Συνεργασίες σε τεχνολογία, καινοτομία και εκπαίδευση μετά τις επαφές ΠτΔ στις ΗΠΑ

Τα αποτελέσματα των επαφών του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Απρίλιο του 2025, στο πλαίσιο της προώθησης της Κύπρου ως επενδυτικού προορισμού, παρουσιάστηκαν την Παρασκευή σε κοινή συνέντευξη Τύπου από την Υφυπουργό παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική, τον Υφυπουργό Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Νικόδημο Δαμιανού και τον Επικεφαλής Επιστήμονα για Έρευνα, Καινοτομία και Τεχνολογία Δημήτρη Σκουρίδη.
Όπως αναφέρθηκε, οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη και στο Σαν Φρανσίσκο εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική της Κυβέρνησης για ενίσχυση της εξωστρέφειας και για την εδραίωση της Κύπρου ως αξιόπιστου και ανταγωνιστικού επενδυτικού προορισμού. Τονίστηκε ότι δεν ήταν επαφές περιορισμένες σε δηλώσεις προθέσεων, αλλά συναντήσεων τις οποίες ακολούθησαν συστηματική δουλειά, τεχνικές διαβουλεύσεις και συγκεκριμένες αποφάσεις πολιτικής, οι οποίες ήδη αποδίδουν απτά και ουσιαστικά αποτελέσματα, οδηγώντας στη διαμόρφωση στρατηγικών συνεργασιών διεθνούς εμβέλειας, κυρίως στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας.
Σύντομα αναβαθμισμένη εθνική υποδομή HPC μέσω NVIDIA
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στρατηγική συνεργασία με τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό NVIDIA, ο οποίος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο παγκοσμίως σε υποδομές Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων, υποδομές για AI data centers και πλατφόρμες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης. Στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, η Κύπρος θα αποκτήσει σύντομα αναβαθμισμένη εθνική υποδομή HPC, μέσω υπερυπολογιστή, καλύπτοντας ένα υπαρκτό και κρίσιμο κενό στις εθνικές υπολογιστικές δυνατότητες της χώρας.
Όπως επισημάνθηκε, πρόκειται για εξέλιξη καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη της καινοτομίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς και απαιτεί ισχυρές, σύγχρονες υποδομές και αυτονομία. Η υποδομή θα είναι ανοιχτή σε ολόκληρο το οικοσύστημα και αναμένεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία τον Ιούνιο του 2026.
Η συμβολή της NVIDIA δεν περιορίζεται στην τεχνολογική διάσταση, αλλά επεκτείνεται στη μεταφορά τεχνογνωσίας, στην εκπαίδευση ερευνητών, σπουδαστών και εξειδικευμένου προσωπικού, καθώς και στη συνολική ωρίμανση του οικοσυστήματος. Παράλληλα, η εταιρεία θα παρέχει εμπειρογνωμοσύνη για την πρακτική εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών σε τομείς στρατηγικής σημασίας για την Κύπρο, όπως η καθαρή ενέργεια, η κλιματική επιστήμη, οι περιβαλλοντικές προκλήσεις, η πρόληψη φυσικών καταστροφών και η βιοϊατρική και βιοπληροφορική για σπάνιες παθήσεις.
Δημιουργία Κέντρου Καινοτομίας από την Plug and Play
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η απόφαση της Plug and Play να δραστηριοποιηθεί στην Κύπρο μέσω της δημιουργίας Κέντρου Καινοτομίας, απόφαση που προέκυψε μέσα από τις συναντήσεις στις ΗΠΑ και τις επαφές που ακολούθησαν. Όπως αναφέρθηκε, η Plug and Play συγκαταλέγεται στους κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς καινοτομίας, με παρουσία σε δεκάδες χώρες και εκτεταμένο δίκτυο νεοφυών επιχειρήσεων, πολυεθνικών εταιρειών και θεσμικών επενδυτών.
