Deputy Minister of Innovation: AI Governance a Critical Challenge for Europe

Κρίσιμο στοίχημα για Ευρώπη η διακυβέρνηση ΤΝ, λέει ο Υφ. Καινοτομίας σε διακοινοβουλευτική συνάντηση – «Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Ευκαιρίες και Προκλήσεις»
Η ανάγκη για υπεύθυνη και αξιακά προσανατολισμένη διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης βρέθηκε στο επίκεντρο της Διακοινοβουλευτικής Συνάντησης με τίτλο «Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Ευκαιρίες και Προκλήσεις», όπως τόνισε στην εναρκτήρια ομιλία του, στο δεύτερο μέρος της συνάντησης, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νικόδημος Δαμιανού.
Ο Υφυπουργός στο μέρος της συνάντησης με τίτλο «Διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης: από τη ρύθμιση στην πράξη», υπογράμμισε ότι η Ιστορία έχει δείξει πως οι πλέον ανατρεπτικές τεχνολογίες δεν κρίνονται μόνο από την τεχνική τους υπεροχή, αλλά κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες επιλέγουν να τις ρυθμίσουν και να τις ενσωματώσουν. Όπως ανέφερε, η Τεχνητή Νοημοσύνη συνιστά σήμερα μια τεχνολογία γενικής χρήσης, η οποία ήδη μετασχηματίζει οικονομίες, βιομηχανίες και κοινωνίες, ενώ ταυτόχρονα δοκιμάζει με πρωτοφανή ταχύτητα τα ηθικά, νομικά και κοινωνικά πλαίσια.
Σύμφωνα με τον κ. Δαμιανού, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει τον κόσμο – καθώς αυτό ήδη συμβαίνει – αλλά εάν η ανθρωπότητα και ιδίως η Ευρώπη θα καταφέρουν να κατευθύνουν αυτόν τον μετασχηματισμό με υπευθυνότητα, διαφάνεια και σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις θεμελιώδεις αξίες τους. Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε κρίσιμη τη μετάβαση «από τη ρύθμιση στην πράξη», ώστε οι ευρωπαϊκοί κανόνες να εφαρμόζονται αποτελεσματικά χωρίς να αναστέλλουν την καινοτομία.
Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στη γεωοικονομική και γεωπολιτική διάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός για πρόσβαση σε υποδομές, ημιαγωγούς, ενέργεια και κρίσιμες πρώτες ύλες. Όπως σημείωσε, οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται διεθνώς, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, δημιουργούν τον κίνδυνο ενός «αγώνα δρόμου» για την ανάπτυξη υπερανθρώπινων συστημάτων, αφήνοντας το μέλλον της τεχνολογίας στα χέρια περιορισμένου αριθμού μεγάλων εταιρειών.
Στον αντίποδα, ο κ. Δαμιανού υποστήριξε ότι απαιτείται μετατόπιση της έμφασης προς την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για το δημόσιο συμφέρον, όπως στην υγεία, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την πολιτική προστασία και τη βελτίωση των υπηρεσιών προς τους πολίτες, ιδίως σε κοινωνίες με γηράσκοντα πληθυσμό. Όπως τόνισε, οι Κυβερνήσεις οφείλουν να προωθήσουν τη συνεργασία και όχι μόνο την τεχνολογική κυριαρχία.
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιλέξει να δράσει έγκαιρα με την υιοθέτηση του Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο οποίος εισέρχεται πλέον στη φάση της εφαρμογής. Η επιτυχία του, όπως είπε, θα εξαρτηθεί τόσο από την αποτελεσματική εποπτεία όσο και από την έξυπνη απλοποίηση των διαδικασιών και την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων σε υποδομές, έρευνα και ανθρώπινο δυναμικό.
Καταλήγοντας, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει προκαθορισμένη πορεία και ότι ο αντίκτυπός της θα διαμορφωθεί από τις πολιτικές επιλογές του παρόντος. «Στόχος μας», ανέφερε, «είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη να υπηρετεί τον άνθρωπο, να ενισχύει τις οικονομίες μας και να στηρίζει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, με επίκεντρο τις αξίες της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου».
