Δεν επαρκεί η κρατική παρέμβαση στην αλιεία λέει το 96% των Κύπριων ψαράδων

Νέα έρευνα αναδεικνύει την έντονη ανησυχία των Κύπριων παράκτιων αλιέων για την ανεπαρκή εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας, τη συνεχιζόμενη μείωση των αλιευτικών αποθεμάτων και τη βιωσιμότητα του επαγγέλματός τους.
Επτά στους δέκα αλιείς που συμμετείχαν στην έρευνα της Oceana δηλώνουν ότι η βασικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν είναι η έλλειψη ψαριών, ενώ εννιά στους δέκα εκτιμούν ότι η κρατική παρέμβαση δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες και τις πιέσεις που δέχεται ο τομέας.
Η Oceana είναι διεθνής οργάνωση που ασχολείται αποκλειστικά με την προστασία των ωκεανών.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι Κύπριοι παράκτιοι αλιείς περιγράφουν μια σειρά από διαχρονικές και σύνθετες προκλήσεις, που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα της δραστηριότητάς τους και, κατ’ επέκταση, υπονομεύουν την επίτευξη των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών στόχων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από την Oceana σε έξι αλιευτικά καταφύγια, βασίστηκε σε συνεντεύξεις με 47 επαγγελματίες αλιείς μέσω δομημένου ερωτηματολογίου και εξετάζει πώς εφαρμόζεται στην πράξη στην Κύπρο η Κοινή Αλιευτική Πολιτική.
Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το 96% των παράκτιων αλιέων δηλώνει ότι η κρατική στήριξη δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η αλιεία.
Βασικότερη πρόκληση, σύμφωνα με το 72% των ερωτηθέντων, είναι η μείωση των αποθεμάτων ή η έλλειψη ψαριών.
Επίσης, το 68% αναφέρει ότι η κλιματική αλλαγή ή τα ξένα είδη που απειλούν το θαλάσσιο οικοσύστημα επηρεάζουν άμεσα τις συνθήκες αλιείας.
Το 98% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η ενισχυμένη προστασία των οικοτόπων μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να συμβάλει στην αποκατάσταση των αποθεμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι τα σχετικά μέτρα εφαρμόζονται με συνέπεια σε όλες τις αλιευτικές δραστηριότητες και υποστηρίζονται από αποζημιώσεις.
“Καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει την αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής για το 2026 και η Κύπρος ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η παρούσα συγκυρία αποτελεί ουσιαστικό τεστ πολιτικής βούλησης”, αναφέρει η διεθνής οργάνωση Oceana, η οποία καλεί τις κυπριακές Αρχές να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Συγκεκριμένα, καλεί την πολιτεία να διασφαλίσει ότι οι υφιστάμενοι κανόνες εφαρμόζονται στην πράξη και ότι οι αλιείς αντιμετωπίζονται ως ουσιαστικοί εταίροι στην εφαρμογή τους. “Η επιβολή πρέπει να είναι συνεπής σε όλες τις αλιευτικές δραστηριότητες”, αναφέρει.
Επίσης, καλεί σε στήριξη της αποκατάστασης των αποθεμάτων και σε ουσιαστική προστασία σημαντικών θαλάσσιων περιοχών, αλλά, ταυτόχρονα, και σε μείωση του διοικητικού βάρους, ενίσχυση της πρόσβασης σε ευκαιρίες εισοδήματος και διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέψουν και στις νεότερες γενιές να παραμείνουν στον κλάδο.
Ακόμα, ζητά να ληφθούν σταθερά και ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των εισβολικών (ξενικών) ειδών.
«Η βιώσιμη αλιεία δεν μπορεί να διασφαλιστεί μέσα από γενικές διακηρύξεις προθέσεων. Προϋποθέτει εφαρμογή, δικαιοσύνη και λογοδοσία. Τα μηνύματα από τα λιμάνια της Κύπρου είναι ξεκάθαρα. Αν οι κανόνες δεν εφαρμοστούν σωστά και αν τα ιχθυαποθέματα δεν αποκατασταθούν άμεσα, τότε το τίμημα θα είναι βαρύ τόσο για τα μέσα βιοπορισμού των ανθρώπων, όσο και για τα θαλάσσια οικοσυστήματα», δήλωσε ο Javier López, Διευθυντής της Εκστρατείας για τη Βιώσιμη Αλιεία της Oceana στην Ευρώπη.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση της οργάνωσης, για πολλούς αλιείς μικρής κλίμακας στην Κύπρο, “η κρίση δεν είναι θεωρητική. Είναι μια καθημερινή πραγματικότητα. Τη βιώνουν κάθε φορά που επιστρέφουν στο λιμάνι με μικρότερες ψαριές και αυξημένα λειτουργικά κόστη. Περιγράφουν λιγότερα ψάρια στα δίχτυα τους, περισσότερες ώρες στη θάλασσα και ολοένα μεγαλύτερη αβεβαιότητα για το κατά πόσον το επάγγελμα μπορεί να στηρίξει την επόμενη γενιά. Πολλοί αισθάνονται εγκλωβισμένοι ανάμεσα στις αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις και σε ένα πλαίσιο κανόνων που δεν εφαρμόζεται με ίσους όρους σε όλες τις αλιευτικές δραστηριότητες”.
Επιπλέον, σημειώνει ότι, όσο μειώνονται οι ψαριές, μειώνεται και το εισόδημά τους. “Η γραφειοκρατία, οι αυστηρές προϋποθέσεις για την πώληση αλιευμάτων στα λιμάνια και οι καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων εντείνουν περαιτέρω την πίεση. Μια αδύναμη σεζόν ή ένα απρόβλεπτο κόστος αρκεί για να οδηγήσει έναν αλιέα σε οικονομικό αδιέξοδο”, αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι, ως αποτέλεσμα, ο τομέας γηράσκει. “Σχεδόν τα δύο τρίτα των ενεργών αλιέων είναι σήμερα άνω των 55 ετών, ενώ ελάχιστοι νέοι επιλέγουν να εισέλθουν στο επάγγελμα, παρά τη συσσωρευμένη εμπειρία δεκαετιών που υπάρχει στον κλάδο”.
Αναφέρεται, ακόμα, ότι οι ίδιοι οι αλιείς επισημαίνουν ότι οι λύσεις υπάρχουν και μπορούν να εφαρμοστούν. “Πολλοί τάσσονται υπέρ των εποχικών απαγορεύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές θα εφαρμόζονται δίκαια σε όλες τις αλιευτικές δραστηριότητες και θα συνοδεύονται από έγκαιρη αποζημίωση. Παράλληλα, ζητούν ισχυρότερη και πιο συνεπή δράση για τη διαχείριση των ξενικών εισβλητικών ειδών, τα οποία συνεχίζουν να προκαλούν ζημιές στον εξοπλισμό και να περιορίζουν ακόμη περισσότερο τις ήδη μειωμένες ψαριές”, σημειώνεται. Η καλύτερη παρακολούθηση και η πιο συνεπής εφαρμογή των κανόνων αποτελούν επίσης βασική προτεραιότητα, καθώς οι αλιείς ζητούν ίση μεταχείριση για όλους, προστίθεται στην ανακοίνωση.
Τέλος, επισημαίνεται ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδουν και στην πρόσβαση σε ορισμένα είδη που υπόκεινται σε καθεστώς ποσοστώσεων.