Μαδούρο: Ο οδηγός λεωφορείου που έγινε εκλεκτός του Τσάβες – Τα 12 χρόνια στην εξουσία και το αμερικανικό κατηγορητήριο

Ο Νικολάς Μαδούρο δεν κυβερνά πια τη Βενεζουέλα. Δεν έχουμε εκλογική ήττα, αποχώρησή του, ούτε πτώση του καθεστώτος. Αλλά μία πρωτοφανή εξέλιξη. Συνελήφθη από αμερικανικές δυνάμεις, στο πλαίσιο ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης στο Καράκας και μεταφέρθηκε εκτός χώρας.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή, επιβεβαίωσε ότι ο Μαδούρο θα δικαστεί στις ΗΠΑ.
Αν επιβεβαιωθούν πλήρως οι αμερικανικοί ισχυρισμοί, πρόκειται για γεγονός χωρίς προηγούμενο στη σύγχρονη Λατινική Αμερική. Η μόνη συγκρίσιμη περίπτωση είναι η σύλληψη του Παναμέζου δικτάτορα Μανουέλ Νοριέγκα το 1989 – έπειτα, όμως, από κανονικό πόλεμο. Στην περίπτωση Μαδούρο, μιλάμε για μία χειρουργικής ακρίβειας επιχείρηση εκδίωξης εν ενεργεία προέδρου από την πρωτεύουσά του. Μία εξέλιξη, η οποία κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πού οδηγεί.
Στο στόχαστρο το καθεστώς ή τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου;
Η σύλληψη ανοίγει ένα νέο, αλλά εξαιρετικά αβέβαιο κεφάλαιο για τη Βενεζουέλα. Αν και για ορισμένους στην Ουάσιγκτον και στη διεθνή κοινότητα η εξέλιξη αυτή μοιάζει με ιστορική ευκαιρία για πολιτική αλλαγή, το τι ακριβώς ακολουθεί παραμένει θολό – και δυνητικά επικίνδυνο. Άνοιξε ο ασκός του Αιόλου, προειδοποιεί μερίδα αναλυτών.
Υπάρχουν τρία πρόσωπα που πρέπει να παρακολουθήσει κανείς στενά: η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες, ο υπουργός Εσωτερικών Διοσδάδο Καμπέγιο και ο υπουργός Άμυνας Βλαντιμίρ Παδρίνο. Και οι τρεις θα μπορούσαν να αναλάβουν την ηγεσία. Ο ρόλος των ενόπλων δυνάμεων θα είναι καθοριστικός για το ποιος τελικά θα πάρει τα ηνία.
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας (και όχι μόνο) εγκαλεί ανοιχτά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι επιδιώκουν να ελέγξουν τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας, τα μεγαλύτερα παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, υποστηρικτές της αμερικανικής παρέμβασης εκτιμούν ότι η απομάκρυνση του Μαδούρο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αντιπολίτευση, με πρόσωπα όπως η Μαρία Κορίνα Ματσάδο ή ο υποψήφιος του 2024 Εντμούντο Γκονσάλες.
Ωστόσο, πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ο στρατός και οι παραστρατιωτικές δομές παραμένουν, σε μεγάλο βαθμό, πιστοί στο καθεστώς. Ακόμη και επικριτές του Μαδούρο φοβούνται ότι η απότομη ανατροπή με εξωτερική παρέμβαση είναι μία εξέλιξη, η οποία θα μπορούσε να βυθίσει τη χώρα σε ακόμη βαθύτερη αποσταθεροποίηση – ή και σε απόλυτο χάος.
Ο άνθρωπος που διάλεξε ο Τσάβες
Ο Μαδούρο δεν ήταν ποτέ ο φυσικός διάδοχος. Πρώην οδηγός λεωφορείου και συνδικαλιστής, χωρίς τη χαρισματική σχέση του Ούγκο Τσάβες με τις λαϊκές μάζες, βρέθηκε στην κορυφή επειδή τον επέλεξε ρητά ο ίδιος ο Τσάβες, λίγο πριν φύγει από τη ζωή τον Δεκέμβριο του 2012.
Η «ευλογία» αυτή έλυσε τις εσωτερικές συγκρούσεις και του έδωσε την απόλυτη πολιτική νομιμοποίηση. Όχι όμως και την κοινωνική.
Η πρώτη του νίκη, τον Απρίλιο του 2013, ήταν οριακή και αμφισβητήθηκε από την αντιπολίτευση. Από εκεί και πέρα, σχεδόν κάθε εκλογική διαδικασία στη Βενεζουέλα συνοδεύτηκε από καταγγελίες νοθείας, διεθνή αμφισβήτηση και κύματα διαδηλώσεων.
Όταν το κοινοβούλιο πέρασε στην αντιπολίτευση το 2015, ο Μαδούρο το παράκαμψε, στήνοντας νέους θεσμούς και μεταφέροντας την πραγματική εξουσία αλλού. Το μοντέλο ήταν σαφές:
εκλογές → αμφισβήτηση → καταστολή → αναδιάταξη εξουσίας.
