Βενεζουέλα: Το διαβόητο «Καρτέλ των Ήλιων» που διοικούσε ο Μαδούρο σύμφωνα με τις ΗΠΑ (βίντεο)

Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν πρόσφατα το λεγόμενο Cartel de los Soles («Καρτέλ των Ήλιων») ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση, υποστηρίζοντας ότι στην ηγεσία του βρίσκονται ο Νικολάς Μαδούρο και ανώτατα στελέχη της κυβέρνησής του. Ο χαρακτηρισμός αυτός δίνει στις αμερικανικές αρχές και τις ένοπλες δυνάμεις ευρύτερες εξουσίες για τη δίωξη και την εξάρθρωσή του.
Η απόφαση λήφθηκε στα πλαίσια της κλιμακούμενης πίεσης της Ουάσιγκτον προς τον Μαδούρο, η οποία θεωρεί ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας στερείται νομιμοποίησης μετά τις περσινές εκλογές, που κρίθηκαν ευρέως νοθευμένες. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, παραμένουν αμφιβολίες για το αν το Cartel de los Soles λειτουργεί πράγματι ως οργανωμένη δομή.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Βενεζουέλας απέρριψε κατηγορηματικά τον χαρακτηρισμό, κάνοντας λόγο για «γελοίο ψέμα» και για πολιτικά υποκινούμενη επίθεση από τις ΗΠΑ.
Ο υπουργός Εσωτερικών και Δικαιοσύνης της Βενεζουέλας, Ντιοσντάδο Καμπέγιο, απορρίπτει εδώ και χρόνια το Cartel de los Soles ως «εφεύρεση», κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι το επικαλούνται για να στοχοποιούν πολιτικούς αντιπάλους. «Όποιος τους ενοχλεί, βαφτίζεται επικεφαλής του καρτέλ», δήλωνε τον Αύγουστο.
Την ίδια θέση έχει υιοθετήσει και ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, ο οποίος χαρακτήρισε το καρτέλ «φανταστική δικαιολογία της ακροδεξιάς» για την ανατροπή κυβερνήσεων που δεν συμμορφώνονται.
Αντίθετα, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών επιμένει ότι το «Καρτέλ των Ήλιων» υπάρχει και έχει διαβρώσει βασικούς κρατικούς θεσμούς της Βενεζουέλας, από τον στρατό έως τη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το BBC, η πραγματικότητα ενδέχεται να βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο αντικρουόμενες εκδοχές.
Πότε εμφανίστηκε ο όρος «Καρτέλ των Ήλιων»
Ο όρος Cartel de los Soles εμφανίστηκε για πρώτη φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και δεν προήλθε από επίσημες έρευνες, αλλά από τα μέσα ενημέρωσης της Βενεζουέλας. Δημιουργήθηκε μετά από καταγγελίες για διακίνηση ναρκωτικών εις βάρος στρατηγού της Εθνοφρουράς, αρμόδιου για επιχειρήσεις κατά των ναρκωτικών. Η ονομασία παραπέμπει στα διακριτικά σε σχήμα ήλιου που φορούν οι στρατηγοί στις επωμίδες τους, ένδειξη του βαθμού τους.
Σύμφωνα με τον Μάικ ΛαΣούσα, ειδικό στο οργανωμένο έγκλημα και αναπληρωτή διευθυντή περιεχομένου του Insight Crime, ο όρος άρχισε γρήγορα να χρησιμοποιείται γενικευμένα για κάθε Βενεζουελανό αξιωματούχο που φερόταν να έχει σχέσεις με το εμπόριο ναρκωτικών, ανεξάρτητα από το αν υπήρχε οργανωμένη και ενιαία εγκληματική δομή.
Ο Ραούλ Μπενίτεθ-Μανάου, ειδικός στο οργανωμένο έγκλημα από το Πανεπιστήμιο UNAM του Μεξικού, τοποθετεί τις απαρχές της δράσης στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και τις αρχές του 1990. Όπως εξηγεί, η διάλυση του ισχυρού καρτέλ του Μεντεγίν στην Κολομβία και η εντατικοποίηση των αντιναρκωτικών επιχειρήσεων οδήγησαν στην αναζήτηση νέων διαδρομών μεταφοράς κοκαΐνης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Βενεζουέλα άρχισε να παίζει αυξανόμενο ρόλο ως εναλλακτικός διάδρομος.
Η επιρροή του φαινομένου, σύμφωνα με τον Μανάου, ενισχύθηκε κατά τα πρώτα χρόνια της προεδρίας του Ούγο Τσάβες (1999–2013), ο οποίος διέκοψε τη στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ και τη DEA. Η έλλειψη διεθνούς εποπτείας, σε συνδυασμό με τις ιδεολογικές σχέσεις του Τσάβες με τους αντάρτες των FARC της Κολομβίας, δημιούργησε – όπως υποστηρίζεται – πρόσφορο έδαφος για τη μεταφορά μέρους του λαθρεμπορίου μέσω Βενεζουέλας.
Ο Γουέσλι Τάμπορ, πρώην πράκτορας της DEA, υποστηρίζει ότι οι FARC βρήκαν ασφαλές καταφύγιο στη χώρα και ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι σε διάφορα επίπεδα φέρονται να συνεργάστηκαν στη διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων κοκαΐνης, με τελικό προορισμό κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύστημα διαφθοράς, χωρίς επίσημη δομή
Το Cartel de los Soles διαφέρει από τα κλασικά καρτέλ ναρκωτικών, καθώς δεν διαθέτει σαφή ιεραρχία ή ενιαία οργανωτική δομή. Όπως εξηγεί ο ειδικός στο οργανωμένο έγκλημα Μάικ ΛαΣούσα, δεν πρόκειται για μια οργάνωση με την παραδοσιακή έννοια, αλλά για «ένα σύστημα εκτεταμένης διαφθοράς» που έχει ενισχυθεί από τη βαθιά οικονομική κρίση στη Βενεζουέλα επί προεδρίας Νικολάς Μαδούρο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αδυναμία του κράτους να πληρώσει αξιοπρεπείς μισθούς στις δυνάμεις ασφαλείας έχει οδηγήσει στην ανοχή – ή και ενθάρρυνση – της διαφθοράς, προκειμένου να διατηρηθεί η αφοσίωσή τους.
Ο Ραούλ Μπενίτεθ-Μανάου υποστηρίζει ότι αξιωματικοί μεσαίου και κατώτερου βαθμού, που ελέγχουν κρίσιμες υποδομές όπως αεροδρόμια και λιμάνια, παίζουν κομβικό ρόλο στη διευκόλυνση της διακίνησης ναρκωτικών. Ωστόσο, οι ΗΠΑ επιμένουν ότι το δίκτυο φτάνει μέχρι τα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας.
Το 2020, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης απήγγειλε κατηγορίες κατά του Μαδούρο και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων για συνωμοσία διακίνησης κοκαΐνης σε συνεργασία με τις FARC. Πρώην κορυφαίοι στρατιωτικοί, όπως οι Ούγκο Καρβαχάλ και Κλιβέρ Αλκαλά, δήλωσαν ένοχοι σε αμερικανικά δικαστήρια. Η κυβέρνηση Μαδούρο απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες πολιτικό κατασκεύασμα και το Cartel de los Soles «ανύπαρκτο».
Πηγή: huffingtonpost.gr