Η σκηνοθετημένη «απόπειρα» και το θέατρο του παραλόγου

Του Πατριάρχη
Όσοι παρακολουθούν τη διαδρομή του Βλαντιμίρ Πούτιν, γνωρίζουν καλά πως η αλήθεια στη Μόσχα είναι ένα κάτι πολύ σχετικό και εύπλαστο, που παίρνει το σχήμα των εκάστοτε επιδιώξεων του καθεστώτος. Η πρόσφατη προσπάθεια της ρωσικής προπαγάνδας να πείσει ότι ουκρανικά drones επιχείρησαν να πλήξουν την κατοικία του Ρώσου Προέδρου, δεν διεκδικεί πάντως δάφνες πρωτοτυπίας. Διεκδικεί, όμως, το βραβείο της πιο αμετροεπούς και κακοστημένης προβοκάτσιας από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022.
Το πρώτο και πιο ηχηρό ρήγμα στο ρωσικό αφήγημα εντοπίζεται στον ίδιο τον χάρτη. Η περιβόητη κατοικία στην οποία αναφέρεται το Κρεμλίνο δεν βρίσκεται στην Κόκκινη Πλατεία, αλλά στο Βαλντάι, σε μια περιοχή ανάμεσα στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το μέτωπο. Πρόκειται για έναν απομονωμένο παράδεισο μέσα στο δάσος, που φυλάσσεται σαν αστακός.
Το να πιστέψει κανείς ότι «εχθρικά» drones διέσχισαν εκατοντάδες χιλιόμετρα ρωσικού εναέριου χώρου, πέρασαν απαρατήρητα από τους (υποτίθεται) ανίκητους S-400 και έφτασαν πάνω από μια δευτερεύουσα κατοικία του Πούτιν, απαιτεί μεγάλη δόση αφέλειας. Το πιο εξωφρενικό είναι πως η ίδια η Μόσχα παραδέχθηκε πως ο Πούτιν δεν βρισκόταν καν εκεί. Άρα, τι ακριβώς επιδίωκαν να χτυπήσουν οι Ουκρανοί; Τους τοίχους ενός άδειου οικήματος για να προκαλέσουν παγκοσμίως ειρωνικά χαμόγελα;
Η CIA και οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ήταν σαφείς αποφαινόμενες πως καμία επίθεση δεν υπήρξε. Ήταν ένα πυροτέχνημα εσωτερικής κατανάλωσης, μια ψηφιακή επεξεργασία της πραγματικότητας που στερείται και του παραμικρού ίχνους απόδειξης.
Όταν το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας έδωσε στη δημοσιότητα το βίντεο με τον υποστράτηγο Αλεξάντερ Ρομανένκοφ να επιδεικνύει ένα ουκρανικό drone, η σκηνοθεσία κατέρρευσε κάτω από το βάρος της κοινής λογικής.
Τα «συντρίμμια» που παρουσιάστηκαν έμοιαζαν σαν να βγήκαν μόλις από το κουτί του εργοστασίου. Κανένα drone που καταρρίπτεται από αντιαεροπορικά συστήματα δεν πέφτει στο χιόνι διατηρώντας το σχήμα του και τα γυαλιστερά του χρώματα, χωρίς ίχνη φωτιάς ή θραυσμάτων. Επιπλέον, η Μόσχα ισχυρίστηκε ότι κατέρριψε 91 drones. Μια τέτοια επιχείρηση θα είχε προκαλέσει μια καταιγίδα στον ουρανό του Νόβγκοροντ. Κι όμως, οι κάτοικοι της περιοχής δεν ανέφεραν ούτε μία έκρηξη στα social media, ούτε μία λάμψη στον ορίζοντα. Σε μια εποχή που κάθε πολίτης έχει ένα κινητό τηλέφωνο, η σιωπή είναι η πιο ηχηρή διάψευση.
Σε μια κίνηση που θύμισε διπλωματικό θέατρο, ο επικεφαλής της GRU (ρωσικές μυστικές υπηρεσίες), Ιγκόρ Κοστιούκοφ, κάλεσε τον στρατιωτικό ακόλουθο της πρεσβείας των ΗΠΑ στη Μόσχα για να του παραδώσει «αδιάσειστα στοιχεία». Του έδωσε ένα αρχείο πτήσης και έναν ελεγκτή (controller) που, κατά τους ισχυρισμούς του, «αποδείκνυε» τον στόχο!
Γιατί όμως το Κρεμλίνο μπήκε στον κόπο να στήσει αυτό το παραμύθι; Ο στόχος δεν ήταν η διεθνής κοινότητα, αλλά ένας και μόνο άνθρωπος. Αυτός ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Πούτιν γνωρίζει ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος αναζητά απεγνωσμένα μια αφορμή για να πιέσει το Κίεβο σε συνθηκολόγηση.