12 χρόνια… επιβίωσης
Η δωδεκαετής παραμονή του Μαδούρο στην εξουσία δεν υπήρξε ποτέ περίοδος πολιτικής σταθερότητας· υπήρξε μια συνεχής άσκηση επιβίωσης. Από την πρώτη κιόλας μέρα, κυβερνούσε χωρίς το κεφάλαιο εμπιστοσύνης που είχε ο προκάτοχός του.
Δεν διέθετε το χαρισματικό βάθος του Τσάβες ούτε τη σχεδόν μυθική σχέση του με τα λαϊκά στρώματα.
Αντί γι’ αυτό, οικοδόμησε την εξουσία του πάνω σε έναν συνδυασμό θεσμικού ελέγχου, καταστολής και προσεκτικής αναδιανομής ισχύος στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Η εκλογική αμφισβήτηση έγινε το μόνιμο φόντο της διακυβέρνησής του. Από το 2013 και μετά, κάθε εκλογική διαδικασία –προεδρική, βουλευτική ή συνταγματική– άφηνε πίσω της ανοιχτά ερωτήματα νομιμοποίησης, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Όταν η αντιπολίτευση κατέκτησε την Εθνοσυνέλευση το 2015, το καθεστώς απάντησε όχι με συνύπαρξη, αλλά με παράκαμψη των θεσμών: ανώτατα δικαστήρια, συντακτικές συνελεύσεις και διοικητικές πράξεις απογύμνωσαν το κοινοβούλιο από ουσιαστικές αρμοδιότητες.
Παράλληλα, η πολιτική διαμαρτυρία αντιμετωπίστηκε ως ζήτημα ασφάλειας. Κύματα κοινωνικών εξεγέρσεων, ιδίως μετά το 2014 και το 2017, απαντήθηκαν με συλλήψεις, στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ζωής και τη δράση παρακρατικών ομάδων.
Οι εκθέσεις διεθνών οργανισμών κατέγραψαν ένα μοτίβο που επαναλαμβανόταν: χρήση υπερβολικής βίας, ποινικοποίηση της αντιπολίτευσης, φίμωση των ανεξάρτητων φωνών.
Στο οικονομικό πεδίο, η κατάρρευση λειτούργησε παραδόξως ως παράγοντας πολιτικής αδράνειας. Η φτώχεια, η υπερπληθωριστική κρίση και η αποδόμηση του παραγωγικού ιστού αποδυνάμωσαν την κοινωνική συνοχή και ενίσχυσαν την εξάρτηση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού από το κράτος.
Σε διεθνές επίπεδο, ο Μαδούρο μετέτρεψε την απομόνωση σε αφήγημα. Οι κυρώσεις, οι καταγγελίες και η διπλωματική πίεση εντάχθηκαν σε έναν μόνιμο λόγο «πολιορκίας», ο οποίος συσπείρωσε τον σκληρό πυρήνα του καθεστώτος και νομιμοποίησε, στα μάτια των υποστηρικτών του, την αυταρχική διακυβέρνηση.
Έτσι, τα δώδεκα χρόνια εξουσίας του χαρακτηρίζονται από μια αδιάκοπη διαχείριση κρίσεων, όπου κάθε πρόβλεψη κατάρρευσης διαψευδόταν — μέχρι τη στιγμή που η εξουσία του δεν αμφισβητήθηκε πλέον πολιτικά, αλλά στρατιωτικά – από μία ξένη υπερδύναμη.
Η σύλληψη και το αμερικανικό κατηγορητήριο
Οι ΗΠΑ είχαν εδώ και χρόνια μετατρέψει τον Μαδούρο από πολιτικό αντίπαλο σε ποινικό στόχο.
Από το 2020, αντιμετωπίζει κατηγορίες για ναρκο-τρομοκρατία, διακίνηση κοκαΐνης και ηγετικό ρόλο στο αποκαλούμενο «Cartel de los Soles».
Η αμοιβή για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του είχε φτάσει τα 50 εκατ. δολάρια.
Η επιχείρηση στο Καράκας φαίνεται ότι υλοποίησε, με στρατιωτικά μέσα, αυτό που επί χρόνια επιχειρούνταν νομικά και πολιτικά.
Η γενική εισαγγελέας των ΗΠΑ, Παμ Μπόντι, δήλωσε σήμερα ότι το ένταλμα σύλληψης για τον Νικολάς Μαδούρο και τη Σίλια Φλόρες έχει εκδοθεί από τη Νέα Υόρκη.
Η κ. Μπόντι ανέφερε ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας αντιμετωπίζει κατηγορίες για:
· Συνωμοσία ναρκοτρομοκρατίας
· Συνωμοσία εισαγωγής κοκαΐνης
· Κατοχή αυτόματων όπλων και καταστροφικών συσκευών
· Συνωμοσία για κατοχή αυτόματων όπλων και καταστροφικών συσκευών εναντίον των ΗΠΑ
Σημειώνεται πως η θανατική ποινή προβλέπεται στη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης (SDNY) για ορισμένα ομοσπονδιακά εγκλήματα κεφαλαιώδους χαρακτήρα, όπως η τρομοκρατία, βάσει του Federal Death Penalty Act.
Πηγή: naftemporiki.gr / ΑΠΕ-ΜΠΕ