Πώς «ξεκλειδώνει» η βουλευτική ασυλία στην Κύπρο - Ο ρόλος του Γενικού Εισαγγελέα και του Ανώτατου

Στον Γενικό Εισαγγελέα εναπόκειται η απόφαση για υποβολή αιτήματος προς το Ανώτατο Δικαστήριο για άρση της βουλευτικής ασυλίας, σύμφωνα με το Σύνταγμα, δήλωσαν στο ΚΥΠΕ ο συνταγματολόγος Αχιλλεύς Αιμιλιανίδης και ο Αν. Γενικός Διευθυντής της Βουλής των Αντιπροσώπων, Ανδρέας Χριστοδούλου.
Η άρση της βουλευτικής ασυλίας, που προβλέπεται στο άρθρο 83 του Συντάγματος, γίνεται σπάνια στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς από το 1960 εγκρίθηκαν σχετικά αιτήματα μόλις τέσσερις φορές.
Ο συνταγματολόγος Αχιλλεύς Αιμιλιανίδης, είπε στο ΚΥΠΕ, ότι η διαδικασία για άρση της βουλευτικής ασυλίας προδιαγράφεται στο Σύνταγμα.
Ερωτηθείς σχετικά, είπε ότι χρειάζεται να υποβληθεί αίτημα από τον Γενικό Εισαγγελέα στο Ανώτατο Δικαστήριο. Σημείωσε, δε, ότι είναι πάντα στην κρίση του Γενικού Εισαγγελέα αν θα υποβληθεί το σχετικό αίτημα.
Από την πλευρά του, ο Αν. Γενικός Διευθυντής της Βουλής των Αντιπροσώπων, Ανδρέας Χριστοδούλου, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ότι η Νομική Υπηρεσία κρίνει αν το αίτημα για άρση της βουλευτικής ασυλίας θα πάει στο Ανώτατο Δικαστήριο. «Θα εφαρμοστεί εν προκειμένω το άρθρο 83.2 του Συντάγματος», ανέφερε.
Σημείωσε ότι θα πρέπει οι διωκτικές αρχές να αποταθούν στο Ανώτατο και να εξασφαλίσουν άδεια άρσης της ασυλίας και «τότε θα μπορούν να προχωρήσουν οι ποινικές διαδικασίες, σε περίπτωση που κρίνει η Νομική Υπηρεσία ότι πρέπει να προχωρήσουν», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι θεσμικά η Βουλή δεν έχει κάποια συμμετοχή στο ζήτημα. Διευκρίνισε, δε, ότι σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος, ο βουλευτής θα μπορεί να ασκεί κανονικά τα καθήκοντά του, αλλά με την άρση της ασυλίας θα μπορεί να προχωρήσει το σκέλος της ποινικής διαδικασίας και διερεύνησης.
Σύμφωνα με το άρθρο 83 του Συντάγματος, οι βουλευτές δεν υπόκεινται σε ποινική δίωξη και δεν ευθύνονται αστικώς για οποιαδήποτε εκφρασθείσα γνώμη ή ψήφο δώσουν στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Επίσης, προβλέπεται ότι οι βουλευτές δεν μπορούν να διωχθούν, συλληφθούν ή φυλακιστούν κατά τον χρόνο που εξακολουθούν να είναι βουλευτές, χωρίς την άδεια του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Σημειώνεται, δε, ότι τέτοια άδεια δεν απαιτείται για αδίκημα που επισύρει ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω, αν ο «αδικοπραγήσας κατελήφθη επ’ αυτοφώρω». Σε αυτή την περίπτωση, το Ανώτατο Δικαστήριο, «ειδοποιούμενον παρευθύς υπό της αρμοδίας αρχής αποφασίζει επί της παροχής ή μη της αδείας συνεχίσεως της διώξεως ή της κρατήσεως, εφ’ όσον χρόνον ο αδικοπραγήσας εξακολουθεί να είναι βουλευτής».
Σύμφωνα με το ίδιο άρθρο του Συντάγματος, αν το Ανώτατο Δικαστήριο αρνηθεί να παράσχει την άδεια για δίωξη του βουλευτή, ο χρόνος που αυτός δεν δύναται να διωχθεί δεν συνυπολογίζεται στον χρόνο παραγραφής του αδικήματος.
Επίσης, αναφέρεται ότι αν το Ανώτατο Δικαστήριο αρνηθεί να παράσχει την άδεια για εκτέλεση απόφασης φυλάκισης που επιβλήθηκε σε βουλευτή από αρμόδιο δικαστήριο, η εκτέλεση της απόφασης αναβάλλεται, μέχρι ο καταδικασθείς να παύσει να είναι βουλευτής.
Η άρση της βουλευτικής ασυλίας στην Κύπρο εφαρμόζεται σπάνια. Συγκεκριμένα, μόλις τέσσερις φορές από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει εγκριθεί σχετικό αίτημα. Τελευταία φορά που έγινε άρση της ασυλίας ήταν το 2016 για τον βουλευτή Ανδρέα Θεμιστοκλέους, λόγω παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Προηγουμένως, το 2015, το Ανώτατο αποφάσισε την άρση της ασυλίας του βουλευτή Φειδία Σαρίκα, για διερεύνηση υποψιών δωροδοκίας, διαφθοράς και κατάχρησης εξουσίας ενώ ήταν δήμαρχος Πάφου.
Πριν από τις δύο σχετικά πρόσφατες αυτές περιπτώσεις, άρση βουλευτικής ασυλίας είχε γίνει το 1984 για τον βουλευτή Γιώργο Γεωργίου για υπόθεση πλαστογραφίας. Άλλη μία υπόθεση άρσης ασυλίας καταγράφεται το 1961 για τον Λεύκιο Ροδοσθένους, για υπόθεση εκβιασμού.
Πηγή: ΚΥΠΕ