Τι γίνεται στη Συρία τώρα;

Ενασχολούμενος κάθε μέρα με τους δύο πολέμους, στην Ουκρανία και στην Γάζα, δεν μου έμενε χρόνος για να απαντήσω στο ερώτημα που θέτω σήμερα στη στήλη.
Δεν θα κάνω σήμερα ανασκόπηση του 2025. Θα ασχοληθώ με τη Συρία! Που έβγαλε την πρώτη της χρονιά χωρίς τους Άσαντ. Τον Χαφέζ αλ Άσαντ, που κυβέρνησε 29 χρόνια από το 1971 – 2000, και τον γιο του Μπασάρ αλ Άσαντ που τον διαδέχτηκε.
Πριν από ένα χρόνο, η βάναυση δικτατορία της Συρίας κατέρρευσε. Πραγματικά, σαν χάρτινος πύργος. Ο Μπασάρ αλ Άσαντ, η οικογένεια του οποίου κυβέρνησε τη χώρα για πάνω από 50 χρόνια, εκδιώχθηκε, θέτοντας τέλος στον 14χρονο εμφύλιο πόλεμο που άφησε πίσω του εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς.
Μη νομίζετε όμως ότι δυστυχεί. Αντίθετα, του έχει προσφέρει πολυτελή φιλοξενία ο Βλάντιμιρ Πούτιν στη Μόσχα. Και συχνά-πυκνά, βλέπουμε όλη την οικογένεια να βολτάρει στους δρόμους και στα πολυτελή καταστήματα της πρωτεύουσας.
Ο πόλεμος με την Ουκρανία δεν τους αγγίζει. Αλλοίμονο.
Η έγνοια μου για τους εκτοπισμένους είναι πάντα μεγάλη, και επικοινωνώ συχνά με ανθρώπους που είναι στο «πεδίο της μάχης» κατά της φτώχειας, ιδίως σε εμπόλεμες περιοχές.
Όμως, υπάρχουν και καλά νέα. Σημάδια ανάκαμψης. Η υπηρεσία προσφύγων του ΟΗΕ δήλωσε ότι ένα εκατομμύριο άνθρωποι, και σχεδόν δύο εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι έχουν επιστρέψει στα σπίτια τους μετά την πτώση του Άσαντ και του καθεστώτος του.
Ο πρώην διοικητής της Αλ Κάιντα του διαβόητου Οσάμα Μπιν Λάντεν, Πρόεδρος Άχμαντ αλ-Σαράα – ο οποίος ανέτρεψε τον Άσαντ και κάποτε χαρακτηρίστηκε από την Ουάσιγκτον ως τρομοκράτης – σχημάτισε μια μεταβατική κυβέρνηση που υπόσχεται οικονομική ανασυγκρότηση, ισχυρότερους δεσμούς με το εξωτερικό και συμφιλίωση μεταξύ των πολλών εθνοτικών μειονοτήτων της Συρίας.
Έκανε το ντεμπούτο του στα Ηνωμένα Έθνη και έγινε δεκτός στον Λευκό Οίκο – ιστορική πρωτιά για έναν Σύριο ηγέτη (φωτό). Επίσης, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Πρόεδρος Τραμπ κατάργησε επίσημα τις αυστηρές κυρώσεις κατά της Συρίας, απελευθερώνοντας ενδεχομένως δισεκατομμύρια σε ξένες επενδύσεις.
Παρόλα αυτά, ένα χρόνο αργότερα, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, και η αισιοδοξία «υπό καταστολή». Υπάρχει βία στο εσωτερικό της χώρας, και απειλεί να υπονομεύσει τους στόχους του αλ-Σαράα.
Στις 26 Δεκεμβρίου, μια βόμβα εξερράγη σε ένα τζαμί στη Χομς, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, σκοτώνοντας οκτώ πιστούς και τραυματίζοντας 18. Ακολούθησαν διαμαρτυρίες, με χιλιάδες Αλαουίτες να απαιτούν πολιτικές μεταρρυθμίσεις και την απελευθέρωση κρατούμενων μελών της κοινότητας. Οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας έχουν αφήσει έκτοτε τέσσερις νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Τα περιστατικά αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου θανατηφόρας θρησκευτικής βίας από τότε που οι νέοι ηγέτες της Συρίας ανέλαβαν την εξουσία.
Νέα Συρία, παλιά προβλήματα. Οι θρησκευτικές εντάσεις έχουν διαμορφώσει τη συριακή πολιτική εδώ και δεκαετίες και υποδαυλίστηκαν σκόπιμα από το καθεστώς Άσαντ ως τρόπο διατήρησης της εξουσίας. Υπό τον αλ-Άσαντ, η κυβέρνηση της Συρίας κυριαρχούνταν από Αλαουίτες, τη μειονοτική αίρεση στην οποία ανήκει, ενώ το καθεστώς παρουσιάστηκε ως προστάτης των μειονοτήτων έναντι μιας εχθρικής σουνιτικής πλειοψηφίας.
Ο Άχμαντ αλ-Σαράα έχει υποσχεθεί ένα νέο κεφάλαιο για τη Συρία – ένα ασφαλές για όλες τις κοινότητες – αλλά οι βαθιές διαιρέσεις αποδείχθηκαν δύσκολο να ξεπεραστούν. Για πρώτη φορά σε περισσότερο από μισό αιώνα, η εξουσία βρίσκεται σε έναν σουνίτη ηγέτη, ανησυχώντας το 25% του πληθυσμού που προέρχεται από άλλες αιρέσεις ή θρησκείες.
Ένα χρόνο μετά, η μετά-Άσαντ στιγμή της Συρίας προσφέρει ελπίδα στα χαρτιά και πρωτοσέλιδα στο εξωτερικό – αλλά στο εσωτερικό, οι θρησκευτικές πληγές και η αναζωπύρωση της μαχητικότητας υποδηλώνουν ότι δύσκολες δοκιμασίες για τη χώρα βρίσκονται ακόμη μπροστά. Οι εσωτερικές συγκρούσεις επηρεάζουν όλη την περιοχή.
Η Τουρκία έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση, εκτός εάν οι SDF (Syrian Democratic Forces – Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις), μια κουρδο-αραβική συμμαχία πολιτοφυλακών στη βόρεια και ανατολική Συρία, κύρια στρατιωτική δύναμη στην αυτόνομη περιοχή της Βορειοανατολικής Συρίας, με βασικούς στόχους την καταπολέμηση του ISIS και την προώθηση της κοσμικής, δημοκρατικής διακυβέρνησης, «αλλάξει ρότα».
Ταυτόχρονα, συνεργάζεται με τον υπό τις ΗΠΑ συνασπισμό και έρχεται συχνά σε σύγκρουση με την Τουρκία και τις υποστηριζόμενες από αυτήν δυνάμεις.
Το Ισραήλ υποστηρίζει τις κοινότητες των Δρούζων με στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική βοήθεια λόγω δυσπιστίας προς τις προθέσεις της al-Sharaa. Η Ρωσία, ένθερμος υποστηρικτής του αποτυχημένου καθεστώτος Άσαντ, παρενέβη για να μεσολαβήσει σε μια συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, αφού η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη υποστήριξη του Ισραήλ προς τους Δρούζους θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο μια πιθανή συμφωνία ομαλοποίησης μεταξύ των δύο.
Καλή Χρονιά. Χωρίς Πολέμους!
(Πηγές: BBC World, Al Jazeera, Arab News, Al-Monitor)