Τι είναι η βουτυρολακτόνη και γιατί χαρακτηρίζεται ως «χάπι βιασμού»

Ο θάνατος 78χρονου και η νοσηλεία τεσσάρων ακόμη ατόμων στη Λάρνακα έφεραν στο προσκήνιο μια ουσία άγνωστη στο ευρύ κοινό, αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνη τη γ-βουτυρολακτόνη, γνωστή ως GBL.
Η GBL είναι άχρωμη, υγρή οργανική ένωση που χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία και περιλαμβάνεται σε ορισμένα προϊόντα καθαρισμού.
Ωστόσο, όταν εισέλθει στον ανθρώπινο οργανισμό, μεταβολίζεται ταχύτατα σε GHB (γάμμα-υδροξυβουτυρικό οξύ), μια ισχυρή κατασταλτική ουσία του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Γνωστό ως «χάπι βιασμού»
Το GHB έχει περιορισμένες ιατρικές χρήσεις, αλλά είναι περισσότερο γνωστό για την παράνομη χρήση του ως ναρκωτικό, καθώς και ως το λεγόμενο «χάπι του βιασμού». Οι επιδράσεις του μοιάζουν με εκείνες του αλκοόλ ή των βαρβιτουρικών, προκαλώντας υπνηλία, ευφορία, απώλεια αναστολών και, σε πολλές περιπτώσεις, απώλεια συνείδησης και μνήμης.
Η ουσία είναι διαυγής, αναμειγνύεται εύκολα με το νερό και έχει σχετικά ευχάριστη οσμή, γεγονός που την καθιστά δύσκολα ανιχνεύσιμη όταν προστίθεται σε ποτά. Για τον λόγο αυτό έχει συνδεθεί με σοβαρά περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης και ονομάζεται και ως «χάπι βιασμού», καθώς μπορεί να προκαλέσει ταχεία καταστολή και αδυναμία αντίδρασης του θύματος.
Η ψυχαγωγική χρήση της GBL, κυρίως σε πάρτι ή νυχτερινά κέντρα, ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Η διαφορά μεταξύ «δόσης» και υπερδοσολογίας είναι εξαιρετικά μικρή, ενώ ο κίνδυνος αυξάνεται δραματικά όταν η ουσία συνδυάζεται με αλκοόλ ή άλλα κατασταλτικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί αναπνευστική ανεπάρκεια, κώμα ή ακόμη και θάνατος.