Χουριέτ: «Σιωπηλή συνεννόηση» Ερντογάν–Τραμπ για τα F-35

Υπαινιγμούς αλλά όχι αποκαλύψεις αφήνει σήμερα η Χουριέτ σχετικά με το περιεχόμενο της πρόσφατης συνομιλίας Ερντογάν-Τραμπ για τα F-35 και τις κυρώσεις CAATSA. Στον φιλοκυβερνητικό του λόγο, ο γνωστός αρθρογράφος Αμπντουλκαντίρ Σελβί επιχειρεί σήμερα μέσα από τη στήλη του να σκιαγραφήσει όχι τι ειπώθηκε, αλλά γιατί δεν ειπώθηκε δημοσίως το τι συζήτησαν Ερντογάν–Τραμπ για τα F-35, τις κυρώσεις CAATSA και τη στρατηγική αυτοσυγκράτηση της Άγκυρας απέναντι στην Ουάσιγκτον.
F-35, CAATSA και Halkbank: το τρίγωνο των τουρκο-αμερικανικών εκκρεμοτήτων
Ο αρθρογράφος της Χουριέτ συνδέει την πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία Ερντογάν–Τραμπ με κρίσιμα ανοιχτά μέτωπα για την Τουρκία στις ΗΠΑ. Χωρίς να παραθέτει συγκεκριμένες πληροφορίες, «υποψιάζεται» ότι στο τραπέζι τέθηκαν τόσο οι κυρώσεις CAATSA, όσο και η προοπτική προμήθειας F-16 και επανένταξης στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Σελβί αναφέρεται σε επίσκεψή του στην τουρκική αμυντική εταιρεία TUSAŞ, όπου –όπως σημειώνει– η φράση «οι κυρώσεις CAATSA μπλοκάρουν» επανερχόταν διαρκώς στις συζητήσεις με τους επικεφαλής της εταιρείας. Για τον ίδιο, η άρση των κυρώσεων δεν είναι απλώς πολιτικό αίτημα, αλλά «κρίσιμη ανάγκη» για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, σε μια διεθνή συγκυρία, την οποία περιγράφει ως χαοτική και διαρκώς πολεμική.
«Πριν από λίγο καιρό, μια ομάδα δημοσιογράφων επισκεφθήκαμε την TUSAŞ. Ενώ συζητούσαμε για κρίσιμα έργα που αφορούν την αμυντική βιομηχανία μας, η φράση ‘μπλοκάρει στον CAATSA’ που χρησιμοποιούσαν οι ενδιαφερόμενοι τράβηξε την προσοχή μου. Η άρση των κυρώσεων CAATSA έχει κρίσιμη σημασία για την αμυντική βιομηχανία μας. Η αγορά των F-16 και των F-35 είναι απαραίτητη για την άμυνά μας, σε μια χαοτική εποχή όπου κάθε μέρα βομβαρδίζεται μια χώρα», γράφει.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και την υπόθεση της τράπεζας Halkbank, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να κλείσει νωρίτερα, ενώ προβλέπει πως το πρώτο τρίμηνο του έτους ο Τραμπ ενδέχεται να προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις. Αυτή η προσδοκία, κατά τον Σελβί, εξηγεί γιατί η επικοινωνία των δύο ηγετών χαρακτηρίστηκε «αποδοτική», χωρίς περαιτέρω δημόσιες λεπτομέρειες.
«Η υπόθεση της Halkbank μπορεί να ολοκληρωθεί νωρίτερα. Το πρώτο τρίμηνο του έτους αναμένεται ο Τραμπ να λάβει συγκεκριμένα μέτρα σε αυτά τα θέματα. Υποθέτω ότι γι' αυτό τον λόγο η συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ χαρακτηρίζεται ως ‘αποδοτική’».
Γιατί η Άγκυρα κρατά χαμηλούς τόνους
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Τούρκος αρθρογράφος στη συνειδητή επιλογή της σιωπής. Όπως υποστηρίζει, «για το καλό της χώρας» αποφεύγονται οι δηλώσεις, καθώς στις ΗΠΑ δραστηριοποιούνται ισχυρά λόμπι εχθρικά προς την Τουρκία. «Δεν έχει νόημα να τα ξυπνήσουμε», γράφει χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας μια λογική παρασκηνιακής διπλωματίας.
Ο Ερντογάν δεν τα ‘βάζει’ με τον Τραμπ
Στη συνέχεια του άρθρου του, ο Σελβί υιοθετεί έναν σχεδόν απολογητικό τόνο για το γεγονός ότι ο Τούρκος πρόεδρος δεν «βγαίνει» εναντίον των ΗΠΑ.
Σε έναν κόσμο που, όπως σημειώνει, «τρέμει μπροστά στον Τραμπ», η προσωπική τους χημεία παρουσιάζεται ως «τύχη για την Τουρκία».
Στο στόχαστρο μπαίνει ο ηγέτης του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, τον οποίο κατηγορεί ότι προσπαθεί να ωθήσει τον Ερντογάν σε σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο. Για τον Σελβί, μια τέτοια επιλογή δεν θα απέφερε κανένα όφελος στην Τουρκία σε μια τόσο ασταθή διεθνή περίοδο. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι όσοι επιχειρούν να πλήξουν τον Ερντογάν μέσω αντιπαράθεσης με τον Τραμπ, στην πραγματικότητα «εχθρεύονται την ίδια την Τουρκία».
«Σε μια εποχή που ο κόσμος τρέμει μπροστά στον Τραμπ, η στενή σχέση μεταξύ Ερντογάν και Τραμπ είναι τύχη για την Τουρκία. Ο Οζγκιούρ Οζέλ προσπαθεί με κάθε τρόπο να προκαλέσει τον Ερντογάν να αντιμετωπίσει τον Τραμπ, αλλά ο Ερντογάν δεν του δίνει καμία σημασία. Τι θα κέρδιζε η Τουρκία στο να είναι εχθρός του Τραμπ σε μια τόσο ταραγμένη περίοδο; Δεν συνειδητοποιούν ότι προσπαθώντας να εχθρευτούν τον Ερντογάν, στην πραγματικότητα εχθρεύονται την Τουρκία».
Ανάγνωση πίσω από τις γραμμές
Πίσω από τις φράσεις του Σελβί, διαφαίνεται ένα σαφές μήνυμα: η τουρκική ηγεσία επενδύει στην προσωπική διπλωματία ξανά για το θέμα των F-35, αποφεύγει τη δημόσια ρήξη και προσδοκά ανταλλάγματα στα πιο ευαίσθητα μέτωπα με τις ΗΠΑ.
Η «αποδοτική» συνομιλία, όπως παρουσιάζεται, λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό σήμα προς το εσωτερικό ακροατήριο παρά ως ενημέρωση για απτά αποτελέσματα.