Ω gamers Ελλήνων, ίτε

Στο σύγχρονο θέατρο πολέμου, όπου η χρήση των drones εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα ισχύος, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τον πόλεμο της Ουκρανίας στο μέτωπο κατά της Ρωσίας, αναδύονται πλέον οι στρατιώτες του μέλλοντος, που είναι οι gamers. Νέοι, συχνά χωρίς στρατιωτική εμπειρία, μεταφέρουν στο πεδίο της μάχης δεξιότητες που απέκτησαν σε κονσόλες και υπολογιστές, με άμεση εφαρμογή στον χειρισμό First Person View (FPV) UAVs.
Σε ένα περιβάλλον όπου τα FPV drones καταστρέφουν άρματα και οχυρές θέσεις με εξαιρετικά χαμηλό κόστος, η ταχύτητα αντίδρασης, ο συντονισμός χεριού-ματιού και η ικανότητα λήψης αποφάσεων υπό πίεση μετατρέπονται σε κρίσιμο στρατιωτικό πλεονέκτημα. Για την Ουκρανία, που επιχειρεί ν’ αντισταθμίσει την αριθμητική και συμβατική υπεροχή της Ρωσίας, η νέα «ψηφιακή γενιά» δεν είναι απλώς λύση ανάγκης αλλά πολλαπλασιαστής αποτελεσματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό οι Ένοπλες Δυνάμεις σε Ελλάδα και Κύπρο καλούνται να εξετάσουν με τη δέουσα σοβαρότητα τη δυνατότητα αξιοποίησης όλων των παραμέτρων που θα επιτρέψουν την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση μονάδων οι οποίες θα μπορέσουν να προσφέρουν καλύτερα στη χρήση drones.
Τι λέει η επιστήμη για τους χειριστές UAV
Ακαδημαϊκές έρευνες είχαν ήδη προϊδεάσει γι’ αυτήν την εξέλιξη. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ κατέδειξε αρκετά ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cogent Psychology, συγκρίθηκαν ουσιαστικά τέσσερεις ομάδες: (1) gamers με εμπειρία σε flight simulators, (2) γενικοί πιλότοι αεροπορίας, (3) επαγγελματίες πιλότοι αερογραμμών και στρατού, και (4) άτομα χωρίς πτητική ή gaming εμπειρία (control group). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι επαγγελματίες πιλότοι είχαν τις καλύτερες επιδόσεις, ενώ οι gamers κατέλαβαν τη δεύτερη θέση σε κρίσιμο ψυχολογικό δείκτη: τη νευρωτικότητα (neuroticism), όπου οι χαμηλότερες τιμές συνδέονται με καλύτερη διαχείριση άγχους και stress-handling ικανότητα. Η έρευνα έδειξε ότι gamers συχνά υπερέχουν στον χειρισμό αισθητήρων και drone sensors λόγω αυξημένης hand-eye coordination, ειδικά σε συστήματα που χρησιμοποιούν χειριστήρια τύπου Sony Playstation / Playstation-style controller.
Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν και από έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ergonomics, συνδέοντας την gaming εμπειρία με χαμηλότερο αντιληπτό φόρτο εργασίας και καλύτερη απόδοση σε προσομοιώσεις αποστολών έρευνας-διάσωσης, ενώ επισημάνθηκε ότι οι διαφορές φύλου μηδενίζονται όταν λαμβάνεται υπόψη η ενασχόληση με video games.
Η έρευνα ενίσχυσε το επιχείρημα ότι το gaming δεν εκπαιδεύει μόνο μηχανικές αντιδράσεις, αλλά και οπτικοχωρική αντίληψη, εστίαση προσοχής και ψυχοκινητική αντοχή - ικανότητες που πλέον αξιοποιούνται ευθέως σε μοντέλα drone warfare.
Από τα joysticks στο μέτωπο
Στην Ουκρανία, η πιο πάνω θεωρία έγινε πράξη. Σχολές εκπαίδευσης drones όπως το Dronarium και το Karlsson αναφέρουν ότι οι καλύτεροι πιλότοι προέρχονται από την ηλικιακή ζώνη 18-27 και έχουν ισχυρό gaming υπόβαθρο.
«Οι νέοι και οι gamers είναι πραγματικά καλοί επειδή το σύστημα κινητικών κινήσεων στα χέρια τους είναι ήδη καλά ανεπτυγμένο», δήλωσε ο Dmytro Slediuk, επικεφαλής εκπαίδευσης στο Dronarium, εξηγώντας ότι η εξοικείωση με joysticks από PlayStation επιταχύνει τη μάθηση και την προσαρμογή.
Παιχνιδοποίηση του πολέμου και το πρόγραμμα «Army of Drones»
Τα drones ευθύνονται για περίπου 60% των χτυπημάτων στο ουκρανικό μέτωπο, με την Ουκρανία να εφαρμόζει ακόμα και μοντέλα παιχνιδοποίησης (gamification) για την ενίσχυση ηθικού και αποτελεσματικότητας.
