Το έπταθλο του κακού διευθυντή

Οι πιο πολλοί υπάλληλοι που αναγκάστηκαν να αλλάξουν δουλειά δεν το έκαναν γιατί διαφωνούσαν με τους εργοδότες τους αλλά γιατί δεν άντεχαν τον διευθυντή τους.
Παρ΄όλο που αυτό δεν συμβαίνει πάντοτε, δεν παύει από του να είναι μια ένδειξη πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των διευθυντών στον χώρο εργασίας.
Ένας καλός διευθυντής εμπνέει τους υπαλλήλους του και τους βοηθά να ανελιχθούν. Στον αντίποδα, ένας κακός διευθυντής καταρρακώνει το ηθικό των υπαλλήλων του, εμποδίζει την ανέλιξή τους και μπορεί να καταστήσει ανυπόφορο ακόμη και το πιο ενδιαφέρον επάγγελμα.
Όσον αφορά την παραίτηση, αυτή δεν είναι πάντοτε εφικτή ή επιθυμητή. Προτού ένας δυσαρεστημένος υπάλληλος καταλήξει σ’ αυτήν, πρέπει να προσπαθήσει να βελτιώσει τα κακώς έχοντα του διευθυντή του.
Ακολουθούν επτά είδη κακών διευθυντών, τα κακά που προκαλεί ο καθένας και ο τρόπος χειρισμού τους.
Ο Μικρομάνατζερ
Οι παθόντες υποστηρίζουν ότι είναι η χειρότερη μορφή διευθυντή. Επεμβαίνει συνεχώς στην εργασία των υπαλλήλων του, ασχολείται με ασήμαντες και επουσιώδεις λεπτομέρειες, αλλάζει συνεχώς τη στάση του και θέλει να εγκρίνει όλες τις αποφάσεις των υπαλλήλων του. Δεν εμπιστεύεται κανέναν, είναι ανασφαλής και δεν αναθέτει ποτέ μέρος των καθηκόντων του στους υφισταμένους του.
Η συμπεριφορά του αυτή καταστρέφει τη δημιουργικότητα, καθυστερεί την πρόοδο και οι υπάλληλοί του αισθάνονται παραμελημένοι και υποτιμημένοι.
Ο καλύτερος χειρισμός του είναι οι υπάλληλοί του να:
• τον ενημερώνουν προληπτικά για την εργασία τους, ούτως ώστε να γνωρίζει εκ των προτέρων τι γίνεται
• του ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με το τι αυτός αναμένει και ποιες οι προτεραιότητές του. Με τον τρόπο αυτόν, οι παρεμβάσεις του θα ολιγοστεύσουν
• του αποδείξουν ότι είναι ικανοί, ούτως ώστε να κερδίσουν την εμπιστοσύνη του.
Ο Αόρατος
Ακριβώς το αντίθετο από τον μικρομάνατζερ. Είναι συνεχώς «απών», δεν ενδιαφέρεται για την ομάδα του και ουδέποτε ανατροφοδοτεί τους υπαλλήλους του, με αποτέλεσμα αυτοί να αισθάνονται αβοήθητοι και να μην έχουν φιλοδοξίες για ανέλιξη. Αγωνίζονται να ευθυγραμμίσουν την εργασία τους με τους στόχους του οργανισμού, χωρίς πάντοτε να το καταφέρνουν.
Οι υπάλληλοί του πρέπει να:
• αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, να συγκαλούν συσκέψεις των οποίων οι ίδιοι να καθορίζουν την ημερήσια διάταξη και να ζητούν από τον διευθυντή τους ανατροφοδότηση
• ενημερώνουν τους συναδέλφους τους για τα επιτεύγματα της ομάδας τους και να επιδιώκουν να συμμετέχουν σε διατμηματικά έργα ούτως ώστε η συνεισφορά τους να γίνεται γνωστή
• ζητούν βοήθεια από άλλους συναδέλφους και διευθυντές.
Ο Οικειοποιητής
Οικειοποιείται όλες τις επιτυχίες της ομάδας του, την εργασία της οποίας υποβαθμίζει ή αγνοεί παντελώς. Σε εκθέσεις και αναφορές παρουσιάζει τις ιδέες των υπαλλήλων του σαν δικές του.
Είναι φυσικό να καταρρακώνεται το ηθικό των υπαλλήλων, οι οποίοι και αντιδρούν, αφού η ηγεσία του οργανισμού πιθανόν να πιστεύει ότι όλες οι επιτυχίες οφείλονται αποκλειστικά στον διευθυντή.
Οι υπάλληλοι πρέπει να:
• κρατούν σημειώσεις για την εργασία και τις επιτυχίες τους
• παρουσιάζουν την εργασία τους σε συγκεντρώσεις προσωπικού, ούτως ώστε οι άλλοι διευθυντές και οι συνάδελφοί τους να γνωρίζουν τη συνεισφορά τους
• τονίζουν τη συνεισφορά της ομάδας στις επιτυχίες του τμήματος.
Ο Ευέξαπτος
Κυκλοθυμικός, νευριάζει και ξεσπά εύκολα. Τη μια μέρα είναι ευπροσέγγιστος και την άλλη απόμακρος. Προκαλεί φόβο στους υπαλλήλους του. Καταστρέφει την ψυχολογική τους ασφάλεια, με αποτέλεσμα αυτοί να δαπανούν περισσότερο χρόνο για να χειρίζονται τις ιδιοτροπίες του διευθυντή τους, παρά για τη δουλειά τους.
