Υπ. Ενέργειας: Σε εξέλιξη διαδικασίες ανάκτησης €67 εκ. από ΕΕ για τερματικό

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες ανάκτησης του ποσού των 67 εκατομμυρίων ευρώ, που δόθηκε ως χορηγία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το τερματικό στο Βασιλικό, δήλωσε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, προσθέτοντας ότι για τον τρόπο ανάκτησης του ποσού έγινε συμψηφισμός με άλλα ποσά της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ έχει επιστραφεί και ένα ποσό σε μετρητά.
Για την Κυβέρνηση προτεραιότητα είναι να τελειώσει το έργο όπως έχει ξεκινήσει και «από το σημείο στο οποίο έχει σταματήσει», τόνισε ο Υπουργός Ενέργειας, κατά τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή του θέματος «Η πορεία υλοποίησης του τερματικού εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην περιοχή Βασιλικού».
«Να βρεθεί νέος εργολάβος στη διαδικασία των προσφορών ώστε να τελειώσει το έργο», σημείωσε.
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Κυριάκο Χατζηγιάννη αν έχει στην κατοχή του τη μελέτη της γαλλικής Technip, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι είναι ένα ιδιαίτερα τεχνικό gap analysis το οποίο επεξεργάζεται η ΕΤΥΦΑ που έχει την τεχνογνωσία να το επεξεργαστεί.
Ο κ. Χατζηγιάννη ζήτησε να κατατεθεί στη Βουλή η μελέτη και ο Υπουργός είπε ότι η μελέτη θα κατατεθεί αν νομικά είναι εφικτό.
Αναφορικά με προτάσεις από άλλους φορείς για ολοκλήρωση του έργου, ο Υπουργός είπε ότι «γίνεται μια συζήτηση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για ενδεχόμενο να τελειώσει το έργο μια εταιρεία από τα Εμιράτα».
Ερωτηθείς από τον κ. Χατζηγιάννη κατά πόσον για να ξεπεραστεί η διαδικασία της Technip υπάρχει πολιτική απόφαση για διακρατική συμφωνία για να ολοκληρωθεί το έργο, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «είναι σε αρχικά στάδια η συζήτηση ακόμη».
Σε σχέση με τα χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου, ο κ. Δαμιανός είπε ότι ούτε η ίδια η Technip που είναι τεχνική δεν μπορεί να δώσει χρονοδιαγράμματα.
Ο κ. Δαμιανός είπε ότι «πρέπει να τελειώσει το έργο» αλλά δεν είναι σε θέση να δώσει σήμερα χρονοδιαγράμματα.
«Όταν θα μπορούμε να δώσουμε χρονοδιαγράμματα, θα δώσουμε χρονοδιαγράμματα», πρόσθεσε.
Σε σχέση με το ποσό ύψους 67 εκ. ευρώ που έχει χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ (μηχανισμός χρηματοδότησης CINEA), ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «οι διαδικασίες ανάκτησης του ποσού είναι σε εξέλιξη» και «έχουν γίνει κάποιοι συμψηφισμοί για ποσά που έχουν δοθεί».
Εξηγώντας τον συμψηφισμό ποσών, ο κ. Δαμιανός είπε ότι χρησιμοποιήθηκαν δύο συγκεκριμένοι τρόποι που είναι «συμψηφισμός με άλλα ποσά της Κυπριακής Δημοκρατίας και ένα ποσό σε μετρητά που έχει επιστραφεί».
Ερωτηθείς ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών από τον κ. Χατζηγιάννη για τα 67 εκατομμύρια ευρώ που καταβλήθηκαν από την ΕΕ για το έργο αν έχουν επιστραφεί, είπε ότι «θα επιστρέψουμε τα 67 εκ. ευρώ» που δόθηκαν.
Συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβουμε αντίστοιχο λιγότερο ποσό από άλλα έργα, ανέφερε και πρόσθεσε ότι κάποια από αυτά αφαιρέθηκαν εντός του 2025.
Ερωτηθείς από τον κ. Χατζηγιάννη ποια είναι τα έργα που επηρεάστηκαν, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών είπε ότι δεν έχουν «θυματοποιηθεί έργα αλλά ήταν λεφτά που θα λαμβάναμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω διαφόρων μεταρρυθμίσεων» και έφερε ως παράδειγμα αντί να κάνουμε μεταρρυθμιστικά έργα 100 εκ. ευρώ θα κάνουμε έργα 33 εκ. ευρώ.
Διαβάστε επίσης: Αννίτα σε Φυτιρή: Ο ΔΗΣΥ θα συμβάλει για καταστολή του οργανωμένου εγκλήματος
«Θα λάβουμε μειωμένα κεφάλαια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», πρόσθεσε.
