Bremerhaven: Η αναγέννηση ενός σημαντικού αξιοθέατου στη βόρεια Γερμανία

- Η αναγέννηση που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 συνεχίζεται μέχρι σήμερα
- Ιδρύθηκε το 1896 και κάποτε ήταν ευρωπαϊκό προπύργιο αλιείας με τράτες, με αλιεύματα που μεταφέρονταν μέχρι την Αυστρία και την Ελβετία
- Ο χώρος εξακολουθεί να προσελκύει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, με περισσότερες από 25 εκδηλώσεις να φιλοξενούνται στο πρώην λιμάνι
- Οι βεράντες του λιμανιού και η πλωτή προβλήτα δημιούργησαν φιλόξενους δημοσίους χώρους, ενώ η πλευρική μηχανότρατα Γέρα αποκαταστάθηκε ως πλωτό μουσείο
- «Παρ’ όλο που στην αρχή υπήρχαν σκεπτικιστικές φωνές, καταφέραμε να μετατρέψουμε μια βιομηχανική ερημιά σε ένα αυθεντικό και ζωντανό κέντρο»
Του Κυριάκου Λοΐζου
Για περισσότερα από 30 χρόνια, η χρηματοδότηση της ΕΕ έχει συμβάλει στη στήριξη της μετατροπής του εγκαταλελειμμένου λιμένα του Bremerhaven σε ένα από τα δημοφιλέστερα αξιοθέατα επισκεπτών της βόρειας Γερμανίας. Η αναγέννηση που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 συνεχίζεται, με εστιατόρια, καταστήματα, ιστορικά πλοία, καταστήματα και ένα γεμάτο ημερολόγιο εκδηλώσεων που προσελκύει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.
Από την παρακμή στην ανανέωση
Το αλιευτικό λιμάνι του Bremerhaven, το οποίο ιδρύθηκε το 1896, ήταν κάποτε ευρωπαϊκό προπύργιο αλιείας με τράτες, με αλιεύματα που μεταφέρονταν μέχρι την Αυστρία και την Ελβετία. Όταν καθιερώθηκαν διεθνείς ποσοστώσεις και οι μηχανότρατες υποχρεώθηκαν να σταματήσουν την εκφόρτωση των αλιευμάτων τους, η περιοχή αναγκάστηκε να κλείσει μετά από σχεδόν 100 χρόνια. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, τα ομόσπονδα κρατίδια της Βρέμης και η εταιρεία τοπικής ανάπτυξης FBG έκαναν την τολμηρή επιλογή να την επανεφεύρουν ως θεματικό προορισμό με επίκεντρο τα ψάρια. Η αποκατάσταση της Αίθουσας IV το 1992, διατηρώντας την ιστορική δομή της, ενώ στεγάζει εστιατόρια και καταστήματα, έδωσε τον τόνο για την αναγέννηση της περιοχής.
Ένα λιμάνι μεταμορφωμένο
Με τα χρόνια, ένα ευρύ φάσμα αξιοθέατων έχουν αναδιαμορφώσει την περιοχή. Ο αλιευτικός σταθμός, που χτίστηκε το 1996 και αργότερα επεκτάθηκε, έγινε κέντρο εκθέσεων και παραστάσεων. Το εργαστήριο μαγειρικής ψαριών, που ξεκίνησε το 2014, παρουσίασε διαδραστικές εκθέσεις μαγειρικής και εργαστήρια μαγειρικής. Το ψαροχώρι, ένα σύμπλεγμα ανακατασκευασμένων εξοχικών σπιτιών, έφερε μικρά καταστήματα και τεχνίτες. Οι βεράντες του λιμανιού και η πλωτή προβλήτα δημιούργησαν φιλόξενους δημοσίους χώρους, ενώ η πλευρική μηχανότρατα Γέρα αποκαταστάθηκε ως πλωτό μουσείο. Το τελευταίο highlight, το Fischbahnhof360°, άνοιξε το 2023 και προσφέρει ένα καθηλωτικό κινηματογραφικό ταξίδι στην ιστορία της αλιείας και του υποβρύχιου κόσμου.
Ο χώρος εξακολουθεί να προσελκύει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, με περισσότερες από 25 εκδηλώσεις να φιλοξενούνται στο πρώην λιμάνι, συμπεριλαμβανομένης μιας διάσημης γιορτής ψαριών και ενός θεάματος λιμανιού κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ ρέγγας Bremerhaven. Η επιτυχία έχει εξαπλωθεί στην ευρύτερη κοινότητα, με τις τοπικές επιχειρήσεις να επωφελούνται από τον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό επισκεπτών σε ένα από τα πλέον φωτογραφημένα και αναγνωρίσιμα ορόσημα της πόλης.
Η συνέχιση της χρηματοδότησης είναι ζωτικής σημασίας
Ο σταθερός μετασχηματισμός μιας κάποτε βιομηχανικής ερημιάς σε ακμάζοντα πολιτιστικό, ιστορικό και γαστρονομικό κόμβο κατέστη δυνατός χάρη στη στήριξη διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας.
