Η Κύπρος έχει μεταβάλει τη στάση της σχετικά με την άρση και τάσσεται πλέον κατά της άρσης των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Αλισέρ Ουσμάνοφ. Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Bne IntelliNews, η αλλαγή αυτή συνδέεται με ιστορικές εντάσεις με την Τουρκία και με πιέσεις που ασκούν κυβερνήσεις της Κεντρικής Ασίας και της Ευρώπης ενόψει της επόμενης ψηφοφορίας για την ανανέωση των κυρώσεων της ΕΕ.
Σύμφωνα με πηγή της ιστοσελίδας, η οποία είναι εξοικειωμένη με τις συζητήσεις στο COREPER (την Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων της ΕΕ) στις 13 Μαρτίου, η Κυπριακή προεδρία της ΕΕ άλλαξε τη στάση της και πλέον αντιτίθεται στην άρση των κυρώσεων κατά του Ουσμάνοφ.
Η ίδια πηγή εξήγησε ότι η αιφνίδια αυτή μεταστροφή από την προηγούμενη ουδέτερη στάση της Κύπρου σχετίζεται με δημοσιεύματα για επιστολή που απέστειλε ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τον Πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίκο.
Είχε προηγουμένως αναφερθεί ότι οι κυβερνήσεις της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας προωθούν την άρση των κυρώσεων για ορισμένους Ρώσους επιχειρηματίες, μεταξύ των οποίων ο Ουσμάνοφ και ο ιδιοκτήτης της Alfa Group Μικαήλ Φρίντμαν (Mikhail Fridman). Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν το 2022 μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι κυρώσεις της ΕΕ ανανεώνονται κάθε έξι μήνες με ομόφωνη απόφαση των 27 κρατών-μελών. Αν δεν υπάρξει συναίνεση, υπάρχει κίνδυνος να τεθεί σε αμφισβήτηση η παράταση του καθεστώτος κυρώσεων που στοχεύει περίπου 2.700 Ρώσους, όπως ανέφερε την ίδια ημέρα το Euronews.
Η διπλωματική πηγή ανέφερε ότι είναι ενήμερη για το περιεχόμενο της επιστολής του Ερντγογάν, η οποία φέρεται να αντανακλά και τη θέση άλλων χωρών του τουρκικού κόσμου, όπως το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν και η Κιργιζία, καθώς και ορισμένων χωρών της Μέσης Ανατολής.
Οι ηγέτες αυτών των χωρών, μαζί με διάφορες προσωπικότητες του αθλητισμού και της δημόσιας ζωής, είχαν επίσης αποστείλει επιστολές προς την ηγεσία της ΕΕ και προς ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητώντας να διαγραφεί ο Ουσφμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων.
«Σε αυτή την περίπτωση δεν πρόκειται για λόμπινγκ υπέρ των τουρκικών συμφερόντων, αλλά για παρουσίαση της κοινής θέσης αυτών των χωρών, για τις οποίες ο Ουσμάνοφ αποτελεί σημαντική προσωπικότητα λόγω της μακροχρόνιας φιλανθρωπικής του δράσης και της συμβολής του στην προσέλκυση επενδύσεων», ανέφερε η πηγή.
Πρόσθεσε επίσης ότι η θέση της Τουρκίας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την ίδια την ΕΕ, σημειώνοντας ότι στη Γερμανία ζουν περίπου 4 εκατομμύρια πολίτες τουρκικής καταγωγής. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η στάση της Κύπρου καθοδηγείται περισσότερο από τις ιστορικές διαφωνίες της με την Τουρκία παρά από τα συμφέροντα μιας χώρας που συμμετέχει στα προγράμματα συνεργασίας του ΝΑΤΟ και ασκεί την προεδρία της ΕΕ.
Διαβάστε επίσης: Ο ρόλος του Ρώσου «sugar daddy» με τη Διεθνή Ξιφασκία - Η σύνδεση με Κύπρο
Όπως σημειώνεται, σε προηγούμενες συζητήσεις, οι εκπρόσωποι της Κύπρου τηρούσαν ουδέτερη στάση όσον αφορά την αφαίρεση του Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων. Η μεταστροφή προς την αντίθεση στην άρση των κυρώσεων αποτελεί πλέον νέα θέση της κυπριακής ηγεσίας.
