Holy Synod to Introduce New Charter with Changes to Hierarch Dismissal and Legal Representation

Παράταση περίπου έξι μήνες παίρνει η προκήρυξη των εκλογών για διαδοχή του εν αργία μητροπολίτη Τυχικού στον θρόνο της Πάφου, κάτι το οποίο αποτέλεσε συμβιβασμό μεταξύ της πρότασης του Αρχιεπισκόπου Γεωργίου για διεξαγωγή τους χωρίς τη συμμετοχή λαϊκών και την πρόταση του μητροπολίτη Λεμεσού Αθανασίου να διεξαχθούν εκλογές στην Πάφο με το υφιστάμενο καταστατικό, το οποίο προνοεί συμμετοχή των πιστών.
Αντιδρώντας στη θέση του μητροπολίτη Λεμεσού (για ανάδειξη νέου μητροπολίτη Πάφου με το υφιστάμενο Καταστατικό και μετά να ακολουθήσουν οι αλλαγές στο Καταστατικό), ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος εισηγήθηκε, ότι θα ήταν καλύτερα όπως οι εκλογές για πλήρωση του θρόνου της Πάφου διεξαχθούν με το νέο Καταστατικό. Η πρόταση υιοθετήθηκε, κάτι το οποίο μεταθέτει τις εκλογές για μερικούς μήνες με παράλληλη παράταση της Τοποτηρητείας του Μακαριοτάτου, ο οποίος θα εξακολουθήσει να ποιμαίνει την Μητρόπολη Πάφου. Επί του συγκεκριμένου υπενθυμίζεται πως δεν είναι η πρώτη φορά κατά την οποίαν παρατείνεται η Τοποτηρητεία. Συγκεκριμένα στην περίπτωση της πλήρωσης του θρόνου της Μόρφου όταν ετέθη σε αργία ο αρχιμανδρίτης Παγκράτιος Μερακλής, η Τοποτηρητεία παρατάθηκε για περίπου δύο χρόνια, ενώ για μακρό χρονικό διάστημα παρατάθηκε και η Τοποτηρητεία στην περίπτωση πλήρωσης του Αρχιεπισκοπικού θρόνου όταν κρίθηκε πως ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄, ένεκα ασθενείας, δεν ήταν σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντά του. Τότε, Τοποτηρητής ήταν ο μητροπολίτης Πάφου και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος, Χρυσόστομος Β΄.
Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η ετοιμασία και η έγκριση του νέου Καταστατικού θα διαρκέσει περίπου έξι μήνες.
Σημειώνεται, πως οι αλλαγές στον Καταστατικό Χάρτη δεν θα αφορούν μόνο τον αποκλεισμό των λαϊκών από τις εκλογές για ανάδειξη επισκόπων και μητροπολιτών, αλλά θα επεκταθούν και στην επιβολή ποινών κυρίως σε κληρικούς και ιεράρχες. Για παράδειγμα, ενώ σήμερα απαιτείται πλειοψηφία τριών τετάρτων για καταδίκη κάποιου σε καθαίρεση (όπως η περίπτωση Τυχικού), με το νέο καταστατικό θα περιληφθεί πρόνοια ώστε η επιβολή ποινής να αποφασίζεται με απλή πλειοψηφία.
Αλλαγές θα γίνουν και σε άλλα άρθρα που αφορούν άλλες πτυχές της απονομής δικαιοσύνης εντός των κόλπων της Εκκλησίας της Κύπρου. Μία από τις σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να επέλθουν, αφορά τη μη εκπροσώπηση των (μελλοντικών) κατηγορουμένων από δικηγόρους. Η ανάγκη ρύθμισης του συγκεκριμένου ζητήματος προέκυψε από την τροπή που προσέλαβε η δίκη των μοναχών της μονής Οσίου Αββακούμ. Συγκεκριμένα, επειδή δικηγόροι των μοναχών υπέβαλλαν ενστάσεις επί ενστάσεων, όχι μόνο για σημαντικά ζητήματα αλλά και για επουσιώδη, η διαδικασία τράβηξε εις μάκρος, διαιωνίζοντας τον σκανδαλισμό του ποιμνίου. Με το νέο Καταστατικό, απλώς οι κατηγορούμενοι δεν θα δικαιούνται να προσέλθουν με τον δικηγόρο τους.
Εξάλλου, ένα από τα ζητήματα που προέκυψαν και στην περίπτωση του εν αργία μητροπολίτη Τυχικού, αφορά τα διαδικαστικά ζητήματα της δίκης στα οποία έκανε αναφορά και το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αν και επί της ουσίας υιοθέτησε ομόφωνα την απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου να κηρύξει έκπτωτο τον μητροπολίτη Τυχικό.