Οι υπάλληλοι χρειάζεται να:
• παραμένουν ψύχραιμοι και σταθεροί και να μην αντιγράφουν τον διευθυντή τους
• επιλέγουν την κατάλληλη στιγμή για να επικοινωνούν μαζί του. Να συζητούν μαζί του σοβαρά θέματα μόνο όταν αυτός είναι ήρεμος και νηφάλιος
• ορίζουν τις κόκκινες γραμμές τους. Αν η συμπεριφορά του διευθυντή γίνει εχθρική ή επιθετική, να το αναφέρουν στη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού.
Ο Ευνοιοκράτης
Έχει τους δικούς του ανθρώπους στους οποίους αναθέτει όλα τα σημαντικά έργα, αναγνωρίζει δημόσια την προσφορά τους και τους προωθεί συνεχώς, παραγνωρίζοντας άλλους, εξίσου ικανούς, υπαλλήλους. Η συμπεριφορά του αυτή προκαλεί διχόνοια στην ομάδα, η οποία διαβρώνει τη συνεργασία των μελών της και το αίσθημα δικαιοσύνης.
Οι υπάλληλοι πρέπει να:
• παραμείνουν συγκεντρωμένοι στη δουλειά τους, αποδεικνύοντας τις ικανότητές τους, έστω κι αν η αναγνώριση είναι άδικη
• αρπάζουν τις ευκαιρίες και να επιζητούν την ανάληψη έργων για να αποδεικνύουν τις ικανότητές τους
• συνεργάζονται μεταξύ τους ούτως ώστε να αλληλοβοηθούνται και να αλληλοϋποστηρίζονται.
Ο Βαρυφορτωμένος
Μπορεί οι προθέσεις του να είναι καλές, όμως αναλαμβάνει τόσες πολλές ευθύνες που δεν μένει χρόνος να ασχοληθεί με το προσωπικό του. Οι υπάλληλοί του αισθάνονται αβοήθητοι, χωρίς κατεύθυνση, και οι εγκρίσεις καθυστερούν.
Οι υπάλληλοι πρέπει να:
• του προτείνουν λύσεις, αντί να του υποβάλλουν προβλήματα
• ζητούν την άποψή του όσον αφορά την προτεραιοποίηση της εργασίας τους
• του προτείνουν να αναλαμβάνουν μέρος της εργασίας του.
Ο Άκαμπτος
Αυστηρός, μισά τις αλλαγές, είναι ερωτευμένος με τις υφιστάμενες διαδικασίες, δεν δέχεται νέες ιδέες και απορρίπτει τον πειραματισμό. Η καινοτομία απουσιάζει παντελώς από το λεξιλόγιό του, με αποτέλεσμα το προσωπικό του να μένει απροστάτευτο από τις επερχόμενες αλλαγές.
Οι υπάλληλοι πρέπει να:
• συνοδεύουν τις εισηγήσεις τους με το αποτέλεσμα. Π.χ. αύξηση παραγωγικότητας, εξοικονόμηση κόστων, κάλυψη στόχων οργανισμού κ.λπ.
• του εισηγούνται μικρά πειραματικά έργα χαμηλού κινδύνου
• συνεργάζονται με τους συναδέλφους τους για να υποστηρίζουν τις ιδέες τους.
Σε περίπτωση αποτυχίας
Αν οι πιο πάνω προσπάθειες δεν καρποφορήσουν και η συμπεριφορά του διευθυντή εξελιχθεί σε τοξική και εχθρική σε σημείο που να επηρεάζει την ευεξία των υπαλλήλων, οι τελευταίοι έχουν δύο επιλογές: είτε να αναφέρουν το θέμα στην Υπηρεσία Ανθρώπινου Δυναμικού είτε να ζητήσουν μετάθεση. Αν η μετάθεση δεν είναι εφικτή, μπορεί να γίνει σκέψη και για παραίτηση. Η προστασία της ψυχικής υγείας των υπαλλήλων και η ανέλιξή τους πρέπει να έχει περισσότερη σημασία από το να υποφέρουν μια ζωή από έναν κακό διευθυντή.
Επίλογος
Το κάθε είδος κακού διευθυντή προκαλεί τα δικά του προβλήματα στους υπαλλήλους. Φανταστείτε έναν διευθυντή να έχει και τα εφτά κακά. Αυτός θα κερδίσει το έπταθλο του κακού διευθυντή. Η λύση γενικής εφαρμογής είναι οι υπάλληλοι να παραμένουν ήρεμοι, να εξακολουθήσουν να συμπεριφέρονται επαγγελματικά, να προβάλλουν τις επιτυχίες τους και να ζητούν βοήθεια όταν χρειάζονται. Με τον τρόπο αυτόν θα μπορέσουν να αντισταθούν στην απαράδεκτη συμπεριφορά του διευθυντή τους, με την ελπίδα ότι τα μέτρα που λαμβάνονται θα βελτιώσουν την κατάσταση. Στη χειρότερη περίπτωση πρέπει να αναφέρουν το πρόβλημα στη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού ή να ζητήσουν μετάθεση ή ακόμη και να παραιτηθούν.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού