωμα των εθνών να ζουν ελεύθερα, απαλλαγμένα από δικτατορίες, καταπίεση και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το καθεστώς Μαδούρο έχει παραβιάσει όλες αυτές τις αρχές από κάθε άποψη».
- Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα: «Όπως έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν θεωρούμε τον Νικολάς Μαδούρο ως τον νόμιμο, εκλεγμένο ηγέτη της Βενεζουέλας και ανέκαθεν ζητούσε τον πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, την υποστήριξη της δημοκρατίας και την αναγνώριση της νόμιμης βούλησης του λαού της Βενεζουέλας».
- Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου: «Συγχαρητήρια, Πρόεδρε Ντόναλντ Τραμπ για την τολμηρή και ιστορική ηγεσία σας υπέρ της ελευθερίας και της δικαιοσύνης. Χαιρετίζω την αποφασιστικότητά σας και τη λαμπρή δράση των γενναίων στρατιωτών σας».