Σενάρια περί αναζήτησης εναλλακτικών στρατιωτικών επιλογών από τις ΗΠΑ φέρνουν στο προσκήνιο τον ρόλο της Τουρκίας εν μέσω της κρίσης με το Ιράν.
Οι δυσκολίες συγκρότησης διεθνούς συνασπισμού φαίνεται να οδηγούν την Ουάσιγκτον στην αναζήτηση νέων βάσεων στήριξης, με την Τουρκία να αναδεικνύεται σε πιθανή επιλογή.
Μετά τις απορρίψεις από συμμάχους του ΝΑΤΟ, τη Βρετανία και ασιατικές χώρες, διατυπώνονται ισχυρισμοί ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει στρέψει την προσοχή του στην Τουρκία στο πλαίσιο σχεδιαζόμενης επιχείρησης κατά του Ιράν.
Η ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής Γκιονούλ Τολ, επικαλούμενη αξιωματούχο του αμερικανικού Πενταγώνου, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει στρατιωτική βάση από την Άγκυρα, σε μια περίοδο που ο πόλεμος ΗΠΑ/Ισραήλ–Ιράν βρίσκεται ήδη στην 19η ημέρα και εντείνονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, με πλήγμα ακόμη και σε πυρηνικό σταθμό στο Ιράν.
«Ένας αξιωματούχος του Πενταγώνου με τον οποίο μίλησα σήμερα το πρωί ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ζητούν από την Τουρκία το δικαίωμα χρήσης στρατιωτικών βάσεων για την υποστήριξη του πολέμου κατά του Ιράν. Στόχος είναι να κρατηθούν τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού, που χρησιμοποιούνται για τον ανεφοδιασμό καυσίμων εν πτήσει, σε τουρκικές βάσεις, ώστε να παραμείνουν μακριά από τη ζώνη των συγκρούσεων», αναφέρει η Γκιονούλ Τολ.
Η Γκιονούλ Τολ ανέφερε ότι οι βάσεις που φέρεται να ζήτησαν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη αεροσκαφών ανεφοδιασμού στη Μαλάτια και το Ικόνιο.
Ωστόσο, όπως σημειώνει η ίδια, δεδομένης της υφιστάμενης στάσης της Τουρκίας και των κινδύνων ασφαλείας, η αποδοχή ενός τέτοιου αιτήματος θεωρείται μάλλον απίθανη, αν και ενδέχεται να επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις.
Τ/ΥΠΑΜ για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ
Απαντώντας πριν από λίγο στους ισχυρισμούς αυτούς, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, επισήμανε ότι παρακολουθούνται στενά και προσεκτικά οι πρόσφατες δηλώσεις για τη διασφάλιση της ασφάλειας στη θάλασσα, καθώς και οι εκκλήσεις που απευθύνονται προς τις συμμαχικές χώρες στο πλαίσιο αυτό.
Στη δήλωση του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου επισημάνθηκε ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν στρατηγική σημασία για την παγκόσμια ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τη συνέχεια του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου.
«Η διαφύλαξη της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή και η αποτροπή της κλιμάκωσης των εντάσεων έχουν μεγάλη σημασία. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία αξιολογεί τις εξελίξεις από τη σκοπιά της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας και επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να ενεργούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Ευρωπαϊκές αρνήσεις και αποστάσεις
Το αίτημα των ΗΠΑ για στρατιωτικές βάσεις και ναυτική υποστήριξη στο Στενό του Ορμούζ απορρίφθηκε από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Γερμανία υπογράμμισε ότι μια τέτοια αποστολή δεν συνάδει με την εντολή του ΝΑΤΟ, η Γαλλία δήλωσε ότι δεν θα συμμετάσχει χωρίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβε την άρνησή του για άμεση εμπλοκή.
Παράλληλα, η Πολωνία ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να στείλει στρατεύματα, επισημαίνοντας ότι η σύγκρουση δεν αποτελεί άμεση απειλή για τη χώρα, ενώ η Ισπανία αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση των βάσεών της για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Επιφυλάξεις και από την Ασία
Η απροθυμία συμμετοχής δεν περιορίζεται στην Ευρώπη, καθώς και οι ασιατικές χώρες αποφεύγουν τη στρατιωτική εμπλοκή.
Η Κίνα, απορρίπτοντας την άμεση στρατιωτική επέμβαση, δήλωσε ότι στηρίζει τη διπλωματία και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.
Αντίστοιχα, η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι δεν εξετάζει την αποστολή ναυτικών δυνάμεων στο Στενό του Ορμούζ.
Εμπόδια στον σχηματισμό διεθνούς συνασπισμού
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα αμερικανικά σχέδια για συγκρότηση ευρείας διεθνούς συμμαχίας προσκρούουν σε σοβαρές αντιστάσεις.
Με τις περισσότερες χώρες να απορρίπτουν τη συμμετοχή, η προσπάθεια των ΗΠΑ να συγκροτήσουν διεθνή συνασπισμό κατά των ιρανικών επιθέσεων φαίνεται να έχει υποστεί σημαντικό πλήγμα, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει τις επόμενες στρατηγικές επιλογές της Ουάσιγκτον στην περιοχή.
Σενάρια στροφής Τραμπ προς Τουρκία για επιχείρηση κατά του Ιράν
Σύμφωνα με αναφορές, οι ΗΠΑ εξετάζουν την Τουρκία ως πιθανή βάση για μια επιχείρηση κατά του Ιράν, λόγω δυσκολιών στη συγκρότηση διεθνούς συνασπισμού. Αρχικά, αιτήματα προς Βρετανία και ασιατικές χώρες απορρίφθηκαν, οδηγώντας τον πρόεδρο Τραμπ να στραφεί στην Τουρκία. Η Ουάσιγκτον φέρεται να έχει ζητήσει από την Άγκυρα το δικαίωμα χρήσης στρατιωτικών βάσεων για την υποστήριξη μιας πιθανής επιχείρησης, συγκεκριμένα για την ανάπτυξη αεροσκαφών ανεφοδιασμού στη Μαλάτια και το Ικόνιο. Ωστόσο, η Τουρκία εμφανίζεται διστακτική, λόγω της υφιστάμενης στάσης της και των κινδύνων ασφαλείας. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και τονίζει τη σημασία της ασφάλειας των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν αρνηθεί να προσφέρουν στρατιωτική υποστήριξη στις ΗΠΑ.