Μέσω προγραμμάτων, όπως το Army of Drones, οι χειριστές κερδίζουν πόντους για επιτυχημένα πλήγματα, π.χ. 6 για στρατιώτη, 40 για άρμα, και τους εξαργυρώνουν σε νέα drones, δημιουργώντας έναν μηχανισμό επιβράβευσης που σε ορισμένες μονάδες έχει διπλασιάσει τις επιτυχίες.
Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Τime, όχι μόνο ενίσχυσε το ηθικό, αλλά αύξησε θεαματικά τα ποσοστά επιτυχίας σε κρίσιμες μονάδες.
Βρετανικός Στρατός και Call of Duty
Παράλληλα, ο Βρετανικός Στρατός αναζητά μια νέα γενιά στρατιωτών με υπόβαθρο στα βιντεοπαιχνίδια, εκτιμώντας ότι οι δεξιότητες από τίτλους όπως το Call of Duty μπορούν ν’ αξιοποιηθούν στη σύγχρονη πολεμική πραγματικότητα, κυρίως στον χειρισμό drones και σε ρόλους κυβερνοάμυνας. Η στρατηγική αυτή ενισχύθηκε από δηλώσεις του Στρατηγού Σερ Tom Copinger-Symes, ο οποίος επικαλέστηκε τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου τα remote-operated drones παίζουν καθοριστικό ρόλο, ως απόδειξη της σημασίας των gaming τεχνολογιών στη μάχη. Για την αντιμετώπιση ελλείψεων στην επιστράτευση εφεδριών, ο στρατός στοχεύει πλέον gamers, coders και άτομα με ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να στελεχώσει νέους ρόλους όπως «cyber warriors» και drone pilots. Παρά τη χρησιμότητα των εξομοιώσεων, βετεράνοι και εκπαιδευτές τονίζουν ότι οι gaming δεξιότητες πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο της παραδοσιακής, πρακτικής στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Το ψυχολογικό τίμημα της «ψηφιακής» μάχης
Η νέα αυτή μορφή πολέμου όμως συνοδεύεται από ένα παράλληλο κόστος. Μελέτη στο Armed Forces & Society διερεύνησε το κατά πόσον η «νοοτροπία PlayStation» και η απόσταση από το φυσικό πεδίο μάχης αυξάνουν την πιθανότητα ψυχολογικών προβλημάτων στους χειριστές drones, ειδικά σε περιβάλλοντα όπου η συζήτηση για ψυχική υγεία παραμένει ταμπού.
Άλλη έρευνα υπογράμμισε αυξημένα ποσοστά PTSD και συναισθηματικής εξάντλησης στους χειριστές UAV, επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος πίσω από οθόνες δημιουργεί την ψευδαίσθηση «παιχνιδιού» – με μια διαφορά: δεν υπάρχει restart.
Παράλληλα, το Costs of War Project του Watson Institute ανέδειξε ότι οι στρατοί χρησιμοποιούν πλέον video games όχι μόνο για εκπαίδευση, αλλά και για στρατολόγηση, στρατιωτικοποιώντας σταδιακά την gaming κουλτούρα.
Το μέλλον του πολέμου περνά από προσομοιωτές
Το ουκρανικό μοντέλο δεν πέρασε απαρατήρητο. Χώρες όπως οι ΗΠΑ και δομές του ΝΑΤΟ μελετούν ήδη την ενσωμάτωση gaming-τύπου simulators στην εκπαίδευση UAV πιλότων, αντιλαμβανόμενες ότι ο επόμενος πόλεμος θα κριθεί στην ταχύτητα αντίδρασης και στην ακρίβεια χειρισμού χαμηλού κόστους drones.
Η εξέλιξη της φύσης του πολέμου μέσω φθηνών drones και gaming δεξιοτήτων αλλάζει ριζικά τις στρατιωτικές στρατηγικές, επιτρέποντας σε μικρότερες δυνάμεις ν’ ανταγωνιστούν συμβατικά ισχυρότερους αντιπάλους.
«Εφεδρεία Χειριστών Drones» στην Ε.Φ.
Με βάση τα πιο πάνω, ίσως στην παρούσα φάση ν’ ανοίγεται ένα στρατηγικό παράθυρο για μικρότερα κράτη όπως η Κύπρος, απέναντι σε έναν συμβατικά ισχυρότερο αντίπαλο όπως η Τουρκία, που έχει επενδύσει μαζικά σε UAV και drone οικοσυστήματα. Για την Εθνική Φρουρά, η στοχευμένη αξιοποίηση της gaming κοινότητας δεν είναι απλώς επιλογή αλλά αναγκαιότητα που οφείλει να εξετάσει. Ένα εθνικό πρόγραμμα «Εφεδρείας Χειριστών Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών», σε συνεργασία με πανεπιστήμια και μονάδες εκπαίδευσης, θα μπορούσε να προσφέρει ταχεία πιστοποίηση gamers ως χειριστών/operators, δημιουργώντας ευέλικτη εφεδρεία ικανή να επιχειρεί σε άμυνα επιτήρησης, αποτροπή, ακόμη και σε υβριδικά OSINT–drone fusion μοντέλα, ενισχύοντας την αποτρεπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας με χαμηλό κόστος και υψηλή απόδοση.
Δημοσιεύτηκε στην Σημερινη (04/01/26)