Η δραστηριοποίησή της στην Κύπρο στοχεύει στη στήριξη νεοφυών και καινοτόμων επιχειρήσεων, στην ενίσχυση της εταιρικής και ενδοεπιχειρησιακής καινοτομίας, στη διασύνδεση έρευνας και αγοράς και στην παροχή πρόσβασης σε διεθνή δίκτυα, τεχνογνωσία και αγορές. Υπενθυμίστηκε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 23 Δεκεμβρίου 2025 το πλαίσιο στήριξης της δραστηριότητας αυτής, με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα και μετρήσιμους στόχους, συμπληρωματικά προς την ιδιωτική χρηματοδότηση.
Αναφορά έγινε και στη δραστηριοποίηση της εταιρείας Tenstorrent στην Κύπρο, μετά από σειρά επαφών που ξεκίνησαν στις ΗΠΑ και οδήγησαν στη θεσμοθέτηση συνεργασίας με την υπογραφή Στρατηγικού Μνημονίου Συνεργασίας με το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας. Το Μνημόνιο θεσπίζει πλαίσιο συνεργασίας σε τομείς όπως η ανάπτυξη δυνατοτήτων σχεδιασμού τεχνητής νοημοσύνης και ημιαγωγών, η ενίσχυση κυρίαρχης υπολογιστικής υποδομής, η συνεργασία με πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς, η ανάπτυξη δεξιοτήτων υψηλής εξειδίκευσης και η επιτάχυνση της καινοτομίας σε τομείς όπως η ενέργεια, η υγεία, η ναυτιλία και η άμυνα. Η Tenstorrent έχει ήδη ανοίξει γραφείο στην Κύπρο και βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία πρόσληψης πέραν των δέκα ατόμων, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης και ημιαγωγών.
Συνεργασίες με το Columbia University
Στο πλαίσιο των επαφών στις ΗΠΑ, δρομολογήθηκαν επίσης συγκεκριμένες συνεργασίες με το Columbia University, οι οποίες ήδη αποδίδουν αποτελέσματα. Στο πρόγραμμα Future Founders Academy του ΙδΕΚ, που απευθύνεται σε νέους έως τρία χρόνια μετά την απόκτηση πανεπιστημιακού τίτλου και παρέχει χορηγία έως 25 χιλιάδες ευρώ, καθοριστική θα είναι η συμβολή του καθηγητή John Kymissis και της ομάδας του στη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού προγράμματος. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε υβριδική μορφή και θα περιλαμβάνει εκπαίδευση στην επιχειρηματικότητα, υποστήριξη για ανάπτυξη ελάχιστου βιώσιμου προϊόντος και προετοιμασία για επαφή με επενδυτές, με πρώτη δράση προγραμματισμένη για τις 17 Ιανουαρίου 2026.
Παράλληλα, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε συνεργασία με το Columbia School of Engineering and Applied Sciences, έχει συντάξει συμφωνία για πρόγραμμα διπλού τίτλου σπουδών 4+1, που προβλέπει απονομή μεταπτυχιακού τίτλου από το Columbia και προπτυχιακού από το ΤΕΠΑΚ, ενισχύοντας τη διεθνή διάσταση των σπουδών στην Κύπρο.
Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
Στον τομέα της εκπαίδευσης και της τεχνητής νοημοσύνης, αναφέρθηκε η ένταξη στα σχολεία της Κύπρου του διεθνούς προγράμματος Experience AI, που αναπτύχθηκε από τη Google DeepMind και το Raspberry Pi Foundation, καθώς και οι προχωρημένες συζητήσεις με την OpenAI για αξιοποίηση του ChatGPT Education σε πιλοτική φάση στις Τεχνικές Σχολές. Τονίστηκε ότι στόχος είναι η ορθή και ασφαλής ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη μαθησιακή διαδικασία, με εκπαίδευση τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε και στη δημιουργία Κέντρου Ανάπτυξης Τεχνητής Νοημοσύνης στο πλαίσιο του έργου GCloud, που θα επιτρέψει την ενσωμάτωση λύσεων ΤΝ στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και στις επαφές με την Amazon για το Project Kuiper, με στόχο την ενίσχυση της ψηφιακής ανθεκτικότητας του κράτους.