Σε παρατήρηση ότι δόθηκε ένα εκατομμύριο ευρώ μέχρι σήμερα στην Technip και ερωτηθείς πόσο είναι το συμβόλαιο της, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ) Γιώργος Ασιήκαλης είπε ότι το όλο συμβόλαιο είναι περίπου 10 εκ. ευρώ.
Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Χατζηγιάννη αν έχει πλέον την ικανότητα η ΕΤΥΦΑ/ΔΕΦΑ να χειρίζεται το έργο μετά τις αποτυχίες των τελευταίων ετών, ο Πρόεδρος της ΕΤΥΦΑ είπε ότι η ΔΕΦΑ για πάρα πολλά χρόνια στελεχωνόταν από δύο λειτουργούς και «αυτή τη στιγμή έχει δώδεκα λειτουργούς, συμπεριλαμβανομένων της καθαρίστριας και του κλητήρα».
Έχει πέντε μηχανικούς να χειριστεί τέτοιο έργο, ενώ θα έπρεπε να έχει 30-40 άτομα, πρόσθεσε.
«Έχουμε προκηρύξει τώρα 36 νέες θέσεις, έχει λήξει προθεσμία υποβολής των αιτήσεων και ξεκινάμε τη διαδικασία να προσλάβουμε προσωπικό ώστε να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτό το έργο», πρόσθεσε.
Δυστυχώς, συνέχισε, «για πολλά χρόνια, και οι προηγούμενες Κυβερνήσεις άφησαν τούτο τον οργανισμό με δύο λειτουργούς».
Ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος ο CINEA είπε παίρνω τα 67 εκ. πίσω για τρεις συγκεκριμένους λόγους που έχουν να κάνουν με το τρόπο κατακύρωσης του έργου, και «το πώς εγχειρίστηκαν το έργο οι προηγούμενες Κυβερνήσεις».
Εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είπε ότι η Υπηρεσία ζήτησε με επιστολή την επίσημη πολιτική θέση του νυν Υπουργού, όπως είχαν ζητήσει και από τον τέως Υπουργό, «αλλά δεν μας είχε ικανοποιήσει η απάντησή τους».
«Οπότε στείλαμε καινούργια επιστολή τον Ιανουάριο», ζητώντας να αναφέρει ο Υπουργός «τί προτίθεται να πράξει σε σχέση με τις στρατηγικές προτεραιότητες του Υπουργείου για τα χρονοδιαγράμματα και τις ενέργειες που προγραμματίζονται για την επανεκκίνηση του έργου», πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο εκπρόσωπος της ΕΥ είπε έστειλαν επιστολή επίσης την ίδια ημέρα τον Ιανουάριο στην ΕΤΥΦΑ «και ζητήσαμε να μας στείλουν στοιχεία για διάφορα θέματα» (εξαρτήματα του Προμηθέα, πιστοποιήσεις του πλοίου, την πλοήγηση και τη συντήρηση του πλοίου, τον ελλιμενισμό του πλοίου, τις μελέτες gap analysis και τις συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για τους νομικούς, τεχνικούς, οικονομικούς και εμπορικούς συμβούλους).
Ανέφερε ότι η Υπηρεσία προτίθεται να μελετήσει με προσοχή τις απαντήσεις και θα προχωρήσει στην ετοιμασία έκθεσης.
Ο επιβλέπων μηχανικός του έργου ανέφερε μεταξύ άλλων ότι όλα τα υλικά για το τερματικό που παραλήφθηκαν ήταν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και ότι όλα τα πιστοποιητικά για τα υλικά που είχαν λάβει παραδόθηκαν στην ΕΤΥΦΑ.
Ανέφερε ότι όλα τα υπόλοιπα πιστοποιητικά που δεν είχαν δοθεί γιατί ο εργολάβος δεν είχε ολοκληρώσει κάποιες πληρωμές σε προμηθευτές του υπήρχε συμφωνία με την μορφή συζητήσεων ότι με την ολοκλήρωση του έργου οι προμηθευτές ήταν έτοιμοι να παραδώσουν και αυτά τα πιστοποιητικά στην ΕΤΥΦΑ.
Είπε ακόμη ότι έλεγξαν εκ νέου τί έχει παραδοθεί από έγγραφα της μελέτης και ποια έγγραφα λείπουν ακόμη και ολοκλήρωσαν τον έλεγχο που βρίσκεται στο εργοτάξιο και σε εγκαταστάσεις προμηθευτών.
Επιπλέον, αναφέρθηκε σε δύο σενάρια που έδωσε για ασφαλέστερη, οικονομικότερη και ταχύτερη ολοκλήρωση του έργου, στα οποία συμπεριλαμβάνεται «η συνέχιση της προβλήτας με τον υφιστάμενο εργολάβο», ενώ παράλληλα θα προχωρούσαν τα χερσαία έργα με μια διαδικασία fast track νοουμένου ότι θα χρησιμοποιηθεί ο εξοπλισμός που είχε παραδοθεί και αυτός που βρισκόταν σε εγκαταστάσεις προμηθευτών.
Εξάλλου, ο Πρόεδρος της ΑΗΚ Γιώργος Πέτρου είπε ότι οι μηχανικοί της ΑΗΚ έχουν μελετήσει το gap analysis και «είμαστε σε μια διαδικασία που πρέπει να πάρουμε τις τελικές μας αποφάσεις».
«Θα πρέπει να βγούμε σε προσφορές», πρόσθεσε.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία, ο κ. Χατζηγιάννη είπε ότι «είμαστε για άλλη μια φορά στο ίδιο έργο θεατές» και «σε έναν έργο ενός φιάσκου που ονομάζεται Βασιλικό» και έλευση φυσικού αερίου.
«Η διαχείριση είναι τέτοια όπου εργαλειοποιούν συμβούλους για να μην αποφασίζουν» και για να αποποιούνται των ευθυνών, πρόσθεσε.
Ανέφερε επίσης ότι «σήμερα η ΔΕΦΑ-ΕΤΥΦΑ δήλωσε ουσιαστικά αδυναμία να ολοκληρώσει αυτό τον έργο» και «από πλευράς της η κυβέρνηση δεν παρουσίασε κανένα χρονοδιάγραμμα, καμία εισήγηση, καμία επιβεβαίωση ότι όντως είναι η πρόθεσή της να προχωρήσει στην υλοποίηση και ολοκλήρωση αυτού του έργου, με αποτέλεσμα να υπάρχει καθημερινή επιβάρυνση στον Κύπριο πολίτη έναν περίπου εκατομμύριο ημερησίως».
Ο κ. Χατζηγιάννη είπε ότι «αυτά είναι πράγματα απαράδεκτα, αυτά είναι πράγματα ασυμβίβαστα με την λογική και πολύ δε περισσότερο είναι ασυμβίβαστα με το Σύνταγμα κάποιοι να μην έχουν δικαίωμα να ασκήσουν τον κοινοβουλευτικό τους έλεγχο παρεμβάλλοντας τους με αυτή την παρελκυστική τακτική, εμπόδια στο να λάβουν εκείνα τα τεκμήρια τα οποία χρειάζονται».
Ανέφερε ότι «μας έχουν αναφέρει σήμερα ότι €25 εκατομμύρια έχουν δώσει μέχρι στιγμής για τους συμβούλους και υπάρχουν άλλα €10 εκατομμύρια συμφωνία με άλλο σύμβουλο", συνολικά 35 εκ., συν τα μικρά ποσά που είναι πέραν των 3 εκ.
Είπε ακόμη ότι ρώτησε «την Κυβέρνηση αν ακολουθείται η κρυμμένη ατζέντα ή άλλη ατζέντα η οποία ευνοεί την έλευση φυσικού αερίου από διάφορα κοιτάσματα της ευρύτερης περιοχής είτε δικά μας είτε από άλλη χώρα» και πρόσθεσε πως αυτό δεν είναι κακό.
«Κακό είναι να ακολουθείς παρελκυστική πολιτική σε έναν υφιστάμενο σου άλλο project και κατά πόσο το θέτεις ανταγωνιστικά το ένα μαζί με το άλλο και να μην είναι συμπληρωματικά αυτά τα δύο project», πρόσθεσε.
Ο κ. Χατζηγιάννη διερωτήθηκε «εάν δικό μας κοίτασμα υγροποιηθεί στις υποδομές της Αιγύπτου και έρθει αύριο φυσικό αέριο υγροποιημένο, δεν χρειαζόμαστε το FSRU στην Κύπρο».
Ανέφερε ότι «είναι ηλίου φαεινότερο ότι κάποιοι προσπαθούν να το εμποδίσουν να μην προχωρήσει».
«Ποιες οι σκοπιμότητες να υπάρχει αυτή η προκλητική παρελκυστική τακτική και όχι μόνο να μην ενημερώνουν αλλά να παρεμποδίσουν την πορεία υλοποίησης αυτού του έργου», διερωτήθηκε.
