Προεκλογικά αφηγήματα κομμάτων και η τακτική «Owing the Attack» του Φειδία

Σε πλήρη προεκλογικό ρυθμό έχουν εισέλθει τα κόμματα ενόψει των Bουλευτικών της 24ης Μαΐου 2026. Εθνικές επέτειοι, παρουσιάσεις υποψηφίων και παρεμβάσεις σε καίρια ζητήματα όπως η οικονομία, το υδατικό, η διαχείριση του αφθώδους πυρετού και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνθέτουν το σκηνικό, ενώ τα κόμματα αγωνίζονται επικοινωνιακά να εδραιώσουν έγκαιρα τα βασικά τους αφηγήματα. Αυτό επιχειρείται κυρίως με τη χρήση των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ) και των παρουσιάσεων στα παραδοσιακά ΜΜΕ. Στην παρούσα ανάλυση θα σκιαγραφήσουμε την επικοινωνιακή πολιτική των βασικών κομμάτων όπως αυτή προκύπτει από αναρτήσεις τους στα ΜΚΔ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική του λεγόμενου «owing the attack» της Άμεσης Δημοκρατίας και συγκεκριμένα του Φειδία Παναγιώτου.
ΔΗΣΥ: Σταθερότητα ως «αντίβαρο στον λαϊκισμό»
Ο Δημοκρατικός Συναγερμός επενδύει, όπως και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, στο αφήγημα της «υπευθυνότητας» και της «θεσμικής σοβαρότητας», προβάλλοντας εαυτόν ως εγγυητή της σταθερότητας. Η Γαλάζια παράταξη στρέφει την κριτική της κυρίως προς το ΑΚΕΛ, για λόγους συσπείρωσης, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τεχνοκρατικές προτάσεις για οικονομία και κοινωνική πολιτική, επιχειρώντας να ενισχύσει το προφίλ του έμπειρου διαχειριστή κρίσεων. Την ίδια ώρα κατηγορεί το ΕΛΑΜ για λαϊκισμό, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τη διαρροή ψήφων.
ΑΚΕΛ: Κοινωνική δικαιοσύνη και ιδεολογική αντιπαράθεση
Το ΑΚΕΛ ακολουθεί πιο επιθετική γραμμή, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική ανισότητα, το κόστος ζωής και τα εργασιακά δικαιώματα. Ο λόγος του διατηρεί έντονα ιδεολογικά χαρακτηριστικά, ενώ στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής υιοθετεί συχνά αντι-ιμπεριαλιστική ρητορική, κατακρίνοντας την Κυβέρνηση και τα κόμματα που έχουν Δυτικόστροφη προσήλωση και φιλο-ισραηλινή στάση. Η επίκληση ιστορικής μνήμης και η συμμετοχικότητα εντάσσεται στην προσπάθεια να ενισχύσει την εικόνα του «κόμματος του λαού». Το ΑΚΕΛ υπήρξε ιδιαίτερα προσεκτικό στην επικοινωνιακή διαχείριση του πολιτικού διαζυγίου με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
ΔΗΚΟ: Στο επίκεντρο η μεσαία τάξη
Το Δημοκρατικό Κόμμα επιλέγει πιο ρεαλιστική προσέγγιση, επιχειρώντας να προβάλει συγκεκριμένες και κοστολογημένες λύσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση και την κοινωνική πολιτική. Τοποθετείται στον χώρο του «υπεύθυνου κέντρου», αποφεύγοντας ακραίες ρητορικές και στοχεύοντας κυρίως στη μεσαία τάξη και τα νοικοκυριά. Τους τελευταίους μήνες άσκησε κριτική στην Κυβέρνηση για το θέμα του GSI, ενώ προειδοποιεί για κινδύνους από τη δημοσκοπική ενδυνάμωση του ΕΛΑΜ, αλλά και την άνοδο της Άμεσης Δημοκρατίας.