Με δυο λόγια, με το νέο Καταστατικό απλοποιούνται οι διαδικασίες και λύνονται τα χέρια της Ιεράς Συνόδου να αποφασίζει χωρίς δαιδαλώδεις διεργασίες/ πρόνοιες, οι οποίες θεωρούνται περιττές κ.ο.κ..
Σημειώνεται πως, όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, παρ’ όλον ότι παρατείνεται η διαδικασία τροποποίησης του Καταστατικού Χάρτη (αντί να εγκριθούν αμέσως οι τροποποιήσεις που αφορούν την εκλογική διαδικασία όπως επεδίωκε ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος), τελικά ο προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου ευνοείται από τις εξελίξεις. Και αυτό επειδή, παρά την καθυστέρηση που θα παρατηρηθεί για περίπου έξι μήνες, θα εξακολουθήσει να είναι Τοποτηρητής του θρόνου της Πάφου και, παράλληλα, θα γίνουν οι αλλαγές που είχε τροχοδρομήσει. Με βάση αυτές, αντί για «κανονικές» εκλογές, θα καταρτίζεται κατάλογος υποψηφίων (όποιος πληροί τα κριτήρια και επιθυμεί μπορεί να εκδηλώνει ενδιαφέρον) και στη συνέχεια ο κατάλογος θα τίθεται ενώπιον της Ιεράς Συνόδου, η οποία και θα εκλέγει τον επίσκοπο ή μητροπολίτη, αναλόγως. Ο αριθμός των υποψηφίων (στην τελική του μορφή) αναμένεται να περιλαμβάνει τους τρεις επικρατέστερους υποψηφίους (τριπρόσωπο) και από αυτούς θα επιλέγεται αυτός τον οποίον ψηφίζει η πλειοψηφία των Συνοδικών.
Όπως είχε γράψει ο «Φ», όταν στο παρελθόν ηγέρθη θέμα αποκλεισμού των πιστών από τις εκλογές για ανάδειξη επισκόπων και μητροπολιτών, αρκετοί Συνοδικοί, ακόμη και αυτοί που θα ανέμενε κανείς να διαφωνήσουν αντέδρασαν θετικά. Ωστόσο, χθες, την ώρα της κρίσεως, ειδικά ο μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος φέρεται να υπέβαλε την πρόταση για ευρεία αλλαγή του Καταστατικού και όχι ειδικά για τις εκλογές, κάτι το οποίο βεβαίως είναι λογικό. Ωστόσο, κάποιοι θεωρούν πως ορισμένοι εντός της Ιεράς Συνόδου επιχειρούν απλώς να κερδίσουν χρόνο.
Το ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου
Σημειώνεται ότι σε ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου αναφέρεται ότι «διαπιστώθηκε η ύπαρξη ασαφειών και δυσκολιών εφαρμογής που προκύπτουν από τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου και γι’ αυτό απεφάσισε» (η Σύνοδος) «την αναδιάρθρωση ή εκ νέου σύνταξη αυτού από Συντακτική Επιτροπή η οποία θα απαρτίζεται από μέλη της Ιεράς Συνόδου και εξειδικευμένους προς τούτο νομικούς». Στην ανακοίνωση προστίθεται πως η Σύνοδος απεφάσισε την παράταση της Τοποτηρητείας της ιεράς μητροπόλεως Πάφου, υπό του Μακαριοτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου, ώστε να δοθεί ικανός χρόνος προς σύνταξη και έγκριση του νέου Καταστατικού Χάρτη υπό της Ιεράς Συνόδου.
Η Σύνοδος απεφάσισε, επίσης, να ενημερώσει τους πιστούς ότι τα μυστήρια τα οποία τελούνται από τους καθαιρεθέντες μοναχούς της μονής Οσίου Αββακούμ είναι άκυρα και ανυπόστατα και ως εκ τούτου, «στους μετέχοντες δεν προσφέρεται καιμία αγιαστική χάρη».
Όσον αφορά τον εν αργία μητροπολίτη Τυχικό, μέχρι χθες δεν είχαν τεθεί ενώπιον της Ιεράς Συνόδου τα έγγραφα του Ανωτάτου, μέσω των οποίων θα επιβεβαιώνεται και επισήμως η προσφυγή του στη Δικαιοσύνη.
Πάντως, με τα σημερινά δεδομένα και λαμβανομένου υπόψιν ότι για να καθαιρεθεί απαιτείται πλειοψηφία τριών τετάρτων, ίσως ο Αρχιεπίσκοπος δεν κατάφερνε να πετύχει καθαίρεσή του. Όμως, με το νέο Καταστατικό, αν η καθαίρεση δεν επιτευχθεί στο ενδιάμεσο, θα καταστεί δυνατή με την έγκριση του νέου Καταστατικού.
Σε μια από τις προσεχείς συνεδρίες της Ιεράς Συνόδου αναμένεται να καταρτιστούν οι επιτροπές οι οποίες θα ασχοληθούν με τις τροποποιήσεις του Καταστατικού.