Η ανατροπή Μαδούρο δεν διασφαλίζει νίκη των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα

Της Συντακτικής Ομάδας του Bloomberg Opinion
Την τελευταία φορά που οι ΗΠΑ ανέτρεψαν δια της βίας έναν μισητό δικτάτορα, το μεγαλύτερο λάθος τους ήταν ότι άφησαν τη χώρα που απελευθέρωσαν με κενό εξουσίας. Έχει μάθει η παρούσα κυβέρνηση του Λευκού Οίκου το μάθημα του Ιράκ; Αφού ανέτρεψε τον Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ θα “διοικήσουν τη χώρα”. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό δεν είναι ακόμη σαφές.
Βραχυπρόθεσμα, η επιχείρηση που απέσπασε τον Μαδούρο από το Καράκας και τον έφερε στις φυλακές της Νέας Υόρκης αποτελεί σαφή νίκη για την αμερικανική κυβέρνηση. Είχε κλέψει τις εκλογές, φυλάκισε και βασάνισε αντιπάλους, εξαθλίωσε τη χώρα του και δημιούργησε μια τεράστια βενεζουελανική διασπορά που αποσταθεροποίησε την περιοχή. Λίγοι θα θρηνήσουν την αποχώρησή του. Οι Βενεζουελάνοι έχουν τουλάχιστον μια ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον – κι αυτό με τη σειρά του μπορεί να μειώσει τις μεταναστευτικές πιέσεις στις ΗΠΑ και αλλού. Η επιχείρηση επίσης ανέδειξε στρατιωτικές δυνατότητες οι οποίες θα πρέπει να προβληματίσουν άλλους αντιπάλους των ΗΠΑ.Play Video
Ταυτόχρονα, ωστόσο, οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι είναι τεράστιοι. Η παραβίαση της κυριαρχίας άλλων κρατών για την βίαιη ανατροπή ηγετών τους υπονομεύει περαιτέρω τη θέση της Αμερικής ως υπερασπιστή των παγκόσμιων κανόνων — ένα ιδιαίτερα κακό προηγούμενο, ενώ αντίπαλοι όπως η Ρωσία και η Κίνα ενισχύουν τις δικές τους δυνατότητες ειδικών επιχειρήσεων. Η παράκαμψη του Κογκρέσου των ΗΠΑ από τη διαδικασία, ξανά, υπονομεύει τους κανόνες που προστατεύουν τους Αμερικανούς πολίτες από υπερβολές του Λευκού Οίκου.
Το πιο σημαντικό είναι ότι, εκτός αν η κυβέρνηση Τραμπ έχει σχέδιο το οποίο δεν έχει ακόμη αποκαλύψει, αυτή η επιχείρηση είναι απίθανο να οδηγήσει στην πραγματική δημοκρατική μετάβαση, στην οικονομική ανάκαμψη και στην αποκατάσταση της σταθερότητας που θα βελτιώσει ουσιαστικά τη ζωή των Βενεζουελάνων και θα ενισχύσει την ασφάλεια των ΗΠΑ. Ακόμη και αν το διάδοχο καθεστώς, για την ώρα υπό την ηγεσία της πρώην αντιπροέδρου του Μαδούρο, Delcy Rodriguez, είναι πρόθυμο να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, μια τέτοια συνεργασία μπορεί να εδραιώσει το πολιτικό status quo αντί να οδηγήσει σε αναβίωση της δημοκρατίας.
Ο πρόεδρος φαίνεται να απορρίπτει την ιδέα ότι η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία ηγείται του αγώνα κατά του Μαδούρο και που υποστηρίζεται από τους περισσότερους Βενεζουελάνους, θα πρέπει να αναλάβει την ταχεία επιστροφή σε μια γνήσια δημοκρατία. Η συνεχιζόμενη πολιτική καταστολή και η διαφθορά θα εντείνουν τη δυσαρέσκεια προς τις ΗΠΑ και θα αυξήσουν τους αριθμούς εκείνων που επιθυμούν να φύγουν από τη χώρα. Οι συμμορίες ναρκωτικών και άλλες ένοπλες ομάδες μπορεί να συνεχίσουν να ελέγχουν εκτάσεις της χώρας. Για τους ηγέτες των ΗΠΑ, η αποτροπή αυτών των φαινομένων από μακριά θα είναι σχεδόν αδύνατη.
Η αποφυγή ενός τέτοιου αποτελέσματος θα απαιτήσει κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποβαθμίσει μέχρι στιγμής: συνεχή και σταθερή διπλωματία. Οι ΗΠΑ πρέπει να αξιοποιήσουν την υποστήριξη που έχουν στην περιοχή και εντός Βενεζουέλας για να πείσουν τη Rodriguez να συμφωνήσει σε μια σαφή και άμεση μετάβαση στη δημοκρατία. Η αμνηστία μπορεί να απαιτηθεί για πολλούς μεσαίου επιπέδου αξιωματούχους του καθεστώτος, ενώ για υψηλότερους αξιωματούχους ίσως χρειαστεί να προσφερθεί εξορία. Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί σύμμαχοί τους πρέπει να συμμετάσχουν σε μια εκτεταμένη διαδικασία εγκαθίδρυσης και στήριξης οποιασδήποτε νέας κυβέρνησης, εναλλάσσοντας ενθάρρυνση και πίεση και προς τις δύο πλευρές ώστε να διατηρηθεί η πρόοδος.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι τολμηρές ενέργειες της κυβέρνησης δημιουργούν ευκαιρίες για να τερματιστούν φαινομενικά “παγωμένες” συγκρούσεις.
Στο Ιράν, στη Γάζα και στην Ουκρανία, τέτοιες ευκαιρίες κινδυνεύουν να χαθούν λόγω έλλειψης διπλωματικής συνέχειας. Αυτό είναι το λάθος που η κυβέρνηση των ΗΠΑ πρέπει να αποφύγει στη Βενεζουέλα.