Η παραγνωρισμένη ενδιάμεση γενιά

Γι’ αυτήν που αποκαλεί «παραγνωρισμένη ενδιάμεση γενιά» στην Κύπρο, γράφει σε σημείωμα που μου έστειλε χθες η κοινωνική λειτουργός, Αννίτα Κονή, αναφερόμενη στις γυναίκες και τους άνδρες 65-75 χρόνων που όπως επισημαίνει «παραμένουν σχεδόν αόρατοι σε επίπεδο πολιτικών και δομών. Πρόκειται», προσθέτει «για πρόσφατα συνταξιοδοτημένους εκπαιδευτικούς, δημόσιους και ιδιωτικούς λειτουργούς, τεχνικούς, αυτοτελώς εργαζόμενους, μικροεπιχειρηματίες. Είναι παππούδες και γιαγιάδες, εθελοντές, συχνά φροντιστές ακόμη πιο μεγάλων στην ηλικία γονέων. Οι περισσότεροι είναι υγιείς. Πολλοί είναι δραστήριοι. Σχεδόν όλοι βιώνουν μια από τις σημαντικότερες μεταβάσεις της ζωής τους».
Μεγάλες αλήθειες καταγράφει η συγγραφέας αυτού του μικρού κειμένου, αναφέροντας ότι οι άνθρωποι 65-75 χρόνων «δεν είναι μια χαμένη γενιά, είναι ένας ισχυρός κοινωνικός πλούτος» που μένει όμως αναξιοποίητος από την Πολιτεία και την κοινωνία. Η Αννίτα Κονή η οποία εργάστηκε για πολλά χρόνια στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και σήμερα είναι γραμματέας της οργάνωσης «55 συν/πλην Μαζί Κύπρος» τονίζει ότι «στις συζητήσεις μας στην οργάνωση, σπάνια ακούμε ανθρώπους να ζητούν φροντίδα. Αντίθετα, ακούμε ερωτήματα όπως “και τώρα πού ανήκω, πώς παραμένω χρήσιμος/η”».
Και συνεχίζει: «Κάποιοι προσαρμόζονται δημιουργικά στη συνταξιοδότηση. Άλλοι αρχίζουν σταδιακά και σχεδόν ανεπαίσθητα να αποσύρονται, χωρίς αυτό να καταγράφεται ως πρόβλημα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει για την υγιή γήρανση ότι η συμμετοχή αποτελεί βασικό πυλώνα ευημερίας. Αυτή η διαπίστωση αντανακλά πλήρως όσα βλέπουμε στην πράξη – ότι η υγεία για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας δεν είναι μόνο ιατρική υπόθεση, είναι και κοινωνική. Η κοινωνική απομόνωση δεν ξεκινά συνήθως στα 82, συχνά ξεκινά στα 65.
Κι όμως οι άνθρωποι 65-75 χρόνων διαθέτουν επαγγελματική εμπειρία δεκαετιών, έχουν χρόνο, ενώ πολλοί επιθυμούν να καθοδηγήσουν νεότερους, να συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, να προσφέρουν εθελοντικά ή να μάθουν κάτι καινούργιο. Αυτό που συχνά λείπει, δεν είναι η διάθεση, είναι οι δομημένες ευκαιρίες. Έχουν σημασία οι χώροι συνάντησης, οι τοπικές κοινότητες, η διαγενεακή επαφή. Στην Κύπρο, όπου οι οικογενειακές δομές μεταβάλλονται και οι κοινότητες γίνονται λιγότερο συνεκτικές, δεν μπορούμε πλέον να θεωρούμε δεδομένο ότι τα άτυπα δίκτυα θα καλύψουν όλες τις ανάγκες.
Η γενιά που εισέρχεται σήμερα στη συνταξιοδότηση είναι ίσως πιο υγιής, πιο μορφωμένη, πιο δραστήρια από προηγουμένως . Αν δημιουργήσουμε κατάλληλες κοινοτικές/ τοπικές δομές συμμετοχής, δεν θα προλάβουμε μόνο την απομόνωση, αλλά θα ενισχύσουμε τη συνοχή μεταξύ των γενεών. Το ερώτημα», καταλήγει η Αννίτα Κονή, «δεν είναι αν αντέχει το σύστημα τη γήρανση, αλλά αν αντέχει να αγνοεί μια ολόκληρη γενιά που μπορεί ακόμα να προσφέρει».