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια συνέβαλαν στην επισκευή, την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό των κτιρίων, καθώς και στη χρηματοδότηση των εκθέσεων, στη στήριξη των υπηρεσιών μάρκετινγκ και των επισκεπτών. Η συνέχεια της στήριξης διασφάλισε ότι ο χώρος διαθέτει τους πόρους για να καινοτομήσει και να αναδειχθεί σε εμβληματικό αξιοθέατο.
Ωστόσο, η επιτυχία δεν ήταν πάντοτε εγγυημένη, όπως εξηγεί ο Sebastian Gregorius, προϊστάμενος τμήματος της Fischereihafen-Betriebsgesellschaft mbH και μέλος της ομάδας τοπικής δράσης για την αλιεία του Bremerhaven (ΟΤΔΑ): «Παρ’ όλο που στην αρχή υπήρχαν σκεπτικιστικές φωνές, καταφέραμε να μετατρέψουμε μια βιομηχανική ερημιά σε ένα αυθεντικό και ζωντανό κέντρο. Όπως μια βιτρίνα καταστήματος, δίνει στους επισκέπτες μια εικόνα της αλιευτικής βιομηχανίας, τους ενημερώνει για τη σημασία της και καθιστά την ποικιλία των ψαριών απτή. Σήμερα έχει καταστεί τόπος περιφερειακής σημασίας που συνδυάζει μοναδικά την παράδοση και την καινοτομία στον τομέα της αλιείας».
Από τη Γερμανία στη Νέα Υόρκη
Το High Line στη Νέα Υόρκη αποτελεί το πιο εμβληματικό παράδειγμα παγκοσμίως για το πώς μια εγκαταλελειμμένη βιομηχανική υποδομή μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν ζωντανό πνεύμονα πρασίνου και πολιτισμού.
Μια ανυψωμένη σιδηροδρομική γραμμή εμπορευματικών αμαξοστοιχιών, εγκαταλελειμμένη για δεκαετίες, μετατράπηκε σε ένα γραμμικό δημόσιο πάρκο. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της πόλης, προσελκύοντας εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.
Το High Line κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1930 ως μια ανυψωμένη σιδηροδρομική γραμμή εμπορευμάτων, με σκοπό να απομακρυνθούν τα τρένα από τους δρόμους του Μανχάταν, όπου συνέβαιναν συχνά ατυχήματα. Με την άνοδο των οδικών μεταφορών, η γραμμή παρήκμασε και το τελευταίο τρένο πέρασε το 1980. Για δεκαετίες, η κατασκευή παρέμενε εγκαταλελειμμένη, γεμάτη σκουριά και άγρια βλάστηση, ενώ πολλοί ζητούσαν την κατεδάφισή της.
Η σωτηρία ήρθε από την τοπική κοινότητα και τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό “Friends of the High Line”, που πρότειναν τη μετατροπή της σε δημόσιο πάρκο.
Το πάρκο άνοιξε σε τμήματα ξεκινώντας από το 2009, με την πιο πρόσφατη προσθήκη (Moynihan Connector) να ολοκληρώνεται το 2023. Ο σχεδιασμός συνδυάζει την αρχιτεκτονική με τη γεωπονική, χρησιμοποιώντας ειδικές πλάκες σκυροδέματος που επιτρέπουν στα φυτά να αναπτύσσονται ανάμεσά τους, θυμίζοντας την «άγρια» εικόνα που είχε η γραμμή όταν ήταν εγκαταλελειμμένη. Το 2026, το πάρκο συνεχίζει να φιλοξενεί εμβληματικά έργα τέχνης, όπως ένα μνημειώδες άγαλμα του Βούδα ύψους 9 μέτρων, που τιμά την πολιτιστική κληρονομιά.
Το πάρκο λειτουργεί ως ένας εξελιγμένος «ζωντανός οργανισμός» στην καρδιά του Μανχάταν. Διαθέτει πάνω από 500 είδη φυτών και δέντρων, επιλεγμένα για την αντοχή τους στο αστικό περιβάλλον, τα οποία λειτουργούν ως φυσικό φίλτρο για την απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα. Η καινοτόμος χρήση διαπερατών υλικών στο δάπεδο επιτρέπει τη συλλογή και τη σταδιακή αποδέσμευση του νερού της βροχής, μειώνοντας δραστικά την απορροή στους υπονόμους και ποτίζοντας φυσικά τη βλάστηση.
Επιπλέον, το High Line καταπολεμά το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, μειώνοντας τη θερμοκρασία στην περιοχή Chelsea μέσω της σκίασης και της εξατμισοδιαπνοής. Η επιτυχία του πυροδότησε ένα παγκόσμιο κίνημα βιώσιμης αστικής ανάπλασης, εμπνέοντας πόλεις να μην γκρεμίζουν παλιές υποδομές, αλλά να τις επαναχρησιμοποιούν για τη δημιουργία πράσινων διαδρομών. Έτσι, το High Line δεν είναι απλώς ένα πάρκο, αλλά ένα εργαστήριο αστικής ανθεκτικότητας που αποδεικνύει ότι η πράσινη ανάπτυξη μπορεί να είναι ταυτόχρονα αισθητική, οικολογική και οικονομικά αποδοτική.