Ο Ουσμάνοφ έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι είναι «ολιγάρχης» και έχει κερδίσει πολλές δικαστικές υποθέσεις εναντίον δημοσιευμάτων που τον χαρακτήριζαν έτσι ή ισχυρίζονταν ότι επωφελήθηκε από υποτιθέμενους δεσμούς με το Κρεμλίνο.
Η αδελφή του, Saodat Narzieva, είχε επίσης τεθεί προσωρινά υπό κυρώσεις από την ΕΕ με την κατηγορία ότι ενεργούσε ως «βιτρίνα» για τον ίδιο. Ωστόσο, η ΕΕ την αφαίρεσε από τη λίστα τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν διαπιστώθηκε ότι οι κατηγορίες ήταν αβάσιμες. Στην ίδια απόφαση, χαλάρωσαν εν μέρει και οι κυρώσεις κατά του Φρίντμαν, αφού κρίθηκε ότι οι ισχυρισμοί περί δεσμών του με το Κρεμλίνο δεν τεκμηριώνονταν.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Κύπρος ήταν μεταξύ των χωρών που υποστήριξαν την άρση των κυρώσεων κατά της δεύτερης αδελφής του Ουσμάνοφ, Gulbakhor Ismailova, η οποία αφαιρέθηκε από τη λίστα κυρώσεων της ΕΕ πέρσι.
«Από νομικής πλευράς παρουσιάστηκαν πειστικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι κυρώσεις κατά του Ουσμάνοφ είναι αβάσιμες, συμπεριλαμβανομένων διαψεύσεων για όλες τις κατηγορίες που σχετίζονται με τις κυρώσεις», κατέληξε η πηγή.
H σύνδεση Ουσμάνοφ με Κύπρο
Ο Ουσμάνοφ έχει χρησιμοποιήσει την Κύπρο ως κέντρο για τη διαχείριση και απόκρυψη περιουσιακών στοιχείων μέσω ενός δικτύου offshore εταιρειών και επενδυτικών ταμείων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα ερευνών "Cyprus Confidential" του Διεθνούς Κονσόρτσιουμ Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ), τουλάχιστον 16 offshore οντότητες που συνδέονται με τον Ουσμάνοφ έχουν εντοπιστεί στην Κύπρο .
Η Κύπρος έχει επίσης ανακαλέσει την υπηκοότητα σε άτομα που σχετίζονται με τον Ουσμάνοφ. Συγκεκριμένα, η αδελφή του έχασε την κυπριακή υπηκοότητα που είχε αποκτήσει μέσω του προγράμματος "χρυσών διαβατηρίων".
Cyprus Shifts Stance on Lifting Sanctions on Usmanov – Turkey's Role
Cyprus has changed its position regarding the lifting of sanctions imposed on Russian billionaire Alisher Usmanov, now opposing their removal. According to Bne IntelliNews, this change is linked to historical tensions with Turkey and pressure from governments in Central Asia and Europe ahead of the next vote to renew EU sanctions. The Cypriot EU presidency, which initially maintained a neutral stance, appears to have been influenced by a letter sent by Turkish President Recep Tayyip Erdoğan to Slovak Prime Minister Robert Fico, which also reflects the position of other Turkic countries and the Middle East. Slovakia and Hungary are promoting the lifting of sanctions on Usmanov and Mikhail Fridman, businessmen targeted by EU sanctions following the start of the war in Ukraine. Sanctions are renewed every six months unanimously, and a lack of consensus could jeopardize the entire sanctions regime targeting approximately 2,700 Russians. The letter from Erdoğan, according to diplomatic sources, presents the common position of countries such as Uzbekistan, Kazakhstan, Azerbaijan, and Kyrgyzstan, which consider Usmanov an important figure due to his philanthropic work and contribution to investment. Turkey, with its large number of citizens of Turkish origin in Germany, holds particular weight with the EU. The source emphasizes that Cyprus's position is more guided by its historical disagreements with Turkey than by the interests arising from its participation in NATO cooperation programs and the exercise of the EU presidency. Cyprus's change of stance highlights the complexity of the sanctions negotiations and the influence that external factors can exert.
