Πράσινο φως στη Mercosur με το «καλημέρα» της Κυπριακής Προεδρίας

Το «πράσινο φως» για την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur άναψαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη, την ώρα που η συγκεκριμένη συμφωνία βρίσκεται στον πυρήνα μαζικών αγροτικών κινητοποιήσεων σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η έγκριση της συμφωνίας αποτελεί την πρώτη ουσιαστική πολιτική πράξη της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, καθώς ανοίγει το δρόμο ακόμη και για προσωρινή εφαρμογή της πριν τοποθετηθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Από τη Γαλλία και το Βέλγιο έως την Ισπανία και την Ιταλία, αλλά και στην Κύπρο και την Ελλάδα, χιλιάδες αγρότες βγήκαν στους δρόμους τις προηγούμενες ημέρες, καταγγέλλοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θυσιάζει την αγροτική παραγωγή και το εισόδημά τους στο βωμό των πολυεθνικών.
Η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά – Βόρεια Πράσινη Αριστερά (The Left) καταγγέλλει τη διαδικασία ως αντιδημοκρατική, υπογραμμίζοντας ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρακάμπτεται σε μια συμφωνία με σοβαρές κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες.
Συμφωνία-μαμούθ για τις βιομηχανίες
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur προβλέπει την κατάργηση των δασμών στα περισσότερα προϊόντα που διακινούνται μεταξύ της ΕΕ και χωρών της Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταργούνται δασμοί στο 91% των ευρωπαϊκών εξαγωγών –κυρίως σε αυτοκίνητα, χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα– με εξοικονόμηση περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως για τους μεγάλους βιομηχανικούς ομίλους.
Την ίδια ώρα, η συμφωνία εξασφαλίζει στα ευρωπαϊκά μονοπώλια πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια και κρίσιμες πρώτες ύλες, στο όνομα της «ανταγωνιστικότητας» απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα, ενώ οι αγρότες σε όλη την Ευρώπη –και στην Κύπρο– βλέπουν το κόστος παραγωγής να αυξάνεται.
Βαρύ πλήγμα για αγρότες και κτηνοτρόφους
Το τίμημα για τον αγροτικό κόσμο αναμένεται βαρύ, καθώς ανοίγει ο δρόμος για μαζικές εισαγωγές φθηνών προϊόντων, όπως βόειο κρέας, ζάχαρη και μέλι από τη Λατινική Αμερική. Πρόκειται για προϊόντα χαμηλότερου κόστους, χωρίς τις ίδιες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και με πρακτικές που απαγορεύονται στην ΕΕ.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα με άνισους όρους, γεγονός που οδηγεί σε συμπίεση τιμών, υπερχρέωση και εγκατάλειψη της γης, εξηγώντας γιατί η συμφωνία Mercosur βρίσκεται στο επίκεντρο των αγροτικών κινητοποιήσεων.
Ανοιχτή η μάχη στο Ευρωκοινοβούλιο
Παρά την έγκριση της συμφωνίας από τα κράτη-μέλη, η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και το επόμενο κρίσιμο πεδίο σύγκρουσης μεταφέρεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εκεί αναμένεται ψηφοφορία για ψήφισμα που ζητά την προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο να εξεταστεί η νομιμότητα της συμφωνίας και η διαδικασία που ακολουθήθηκε για την έγκρισή της.
Το ψήφισμα κατατέθηκε με πρωτοβουλία της Αριστεράς και στηρίζεται από 145 ευρωβουλευτές, οι οποίοι επισημαίνουν σοβαρά ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης και θεσμικού ελέγχου. Σε περίπτωση που εγκριθεί, η προσφυγή στο ΔΕΕ ενδέχεται να «παγώσει» ή να καθυστερήσει τη διαδικασία κύρωσης για χρόνια, διατηρώντας ανοιχτή την πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση γύρω από τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur.
Κωνσταντίνος Ζαχαρίου