Αναφέρθηκε επίσης ότι με βάση τα αποτελέσματα της εκστρατείας του Προέδρου της Δημοκρατίας στις ΗΠΑ, η Κυβέρνηση προχωρεί στον σχεδιασμό της επόμενης φάσης ενίσχυσης των διμερών οικονομικών σχέσεων, με στοχευμένη εκστρατεία εντός του 2026 στη Βοστόνη και τη Νέα Υόρκη, στο πλαίσιο και της πρωτοβουλίας Minds in Cyprus, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας και την ενίσχυση της ροής γνώσης, τεχνογνωσίας και ανθρώπινου κεφαλαίου προς την Κύπρο.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής Νικόδημος Δαμιανού διευκρίνισε ότι η έννοια της επένδυσης δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στη φυσική εγκατάσταση εταιρειών με γραφεία στην Κύπρο, αλλά περιλαμβάνει ένα ευρύτερο φάσμα στρατηγικών συνεργασιών, τεχνολογικών συμπράξεων και ενεργού συμμετοχής στο οικοσύστημα καινοτομίας.
Όπως ανέφερε, ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη περιπτώσεις εταιρειών που προχωρούν σε φυσική παρουσία στη χώρα, όπως η Tenstorrent και η Plug and Play, ενώ, παράλληλα, υπάρχουν ακόμη τέσσερις σημαντικές τεχνολογικές εταιρείες αμερικανικής βάσης που είτε δραστηριοποιούνται ήδη είτε προγραμματίζουν την επέκτασή τους στην Κύπρο. Την ίδια ώρα, μέσω του Invest Cyprus, διατηρείται ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας με ευρύτερο αριθμό επιχειρήσεων που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο διερεύνησης.
Από την πλευρά της, η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω Ειρήνη Πική επισήμανε ότι στη σύγχρονη ψηφιακή οικονομία οι συνεργασίες μπορούν να λαμβάνουν διαφορετικές μορφές, χωρίς να προϋποθέτουν κατ’ ανάγκην φυσική εγκατάσταση στη χώρα. Υπενθύμισε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συνεργασία με τη NVIDIA, η οποία –όπως ανέφερε– συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη του κυπριακού οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης, παρότι δεν προβλέπεται άνοιγμα γραφείων της εταιρείας στην Κύπρο.
Σε ερώτηση για τον τρόπο αξιολόγησης των επενδύσεων και του αντίκτυπού τους στην οικονομία, η κ. Πική ανέφερε ότι η αξιολόγηση γίνεται με βάση απτά μακροοικονομικά στοιχεία, όπως οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, το χαμηλό ποσοστό ανεργίας και η αύξηση των κενών θέσεων εργασίας. Όπως σημείωσε, τα στοιχεία αυτά παρακολουθούνται σε τακτική βάση και συνδέονται άμεσα με την προσέλκυση ξένων επενδύσεων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Κυβέρνηση εφαρμόζει από το 2022 συγκεκριμένη στρατηγική προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, η οποία έχει ήδη επικαιροποιηθεί ώστε να ενσωματώσει νέα κίνητρα και εργαλεία. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται πρωτοβουλίες όπως το Minds in Cyprus, το Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων στη Λευκωσία και ο νόμος για τις στρατηγικές επενδύσεις, που προβλέπει διαδικασίες ταχείας αδειοδότησης για μεγάλες επενδύσεις με συγκεκριμένα κριτήρια. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια ζωντανή στρατηγική που προσαρμόζεται στις διεθνείς εξελίξεις και στη μεταβαλλόμενη φύση των επενδύσεων.
Ο κ. Δαμιανού σημείωσε ότι οι συνεργασίες που αναπτύσσονται δεν είναι αποσπασματικές, αλλά προκύπτουν από σαφείς ανάγκες της εθνικής στρατηγικής. Ως παράδειγμα ανέφερε το υπαρκτό κενό σε υποδομές υπερυπολογιστών για την τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο καθιστά αυτονόητη τη συνεργασία με εταιρείες παγκόσμιας εμβέλειας, όπως η NVIDIA. Αντίστοιχα, η συνεργασία με την Plug and Play εντάσσεται στον στόχο μετατροπής της Κύπρου σε κόμβο επιχειρηματικότητας, τεχνολογίας και καινοτομίας, ενώ οι συμπράξεις με τη Google και την OpenAI συνδέονται άμεσα με την ανάγκη εκπαίδευσης των νέων στις τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον.
Βασικός στρατηγικός στόχος της εξωστρεφούς οικονομικής πολιτικής η Ινδία
Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα της εξωστρεφούς οικονομικής πολιτικής, η κ. Πική ανέφερε ότι η Ινδία αποτελεί έναν από τους βασικούς στρατηγικούς στόχους, υπογραμμίζοντας τη στενή διασύνδεση μεταξύ ενεργούς εξωτερικής πολιτικής και προσέλκυσης επενδύσεων. Όπως σημείωσε, οι επισκέψεις του Προέδρου της Δημοκρατίας στο εξωτερικό συνοδεύονται πλέον συστηματικά από στοχευμένα επιχειρηματικά φόρουμ, προσαρμοσμένα στο επενδυτικό ενδιαφέρον κάθε χώρας. Ως παράδειγμα ανέφερε και την πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Κύπρο, η οποία συνοδεύτηκε από επιχειρηματική αποστολή και σχετικό φόρουμ.
Ο κ. Δαμιανού συμπλήρωσε ότι έχουν ήδη ανακοινωθεί νέες επισκέψεις υπουργών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ σε ό,τι αφορά την Ινδία, τόσο ο ίδιος όσο και ο επικεφαλής επιστήμονας έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επαφές, με έντονο ενδιαφέρον κυρίως στον τεχνολογικό τομέα και με αρκετές ινδικές εταιρείες να έχουν ήδη δραστηριοποιηθεί στην Κύπρο.
Από την πλευρά του, ο Επικεφαλής Επιστήμονας Δημήτρης Σκουρίδης ανέφερε ότι, σε συνεργασία με το Invest Cyprus, βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό αξιολόγηση περίπου δέκα εταιρείες από την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο οι στρατηγικοί τους σχεδιασμοί ευθυγραμμίζονται με το οικοσύστημα που αναπτύσσεται στη χώρα.
Αυξημένο το ενδιαφέρον για το "Minds in Cyprus", νέα εκστρατεία προβολής
Αναφερόμενη στο πρόγραμμα Minds in Cyprus, η κ. Πική δήλωσε ότι καταγράφεται ήδη αυξημένο ενδιαφέρον και εξέφρασε την προσδοκία ότι εντός Ιανουαρίου το φορολογικό κίνητρο που το συνοδεύει θα επανέλθει προς συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. Μετά την ψήφισή του, η Κυβέρνηση προγραμματίζει νέα εκστρατεία προβολής, τόσο με φυσικές επισκέψεις στο εξωτερικό όσο και με ψηφιακή καμπάνια, ενώ ήδη κυπριακές και ξένες εταιρείες δημοσιεύουν θέσεις εργασίας μέσω της σχετικής πλατφόρμας.
Ο κ. Δαμιανού σημείωσε ότι βασικός στόχος παραμένει και η ενημέρωση των Κυπρίων του εξωτερικού για τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην κυπριακή οικονομία και τις ευκαιρίες που πλέον προσφέρονται. Όπως ανέφερε, οι συνεργασίες με μεγάλους τεχνολογικούς οίκους λειτουργούν ως πόλος έλξης, ενισχύουν το οικοσύστημα και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για επαναπατρισμό επιστημόνων.
Κλείνοντας, ο κ. Σκουρίδης ανέφερε ότι οι συνεργασίες αυτές ήδη αποδίδουν απτά αποτελέσματα, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την Tenstorrent, η οποία έχει ξεκινήσει διαλέξεις σε κυπριακά πανεπιστήμια και συνεργασία με το ΤΕΠΑΚ για τον εκσυγχρονισμό προγραμμάτων σπουδών. Όπως σημείωσε, οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τη δυνατότητα των κυπριακών πανεπιστημίων να παράγουν αποφοίτους που όχι μόνο σπουδάζουν, αλλά και εργάζονται στην Κύπρο, συμβάλλοντας στη σταδιακή ωρίμανση και διεύρυνση του τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Πηγή: ΚΥΠΕ