Η αντίδραση του Τραμπ ήταν το απόλυτο δώρο για το Κρεμλίνο. Παρά τις επίσημες ενημερώσεις από τις υπηρεσίες του, ο Τραμπ έσπευσε να δηλώσει «πολύ θυμωμένος» με τον Ζελένσκι, υιοθετώντας το αφήγημα του «θύματος» Πούτιν. Δηλώνοντας πως «είναι άλλο πράγμα να επιτίθεσαι στο σπίτι κάποιου», ο Τραμπ έδειξε έτοιμος να χρησιμοποιήσει μια ρωσική απάτη ως μοχλό πίεσης για να σταματήσει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Ενώ στην Ουάσιγκτον η ρωσική προβοκάτσια βρήκε «ευήκοα ώτα» στο περιβάλλον του Τραμπ, στην Ευρώπη η αντίδραση ήταν μια παγωμένη περιφρόνηση. Βρυξέλλες, Βερολίνο και Παρίσι δεν έδειξαν καμία διάθεση να συμμετάσχουν στο θέατρο του Πούτιν.
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, σε μια αιχμηρή παρέμβαση, χαρακτήρισε τους ρωσικούς ισχυρισμούς ως «μία ακόμη προσπάθεια αποπροσανατολισμού από τα καθημερινά εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία». Η γερμανική κυβέρνηση, μέσω εκπροσώπου της, σημείωσε πως «δεν υπάρχουν ενδείξεις που να επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς της Μόσχας», ενώ οι πολωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες πληροφοριών των Βαλτικών κρατών, προειδοποίησαν πως η σκηνοθεσία αυτή αποτελεί προοίμιο για μια νέα, πιο βάρβαρη φάση του πολέμου. Η Ευρώπη γνωρίζει καλά πως αν ο Πούτιν καταφέρει να πείσει τον Τραμπ για μια ψεύτικη επίθεση, ο επόμενος στόχος θα είναι η ίδια η ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Τι ακολουθεί όμως μετά τη σκηνοθεσία στο Βαλντάι; Η ρωσική μηχανή παραγωγής προπαγάνδας δεν σταματά ποτέ και τα επόμενα βήματα είναι ήδη ορατά.
Η Μόσχα θα συνεχίσει να καλλιεργεί το προφίλ του Πούτιν ως «επιζήσαντα τρομοκρατικής επίθεσης» το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως το απόλυτο επιχείρημα για την άρνηση συμμετοχής σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία.
Δεν θα πρέπει να εκπλαγεί κανείς αν το επόμενο διάστημα εμφανιστούν στην ρωσική τηλεόραση «αιχμάλωτοι Ουκρανοί πράκτορες» που θα ομολογούν τη συμμετοχή τους στην επίθεση, μετά από τις γνωστές «μεθόδους ανάκρισης» των ρωσικών φυλακών.
Η προπαγάνδα θα επικεντρωθεί στο να τροφοδοτεί το περιβάλλον του Λευκού Οίκου με «αποκλειστικές πληροφορίες», στοχεύοντας να δημιουργήσει ένα ανεπανόρθωτο ρήγμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου. Ο στόχος είναι να φανεί ο Ζελένσκι ως ένας «επικίνδυνος εξτρεμιστής» που παρασύρει τις ΗΠΑ σε έναν παγκόσμιο πόλεμο.
Η Μόσχα χρησιμοποιεί τέτοιες τακτικές για δύο κυρίως λόγους:
Ο πρώτος είναι ότι χρειάζεται ένα «πάτημα» για να εξαπολύσει νέα κύματα επιθέσεων κατά αμάχων, παρουσιάζοντας τις θηριωδίες της ως «αντίποινα» και ο δεύτερος είναι πως κάθε φορά που η πίεση για διαπραγματεύσεις αυξάνεται, η Μόσχα εφευρίσκει μια πρόκληση για να κλείσει την πόρτα στον διάλογο, ισχυριζόμενη πως «δεν συνομιλεί με τρομοκράτες».
Η ουσία είναι πως η Ουκρανία αμύνεται στο δικό της έδαφος και η Ρωσία επιτίθεται και, όταν ξεμένει από στρατιωτικά επιχειρήματα, επιστρατεύοντας τη σκηνοθεσία. Ο Πούτιν, κλεισμένος στα καταφύγιά του μακριά από τη Μόσχα, μπορεί να σκηνοθετεί όσα δράματα θέλει, όμως η ιστορία δεν γράφεται με fake news, αλλά με τα εγκλήματα που προσπαθεί μάταια να καλύψει πίσω από αυτά.