Ο Προεδρεύων της δεύτερης αυτής θεματικής ενότητας, Βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Τορναρίτης, στην δική του τοποθέτηση είπε αρχικά η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν συνιστά απλώς μια ακόμα τεχνολογική καινοτομία, αλλά αποτελεί ένα δομικό μετασχηματισμό που επηρεάζει τον τρόπο άσκησης της δημόσιας πολιτικής, τη λειτουργία των αγορών, την οργάνωση της εργασίας αλλά και τον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατικής διακυβέρνησης.
Λέγοντας πως η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, ο κ. Τορναρίτης είπε πως συνοδεύεται, ωστόσο, από σοβαρούς κινδύνους για τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και στο τέλος την κοινωνική συνοχή.
«Υπό το πρίσμα αυτό η ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να ιδωθεί ως μια τεχνική ή αποσπασματική νομοθετική παρέμβαση. Είναι κατ’ εξοχήν πολιτική επιλογή που απαιτεί διαρκή αναζήτηση ισορροπιών μεταξύ της καινοτομίας και της ασφάλειας του δικαίου, μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και της προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ της ελευθερίας της αγοράς και της αναγκαίας θεσμικής εποπτείας», είπε.
Ο κ. Τορναρίτης ανέφερε στη συνέχεια πως η Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε συνειδητά να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο, υιοθετώντας το πρώτο ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όπως είπε, ο κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη με τη σαφή και βασισμένη στον κίνδυνο προσέγγισης, αποτυπώνει μια θεμελιώδη ευρωπαϊκή πολιτική αρχή ότι η τεχνολογική πρόοδος οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία και όχι να λειτουργεί ανεξέλεγκτα εις βάρος τους. «Πρόκειται για μια φιλόδοξη αλλά και βαθιά πολιτική επιλογή ευθύνης», τόνισε.
Ο Κύπριος Βουλευτής είπε στη συνέχεια πως σήμερα βρισκόμαστε στο πιο απαιτητικό και κρίσιμο στάδιο, αυτό της εφαρμογής. «Η μετάβαση από τη νομοθέτηση στην πράξη αναδεικνύει προκλήσεις που υπερβαίνουν το νομικό επίπεδο και αγγίζουν τον πυρήνα της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας των κρατών μελών», είπε και πρόσθεσε πως η ετοιμότητα των εθνικών αρχών, η επαρκής στελέχωση και τεχνική επάρκεια, η συνοχή με το υφιστάμενο ψηφιακό κεκτημένο, αλλά και η αποφυγή υπερβολικής γραφειοκρατίας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας.
Επεσήμανε πως χωρίς πολιτική βούληση, θεσμικό συντονισμό και ουσιαστική συνεργασία, ο κανονισμός κινδυνεύει να παραμείνει ένα καλοδιατυπωμένο, αλλά ανεφάρμοστο κείμενο.
Ο κ. Τορναρίτης είπε πως ζούμε σε μια περίοδο εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού, όπου η τεχνολογία και η τεχνολογική υπέροχη συνδέονται και συνδέεται άμεσα με την οικονομική ισχύ και τη στρατηγική αυτονομία και τη διεθνή επιρροή, και συνεπώς η Ευρώπη, όπως τόνισε, καλείται όχι μόνον να ρυθμίσει, αλλά και να επενδύσει αποφασιστικά σε υποδομές, σε δεδομένα, σε ανθρώπινο δυναμικό και κεφάλαιο σε έρευνα και σε καινοτομία.
«Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων είναι κομβικός. Έχουμε τη ευθύνη για την έγκυρη και ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου για τον ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο των εκτελεστικών αρχών, αλλά και για τη διασφάλιση ότι οι πολιτικές επιλογές ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και των οικονομιών μας», είπε.
Πηγή: ΚΥΠΕ