Αναφορικά με τον Γενικό Ελεγκτή, ο κ. Χατζηγιάννης είπε ότι «ένα είναι το τι έχει συμβεί με την αρχική σύμβαση, για το οποίο ετοιμάστηκε έκθεση και διερευνάται και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, και άλλο είναι τι γίνεται με τη διαχείριση αυτού του προβλήματος».
Επίσης, ανέφερε ότι «αποκρύβουν δυναμικό διείσδυσης ΑΠΕ 750 Μεγαβατώρες» και διερωτήθηκε γιατί παρεμποδίζεται αυτή η δυναμικότητα και «επιλέγουν να κινδυνεύουμε για την επάρκεια».
Είπε ακόμη ότι έχει πρόταση νόμου για κατάργηση του Φορέα για να μην μπορεί κανείς να δίνει εισφορές.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Κώστα Κώστας είπε ότι το σκάνδαλο με τις υποδομές του φυσικού αερίου στο Βασιλικό συνεχίζεται και πρόσθεσε ότι είναι ένα έργο πολύ σημαντικό για την ενέργεια στην Κύπρο με το οποίο θα μειωθούν στο 40% οι εκπομπές ρύπων και «θα μειωθεί αισθητά το απίστευτο ποσό των περίπου 250 εκατομμυρίων που πληρώνει ο κόσμος από την τσέπη του κάθε χρόνο για τους ρύπους, χωρίς να φταίει».
Ανέφερε ότι αυτές οι συζητήσεις πλέον είναι ατέρμονες και σε «κάθε συνεδρία επαναλαμβάνονται τα ίδια και ουσιαστικά δεν βλέπουμε τίποτα το νεότερο».
Ο κ. Κώστα είπε ότι σήμερα ο Υπουργός Ενέργειας, παρόλο που ρωτήσαμε αρκετές φορές, μας είπε επανειλημμένα ότι δεν μπορεί να δώσει κανένα χρονοδιάγραμμα για το πότε και πώς μπορούν να συνεχιστούν οι εργασίες στο τερματικό».
Ανέφερε επίσης ότι σημαντικό είναι και το ότι τα 67 εκ. τα οποία ζήτησε πίσω η ΕΕ από το συνολικό ποσό των 101 εκ. που μας έδωσε ως χορηγία για το έργο, έχουν ξεκινήσει να τα παίρνουν πίσω», με ένα συμψηφισμό ο οποίος γίνεται με τα λεφτά που πρέπει να παίρνουμε για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ο κ. Κώστα είπε ακόμη ότι ο Προμηθέας βρίσκεται στην Μαλαισία, κοστίζει περίπου 470.000 ευρώ το μήνα η παραμονή του στο λιμάνι στην Μαλαισία, δεν έχει ακόμα πιστοποιηθεί για να μπορέσει να πλεύσει στη Μεσόγειο, δεν έχει πιστοποιηθεί ακόμα από διεθνή οίκο ότι είναι πλωτή μονάδα FSRU, δεν ξέρει κανένας πότε θα έρθει στην Κύπρο ή στη Μεσόγειο ή πού τελικά θα πάει» και «αν τελικά χρειάζονται και άλλα εκατομμύρια πέραν των 200 που έχουμε δώσει στους Κινέζους και πέραν των περίπου 10 εκ. που θα δώσουν στους Νορβηγούς για την επιπρόσθετη μονάδα παραγωγής αζώτου και το σύστημα των βαλβίδων».
Ανέφερε επίσης μεταξύ άλλων ότι ο νέος τεχνικός σύμβουλος του έργου έχει κοστίσει στην ΕΤΥΦΑ - ΔΕΦΑ, δηλαδή στον φορολογούμενο, επιπρόσθετα περίπου 10 εκ. και ότι μέχρι σήμερα οι υπόλοιποι σύμβουλοι, έχουν κοστίσει περίπου επιπρόσθετα 25 εκ.
Είπε ακόμη ότι μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο τα δικηγορικά έξοδα στην επιδιαιτησία στο Διεθνές Δικαστήριο στο Λονδίνο, μόνο τα έξοδα των νομικών και των τεχνικών συμβούλων είχαν ανέλθει περίπου στα 10 εκ. και πρόσθεσε ότι αν χαθεί η υπόθεση θα μιλούμε για επιπρόσθετα 200 εκ. ευρώ.
Πρόσθεσε ότι μαζί με τα εκατομμύρια που έχουμε πληρώσει, θα μιλούμε για πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια και αν σε κάποια φάση θα προχωρήσει το έργο και θα ολοκληρωθεί, θα φτάσουμε περίπου το 1 δισεκατομμύριο για έναν έργο το οποίο θα έπρεπε να τελειώσει το 2022.
Πηγή: ΚΥΠΕ