Ο Πούτιν υπενθυμίζει ότι αποτελεί απειλή για το ΝΑΤΟ

Ένα από τα κεντρικά ερωτήματα σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία ήταν πάντα αν ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα ήταν ικανοποιημένος αν του επιτρεπόταν τελικά να πετύχει τον σκοπό του, ή αν θα προχωρούσε περαιτέρω, με στόχο την εκ των έσω κατάρρευση του ΝΑΤΟ και την αποκατάσταση μιας σφαίρας επιρροής για τη Μόσχα, που μόλις πριν από μερικές δεκαετίες εκτεινόταν βαθιά στην κεντρική Ευρώπη. Και το πιο σημαντικό, θα μπορούσε να το κάνει;
Ο Αμερικανός στρατηγός “Stormin’ Norman” Σβάρτσκοπφ είχε πει ότι κρίνει τους αντιπάλους από τις ικανότητές τους, όχι από τις προθέσεις τους, και την Πέμπτη το βράδυ η Ρωσία έστειλε μια υπενθύμιση.
Για δεύτερη φορά μόνο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, η Ρωσία χρησιμοποίησε έναν από τους πυραύλους Oreshnik, με ταχύτητα που ξεπερνά τα 12.000 χλμ./ώρα και δυνατότητα να φέρει πολλαπλές κεφαλές, στοχεύοντας μια εγκατάσταση αποθήκευσης φυσικού αερίου έξω από την πόλη Λβιβ της Δυτικής Ουκρανίας. Η τοποθεσία, τόσο κοντά στα σύνορα με την Πολωνία, κατέστησε σαφές ότι επρόκειτο για ένα μήνυμα και ότι το κοινό ήταν η Ευρώπη. Ο Πούτιν είπε στους ηγέτες της Ευρώπης ότι μπορεί να χτυπήσει οπουδήποτε στην ήπειρο, χρησιμοποιώντας έναν βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς που θα έδινε ελάχιστη προειδοποίηση ή δυνατότητα αναχαίτισης.
Τελευταία, τα πράγματα δεν ήταν πολύ καλά για τη φήμη του στρατού της Ρωσίας. Τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες, η Μόσχα ανέφερε νίκες σε δύο πόλεις του Ντονμπάς, μόνο για να εμφανιστεί ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι να παρελαύνει μπροστά στις κάμερες στη μία, την Κουπιάνσκ, και για τις δυνάμεις του Κιέβου να παραμένουν στην άλλη, το Ποκρόβσκ, ενώ δέχονται επίθεση εδώ και πάνω από ένα χρόνο.
Στη Βενεζουέλα, η ρωσική αεράμυνα δεν κατάφερε να εμποδίσει τα αμερικανικά αεροσκάφη και τις ειδικές δυνάμεις να εισβάλουν στην πρωτεύουσα για να αιχμαλωτίσουν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο. Παρόμοιες αποτυχίες στην προστασία των συμμάχων της στο Ιράν και τη Συρία σημειώθηκαν και πέρυσι. Και παρά την επιτυχία του Κρεμλίνου να παρουσιάσει τη νίκη του στην Ουκρανία ως αναπόφευκτη, η όποια πραγματική πρόοδος ήταν εξαιρετικά αργή και δαπανηρή.
Όπως γράφει ο πρώην υποστράτηγος του αυστραλιανού στρατού Μικ Ράιαν για την επίθεση με τον Oreshnik, πρόκειται για το μήνυμα “ενός φοβισμένου, ανήσυχου ηγέτη με προκλήσεις στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, και όχι ενός ηγέτη που είναι σίγουρος και προσδοκά τη νίκη”.
Θα προσθέσω ότι ο Πούτιν εξέφραζε επίσης την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της φαίνεται να έχουν πείσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απομακρυνθεί από την αρχική του αποδοχή ενός σχεδίου 28 σημείων, που καταρτίστηκε στη Μόσχα, για τον τερματισμό του πολέμου με τους δικούς της όρους. Το τελευταίο σχέδιο -που δεν συντάχθηκε με τη βοήθεια του Κρεμλίνου- προσφέρει στο Κίεβο εγγυήσεις ασφάλειας που θα περιλαμβάνουν τη στάθμευση γαλλικών και βρετανικών στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος για να εξασφαλιστεί η τήρηση της εκεχειρίας. Μπορεί κανείς να αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητα αυτών των δυνάμεων σε περίπτωση ανάγκης (πιθανώς ένα βασικό μέρος του μηνύματος που ήθελε να στείλει ο Oreshnik), αλλά οι απαιτήσεις του Πούτιν κατά την έναρξη του πολέμου ήταν να αποσυρθούν όλες οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ από τα κράτη του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας και της Σοβιετικής Ένωσης. Δεν πολεμά για να δει το ΝΑΤΟ να αναπτύσσεται στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ, σε συνέντευξή του στους New York Times, δήλωσε ότι συμφώνησε οι ΗΠΑ να διαδραματίσουν υποστηρικτικό ρόλο σε αυτές τις εγγυήσεις ασφάλειας, επειδή πιστεύει ότι ο Πούτιν δεν θα προσπαθούσε να παραβιάσει την εκεχειρία, σε κάθε περίπτωση. Όπως και ο Σβάρτσκοπφ, πρέπει να αναρωτηθούμε αν αυτή η εμπιστοσύνη βασίζεται σε υποθέσεις σχετικά με τις προθέσεις του Ρώσου ηγέτη ή με τις ικανότητές του.
Υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για τους λόγους για τους οποίους ο Πούτιν δεν θα πρέπει να θέλει να διακινδυνεύσει να αντιμετωπίσει το ΝΑΤΟ. Φαίνεται άλλωστε δύσκολο μετά τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι ρωσικές δυνάμεις στην προσπάθειά τους να καταλάβουν την Ουκρανία. Οι δυτικές εκτιμήσεις για τις στρατιωτικές απώλειες της χώρας φτάνουν τα 1,2 εκατομμύρια νεκρούς ή τραυματίες, χωρίς να υπολογίζονται τα χιλιάδες άρματα μάχης, τα εκατοντάδες αεροσκάφη και τα τουλάχιστον 24 πολεμικά πλοία.
Ωστόσο, παρά τα προβλήματά τους, οι ανεπτυγμένες, ετοιμοπόλεμες ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας είναι σημαντικά μεγαλύτερες και πιο έμπειρες από ό,τι ήταν πριν από τέσσερα χρόνια. Το προσωπικό έχει αντικατασταθεί, η διοίκηση και ο έλεγχος έχουν βελτιωθεί και οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αναπτύξει πλεονεκτήματα στον τομέα των drones και του ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία μόνο η Ουκρανία μπορεί να ανταγωνιστεί. Ο αριθμός των αρμάτων μάχης και του πυροβολικού φαίνεται πλέον να έχει μικρότερη σημασία. Επιπλέον, μια επιχείρηση αποσταθεροποίησης του ΝΑΤΟ θα ήταν πιθανώς ένα διαφορετικό είδος σύγκρουσης από τον εδαφικό πόλεμο εξάντλησης στην Ουκρανία.
Μια νέα μελέτη για τις βελτιώσεις στις αεροπορικές δυνάμεις της Κίνας και της Ρωσίας από τον Τζάστιν Μπρονκ, ειδικό σε θέματα αεροπορικής ισχύος στο Royal United Services Institute του Ηνωμένου Βασιλείου, επισημαίνει ότι τα περισσότερα ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη που καταστράφηκαν στον πόλεμο ήταν μοντέλα που δεν θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα σε μια σύγκρουση με το ΝΑΤΟ. Και επειδή η συντριπτική πλειονότητα χτυπήθηκε είτε ενώ βρισκόταν στο έδαφος, είτε ενώ βρισκόταν στον ρωσικό εναέριο χώρο, επιτρέποντας την ασφαλή εκτίναξη, οι απώλειες πιλότων ήταν πολύ χαμηλότερες. Αυτοί οι πιλότοι είναι πολύ πιο έμπειροι και ικανοί μετά από τέσσερα χρόνια εντατικών μαχών από ό,τι ήταν το 2022.
Εν τω μεταξύ, η Ρωσία έχει μεταβεί σε πολεμική οικονομία, έχει βρει πηγές για εξαρτήματα όπλων που υπόκεινται σε κυρώσεις και έχει κατασκευάσει περισσότερα αεροσκάφη από τα παλιά της που καταστράφηκαν. Αν και έχει χάσει ένα ή δύο βαριά βομβαρδιστικά, η αεροπορία της είναι μεγαλύτερη αλλά και καλύτερη στο έργο της. Το αποτέλεσμα, λέει ο Μπρονκ, είναι ότι η Δύση έχει χάσει την εγγύηση της αεροπορικής υπεροχής της έναντι της Κίνας και της Ρωσίας, ακριβώς τη στιγμή που εξαρτάται από αυτό το πλεονέκτημα.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν είναι ένας από τους πολλούς που πιστεύουν ότι η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τον Πούτιν, επειδή είναι “υπερ-ορθολογικός” και επομένως δεν θα ήταν διατεθειμένος να αντιμετωπίσει την Ευρώπη, με τους προηγμένους, αν και κατακερματισμένους, στρατούς της και τον πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό και οικονομία της.
Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά όχι επειδή ο Πούτιν είναι υπερβολικά λογικός. Αν ήταν, δεν θα υπήρχε πόλεμος στην Ουκρανία. Το ΝΑΤΟ θα εξακολουθούσε να τηρεί τη συμφωνία του 1997 να μην σταθμεύει στρατεύματα στο έδαφος των νεότερων μελών της συμμαχίας στην Ανατολική Ευρώπη, όπως έκανε μέχρι τη στιγμή που η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία και ξεκίνησε πόλεμο στην Ανατολική Ουκρανία το 2014. Το Σύνταγμα της Ουκρανίας θα εξακολουθούσε να απαγορεύει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, όπως συνέβαινε μέχρι τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Η Φινλανδία και η Σουηδία θα παρέμεναν ουδέτερες. Οι προοπτικές για την οικονομία της Ρωσίας θα ήταν ευοίωνες, χωρίς το βάρος των κυρώσεων και της απώλειας ανθρώπινου κεφαλαίου, και θα ήταν πλούσιες χάρη στην κάποτε ακόρεστη ζήτηση της Ευρώπης για πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Αν θέλετε να θυμηθείτε γιατί ο Πούτιν κήρυξε πόλεμο, διαβάστε το κείμενο 7.400 λέξεων με ιστορικές φαντασιώσεις και μνησικακίες που εκφώνησε σε τηλεοπτική ομιλία τρεις ημέρες πριν από την εισβολή. Έτσι, ναι, δεν θα είχε νόημα για τον Πούτιν να ξαναρχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία ή να ξεκινήσει νέους δηλωμένους ή υβριδικούς πολέμους με στόχο την κατάρρευση του ΝΑΤΟ. Αλλά ούτε η εισβολή στην Ουκρανία είχε νόημα. Με τις συμβατικές, πόσο μάλλον τις πυρηνικές, δυνατότητες που εξακολουθεί να έχει στη διάθεσή του, είναι απλά ανόητο να ενεργούμε βάσει υποθέσεων για τις προθέσεις του.