ΕΛΑΜ: Ταυτότητα, πατριωτισμός και αντισυστημικός λόγος
Το ΕΛΑΜ δίνει έμφαση στην εθνική ταυτότητα και τον πατριωτισμό, αξιοποιώντας ιστορικούς συμβολισμούς και ζητήματα κυριαρχίας. Παράλληλα, επιχειρεί να προβάλει μια «αντισυστημική ρητορική», σε μικρότερο βαθμό από προηγούμενες αναμετρήσεις και να καλλιεργήσει ένα λαϊκό προφίλ. Το πρόσφατο επικοινωνιακό «άνοιγμα» προς την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα σχολιάστηκε έντονα στα ΜΚΔ.
ΑΛΜΑ: Μεταρρύθμιση και αντιδιαφθορά ως κεντρικό αφήγημα
Το ΑΛΜΑ, υπό τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, προβάλλεται ως μεταρρυθμιστικό κίνημα του κέντρου, με αιχμή τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την πάταξη της διαφθοράς. Επενδύει σε θεσμικό και τεχνοκρατικό προφίλ, αξιοποιώντας την εικόνα του ηγέτη του ως «ανεξάρτητου θεματοφύλακα», ενώ παράλληλα προωθεί συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής. Η επικοινωνιακή του στρατηγική έχει στόχο να προσελκύσει απογοητευμένους ψηφοφόρους από τα παραδοσιακά κόμματα, προβάλλοντας ένα «νέο ξεκίνημα».
ΕΔΕΚ: Ενότητα και ιστορική συνέχεια για πολιτική επιβίωση
Η ΕΔΕΚ, υπό τον Νίκο Αναστασίου, δίνει έμφαση στην ιστορική της διαδρομή και την ανάγκη συσπείρωσης, επιχειρώντας να ανακτήσει πολιτική δυναμική. Μέσα από έντονο συμβολισμό και αναφορές στην παρακαταθήκη του Βάσου Λυσσαρίδη, προβάλλεται ως «σταθερή δύναμη» στον αγώνα για την Κύπρο. Παράλληλα, επενδύει σε μήνυμα ενότητας και επιστροφής στελεχών, επιδιώκοντας την είσοδο στη Βουλή εν μέσω χαμηλών δημοσκοπικών ποσοστών.
VOLT: Νεανική πολιτική και θετικό μήνυμα αλλαγής
Το VOLT προβάλλεται ως η «νέα γενιά πολιτικής», επενδύοντας σε σύγχρονο digital storytelling μέσω podcasts και βίντεο που αναδεικνύουν προσωπικές ιστορίες υποψηφίων και αξίες. Με σύνθημα «Το ρεύμα αλλάζει», αποφεύγει την πόλωση και τις προσωπικές επιθέσεις, δίνοντας έμφαση σε πρακτικές λύσεις, ευρωπαϊκή προοπτική και συμμετοχικότητα
Οικολόγοι: Σταθερή «πράσινη» ταυτότητα
Το Κίνημα Οικολόγων διατηρεί συνεπή επικοινωνία με επίκεντρο το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τη χρηστή διοίκηση, προβάλλοντας την εικόνα «καθαρού» και αξιακού κόμματος, ενώ αναδεικνύει νέα και γυναικεία πρόσωπα.
«Owning the Attack» ως στρατηγική του Φειδία
Στο νέο αυτό περιβάλλον, αναδεικνύεται η στρατηγική «Owning the Attack», κατά την οποία ο πολιτικός δεν απορρίπτει την κριτική αλλά την υιοθετεί και την επαναπλαισιώνει προς όφελός του. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγει την εικόνα αδυναμίας, ελέγχει το αφήγημα και κινητοποιεί το κοινό του, ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Φειδίας Παναγιώτου και το κόμμα Άμεση Δημοκρατία. Ο ίδιος αξιοποιεί συστηματικά τη συγκεκριμένη τεχνική, μετατρέποντας επιθέσεις και καταγγελίες σε αφήγημα περί στοχοποίησης από το «κατεστημένο». Μέσα από τα σκηνοθετημένα βίντεό του σε όλες τις πλατφόρμες, όπου διαθέτει χιλιάδες ακολούθους, παρουσιάζει την κριτική ως ένδειξη ότι «ενοχλεί», ενισχύοντας το αντισυστημικό του προφίλ και τη δυναμική του στα κοινωνικά δίκτυα. Ο Φειδίας, ως πρώην πετυχημένος YouTuber και ευρωβουλευτής από το 2024, δεν αμύνεται απλά, ιδιοποιείται πλήρως τις επιθέσεις, τις δραματοποιεί και τις μετατρέπει σε μπούμερανγκ ως απόδειξη ότι «το σύστημα τον φοβάται».
