Πληθωρισμός: Καλά νέα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Δύο καλά νέα για τα κυπριακά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις επεφύλαξαν τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Eurostat και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το γεγονός αυτό συνηγορεί ότι το 2026 ξεκινάει με καλές προοπτικές.
Πρώτον, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός με μήνα αναφοράς τον Δεκέμβριο έχει παγιωθεί σε χαμηλά επίπεδα και κατά δεύτερον, τα επιτόκια δανείων με μήνα αναφοράς τον Οκτώβριο 2025, υποχωρούν και ευθυγραμμίζονται με τον μέσο όρο της ΕΕ. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη, για τα δύο στοιχεία- πληθωρισμός και επιτόκια – που ανακοινώθηκαν. Σε σχέση με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών – την Πέμπτη η Στατιστική Υπηρεσία θα ανακοινώσει τον γενικό δείκτη τιμών- η ένδειξη είναι ότι η πίεση που δέχτηκαν οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί πριν ένα χρόνο εξασθενεί σταθερά και σε κάποιες περιπτώσεις αντιστρέφεται.
Πέρα από αυτό όμως, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Κύπρο 0,1% είναι μακράν ο χαμηλότερος μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωζώνης και εξίσου σημαντικό είναι ότι ο ρυθμός αύξησης των τιμών έχει υποχωρήσει σημαντικά σ’ ένα χρόνο αν ληφθεί υπόψη ότι τον Δεκέμβριο του 2024 ήταν 3,1%.
Να σημειώσουμε ότι για να μειωθεί πραγματικά το συνολικό επίπεδο τιμών, ο ρυθμός πληθωρισμού θα πρέπει να πέσει κάτω από το μηδέν, κάτι που θα σήμαινε αποπληθωρισμό και μόνο τότε θα έχουμε πραγματική μείωση των τιμών και επαναφορά τους στα παλιά επίπεδα.
Να δούμε τι έχουν καταφέρει τα άλλα κράτη στην συγκράτηση των τιμών. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2% τον Δεκέμβριο από 2,1% τον Νοέμβριο, πλησιάζοντας τον μεσοπρόθεσμο στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που είναι 2%. Στα κράτη της Ευρωζώνης ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών είναι: Βέλγιο 2,2%, Γερμανία 2%, Εσθονία 4,1%, Ιρλανδία 2,7%, Ελλάδα 2,9%, Ισπανία 3%, Γαλλία 0,7%, Κροατία 3,8%, Ιταλία 1,2%, Λετονία 3,5%, Λιθουανία 3,2%, Λουξεμβούργο 3,3%, Μάλτα 2,3%, Ολλανδία 2,5%, Αυστρία 3,9%, Πορτογαλία 2,4%, Σλοβενία 2,6%, Σλοβακία 4,1%, Φιλανδία 1,8%.
Η ανάλυση των βασικών συνιστωσών του πληθωρισμού δείχνει ότι οι υπηρεσίες εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική πηγή πληθωριστικών πιέσεων στην ευρωζώνη, με ετήσια αύξηση 3,4%, αν και ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με τον Νοέμβριο (3,5%). Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το αυξημένο κόστος εργασίας και τη συνεχιζόμενη ισχυρή ζήτηση σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές και οι προσωπικές υπηρεσίες.
Ανοδική τάση καταγράφεται επίσης στα τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, όπου ο ετήσιος ρυθμός αύξησης επιταχύνθηκε στο 2,6% από 2,4% τον προηγούμενο μήνα, υποδηλώνοντας ότι οι πιέσεις στο κόστος διατροφής δεν έχουν ακόμη εκτονωθεί πλήρως σε όλα τα κράτη-μέλη. Αντίθετα, τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά συνεχίζουν να εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλό πληθωρισμό, στο 0,4%, αντανακλώντας την εξομάλυνση των εφοδιαστικών αλυσίδων και την υποχώρηση του κόστους πρώτων υλών σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Καθοριστική παραμένει η συμβολή της ενέργειας, όπου οι τιμές σε επίπεδο ευρωζώνης κατέγραψαν ετήσια πτώση -1,9% τον Δεκέμβριο, έναντι -0,5% τον Νοέμβριο.
Σε επίπεδο δανεισμού για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΚΤ δείχνουν ότι τα επιτόκια συμβαδίζουν με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και σε ορισμένες κατηγορίες είναι χαμηλότερα. Με βάση τα στοιχεία της ΕΚΤ, το επιτόκιο που αφορά καταναλωτικά δάνεια στην Κύπρο ανέρχεται στο 6,20% από 6,18% τον Οκτώβριο και 5,84% τον Σεπτέμβριο, έναντι 7,33% που είναι ο μέσος όρος στην ευρωζώνη.
Πιο κάτω από το μέσο όρο της Ευρωζώνης είναι και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων στην Κύπρο και ανέρχονται στο 3,2% σε σχέση με 3,30% στην ευρωζώνη. Για τα καταθετικά επιτόκια δεν υπάρχει κάποια σημαντική αλλαγή. Το επιτόκιο για καταθέσεις προθεσμίας έως ενός έτους από νοικοκυριά αυξήθηκε τον Νοέμβριο στο 1,13% από 1,07% τον Οκτώβριο και 1,10%τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, είναι το τρίτο χαμηλότερο στην ευρωζώνη μετά την Σλοβενία (0,79%) και Ελλάδα (1,12%).