Ιώσεις: Πώς μπορούμε να προστατευτούμε κατά τη διάρκεια των γιορτών

Η αύξηση των ιώσεων τους χειμερινούς μήνες οφείλεται κυρίως στην πτώση της θερμοκρασίας, στον συγχρωτισμό σε κλειστούς χώρους και στη χαλάρωση των μέτρων υγιεινής και προστασίας. Κατά την εορταστική περίοδο ερχόμαστε πιο κοντά με φίλους και συγγενείς και, συχνά, η ανταλλαγή ευχών συνοδεύεται και από… «ανταλλαγή ιώσεων».
Οι περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις μεταδίδονται είτε μέσω άμεσης επαφής είτε αερογενώς, με σταγονίδια που εκπέμπονται κατά την αναπνοή, τον βήχα ή το φτέρνισμα των ασθενών, ενώ σπανιότερα μεταδίδονται με άλλους τρόπους. Η πρόληψη βασίζεται τόσο στην υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής όσο και στην εφαρμογή απλών αλλά αποτελεσματικών μέτρων προστασίας.
Καθοριστικό ρόλο παίζει ο καλός αερισμός των χώρων στο σπίτι και στην εργασία, καθώς μειώνει τη συγκέντρωση ιών στο περιβάλλον. Οι κλειστοί χώροι θα πρέπει να αερίζονται τακτικά για τουλάχιστον 10 λεπτά, ενώ η ιδανική θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 19 και 22 βαθμών Κελσίου. Η υπερβολικά ζεστή και ξηρή ατμόσφαιρα ευνοεί την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό των ιών. Παράλληλα, το κάπνισμα σε κλειστούς χώρους αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης ωτίτιδας και λοιμώξεων του αναπνευστικού, ιδιαίτερα στα παιδιά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σωστή διατροφή σε συνδυασμό με την επαρκή ξεκούραση. Συνιστάται διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και αντιοξειδωτικές ουσίες, όπως η βιταμίνη C, το λυκοπένιο και η βιταμίνη Ε. Ο ποιοτικός ύπνος ενισχύει την άμυνα του οργανισμού, καθώς κατά τη διάρκειά του εκκρίνονται ορμόνες όπως η ντοπαμίνη και η προλακτίνη, που συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο συνδυασμός ισορροπημένης διατροφής και επαρκούς ανάπαυσης προσφέρει σημαντική προστασία απέναντι στις ιώσεις.
Στην πρόληψη συμβάλλει επίσης η αποφυγή χειραψιών και ασπασμών με άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα ίωσης. Η σχολαστική υγιεινή των χεριών, με συχνό πλύσιμο και χρήση αντισηπτικών διαλυμάτων, καθώς και ο καθαρισμός επιφανειών στις οποίες οι ιοί μπορούν να επιβιώσουν από λίγες ώρες έως και αρκετές ημέρες, αποτελούν βασικά μέτρα περιορισμού της διασποράς. Επιπλέον, συνιστάται η κάλυψη στόματος και μύτης με τον αγκώνα – και όχι με την παλάμη – κατά τον βήχα ή το φτέρνισμα, η χρήση χαρτομάντηλων και η άμεση απόρριψή τους.
Η αποφυγή συγχρωτισμού όταν δεν είναι απαραίτητος, καθώς και οι επισκέψεις σε νοσοκομεία μόνο όταν υπάρχει ουσιαστικός λόγος, ιδιαίτερα την περίοδο έξαρσης της γρίπης, μπορούν να μειώσουν τη μετάδοση των ιώσεων. Παράλληλα, οι γονείς καλούνται να κρατούν τα παιδιά στο σπίτι όταν είναι άρρωστα, καθώς η μεταδοτικότητα στους βρεφονηπιακούς σταθμούς είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Όσον αφορά τη γρίπη, κρίνεται απαραίτητος ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνια νοσήματα, οι καπνιστές, οι επαγγελματίες υγείας και όσοι ζουν ή εργάζονται σε ιδρύματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι το εμβόλιο προσφέρει προστασία μόνο έναντι της γρίπης και όχι απέναντι σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις, όπως αυτές που προκαλούνται από ρινοϊούς. Η χρήση αντιβιοτικών χωρίς ιατρική οδηγία δεν έχει καμία θέση στην αντιμετώπιση των ιώσεων και συμβάλλει στην αύξηση της μικροβιακής αντοχής.
Συμπερασματικά, οι ιοί υπάρχουν παντού και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ωστόσο, η αποφυγή συγχρωτισμού και η τήρηση των σωστών μέτρων προφύλαξης κατά τους χειμερινούς μήνες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.