Explainer: Τι σημαίνει το «πάγωμα» της Mercosur από το ΕΚ;

Nα «παγώσει» προσωρινά τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) αποφάσισε η Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου κατά τη σημερινή της συνεδρίαση στο Στρασβούργο. Η απόφαση λήφθηκε με οριακή πλειοψηφία:
- 334 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ
- 324 κατά
- 11 αποχές
Αντί να επικυρωθεί η συμφωνία ώστε να τεθεί σε ισχύ, το Κοινοβούλιο την παρέπεμψε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ελεγχθεί η συμβατότητά της με τους κανόνες και τις συνθήκες της Ε.Ε..
Διαβάστε επίσης: Στον πάγο η συμφωνία ΕΕ – Mercosur, παραπέμπεται στο δικαστήριο της ΕΕ
Τι θα συμβεί στο μεσοδιάστημα;
Η συμφωνία δεν ακυρώθηκε απευθείας, αλλά σταμάτησε η διαδικασία έγκρισής της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τώρα το Δικαστήριο της Ε.Ε. θα εξετάσει αν η συμφωνία συνάδει με τις Συνθήκες της Ένωσης.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια ή περισσότερο, πράγμα που σημαίνει σημαντική καθυστέρηση ακόμα και στην εφαρμογή της συμφωνίας.
Στην πράξη, θεωρείται από πολλούς ότι αυτός ο νομικός έλεγχος ισοδυναμεί με «απόρριψη» ή τεράστια αναβολή, αφού η εφαρμογή πριν από την απόφαση του Δικαστηρίου είναι δύσκολη και αμφισβητούμενη.
Τι αφορά η συμφωνία;
Πρόκειται για ένα μεγάλο εμπορικό deal ανάμεσα στην Ένωση και στις μεγαλύτερες οικονομίες της Νότιας Αμερικής: Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη. Στόχος της ήταν να δημιουργήσει μια τεράστια ζώνη ελεύθερου εμπορίου, μειώνοντας δασμούς και γραφειοκρατία στα προϊόντα που ανταλλάσσονται αλλά και η δημιουργία πιο σταθερών και προβλέψιμων κανόνων για το εμπόριο και τις επενδύσεις μέσω καλύτερων και ισχυρότερων κανόνων.
Η συμφωνία κατέστη εφικτή στις 6 Δεκεμβρίου 2024, μετά από 25 και πλέον χρόνια διαπραγματεύσεων. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε προτάσεις για αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή και τη σύναψη δύο παράλληλων νομικών πράξεων: της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Mercosur (EMPA) και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας (iTA). Η iTA θα καταργηθεί και θα αντικατασταθεί από την EMPA μόλις η τελευταία κυρωθεί πλήρως και τεθεί σε ισχύ.
Στις 17 Ιανουαρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και την Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (iTA).
Επηρεάζεται η Κύπρος;
Αν και η Κύπρος έχει δική της ιδιαίτερη αγορά αγροτικών προϊόντων, η όποια συμφωνία με χώρες της Mercosur αφορά συνολικά την Ε.Ε. και θα επηρεάσει εμπορικές πολιτικές, προστασία προϊόντων ΠΟΠ και δασμούς πάνω σε εξαγωγές και εισαγωγές
Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Η νομική βάση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ – Mercosur και η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία θα επανεξεταστούν τώρα από το ΔΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα συνεχίσει την εξέταση των κειμένων, εν αναμονή της γνώμης του Δικαστηρίου της ΕΕ η οποία θα πρέπει να δημοσιοποιηθεί πριν το Κοινοβούλιο αποφασίσει αν θα εγκρίνει ή θα απορρίψει τη συμφωνία.
Το πρόγραμμα «EP: Your Voice, Your Future» συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον τομέα της επικοινωνίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν συμμετείχε στην προετοιμασία του και δεν φέρει καμία ευθύνη, ούτε και συνδέεται με κάποιο τρόπο με τις πληροφορίες ή τις απόψεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, για το οποίο οι μόνοι υπεύθυνοι είναι οι συντάκτες, οι ερωτηθέντες, οι εκδότες ή οι φορείς αναμετάδοσης του προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει επίσης καμία ευθύνη για τυχόν βλάβες, άμεσες ή έμμεσες, που ενδέχεται να προκύψουν από την υλοποίηση του προγράμματος.