Παραδείγματα εφαρμογής:
- Ανακοίνωση υποψηφιότητας (Φεβρουάριος 2026): Εμφανίστηκε στο Sigma και στην Εκπομπή Μεσημέρι και Κάτι με στρατιωτικό κράνος, δραματοποιώντας την κόντρα με το κατεστημένο ως «πόλεμο».
- Yπόθεση με το πολυτελές σπίτι-γραφείο του: Αντί να υποχωρήσει, πέρασε στην αντεπίθεση και χαρακτήρισε τη δημοσίευση στοιχείων ως «παράνομη διαρροή» και «απειλή ασφάλειας», προσφέροντας διαφάνεια στα οικονομικά του, κάτι, που όπως είπε, πράττει μόνο ο ίδιος και όχι άλλοι.
- Καταγγελίες για ευρωπαϊκά κονδύλια: Τα απέδωσε σε «fake news» και προεκλογικό τέχνασμα των αντιπάλων του, επαναπλαισιώνοντάς τα ως πολιτική δίωξη λόγω ανόδου των ποσοστών του κόμματος.
Η στρατηγική του Φειδία λειτουργεί χάρη στην αυθεντικότητα του influencer προφίλ του, του viral χαρακτήρα των βίντεο σε YouTube, TikTok, και Χ, και την εικόνα «non-politician» που αντιπαρατίθεται στο παραδοσιακό σύστημα.
Αρνητική καμπάνια
Πρόσφατη μελέτη του Cambridge, με τίτλο «Personal attacks or policy debates: How voters respond to negative campaign messaging» (Δεκέμβριος 2025), εξετάζει πώς οι ψηφοφόροι αντιδρούν σε διαφορετικά είδη αρνητικής πολιτικής επικοινωνίας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι προσωπικές επιθέσεις γίνονται αντιληπτές ως πιο αρνητικές και συχνά προκαλούν «μπούμερανγκ», μειώνοντας τη δημοτικότητα εκείνου που τις χρησιμοποιεί. Αντίθετα, οι επιθέσεις σε πολιτικές θέσεις θεωρούνται πιο θεμιτές και δεν επηρεάζουν ουσιαστικά την εικόνα, ούτε του επιτιθέμενου ούτε του στόχου.Οι αντιδράσεις εξαρτώνται και από την κομματική ταύτιση. Δηλαδή οι μη κομματικοί και ψηφοφόροι άλλων κομμάτων είναι πιο πιθανό να τιμωρήσουν τον υποψήφιο που χρησιμοποιεί προσωπικές επιθέσεις. Επί της ουσίας, η αρνητική καμπάνια είναι ριψοκίνδυνο εργαλείο για κόμματα, ψηφοφόρους αλλά και δημοσιογράφους.
Η κάλπη θα κριθεί και στην επικοινωνία
Η προεκλογική περίοδος εξελίσσεται σε πεδίο όπου παραδοσιακά πολιτικά αφηγήματα συνυπάρχουν με νέες, ψηφιακά ενισχυμένες στρατηγικές. Σταθερότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, πρακτικές λύσεις και εθνική ταυτότητα συγκρούονται με την αντισυστημική ρητορική και τη δύναμη των social media. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τις πολιτικές προτάσεις, αλλά και από το ποιος θα καταφέρει να ελέγξει πιο αποτελεσματικά την αφήγηση σε μια εποχή έντονης πόλωσης και πληθώρας πληροφορίας.
Πηγή: Σημερινή (29/03/26)