Στην παρουσία της Υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας Κλέας Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή η έκτακτη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας για το νομοσχέδιο που αφορά τα άτομα με αναπηρία, με τους βουλευτές να ζητούν γραπτές και συγκεκριμένες απαντήσεις σε ανοιχτά ζητήματα πριν από τη συνέχιση της συζήτησης την ερχόμενη Τρίτη, τόσο επί της αρχής όσο και κατ’ άρθρον.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, το ποιοι και πόσοι θα είναι τελικά οι νέοι δικαιούχοι που θα απεγκλωβιστούν από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, η σταδιακή ένταξή τους, οι καθυστερήσεις στην εξέταση ενστάσεων και η ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών, με Βουλευτές και οργανώσεις να ζητούν σαφείς διευκρινίσεις ενόψει των στενών χρονικών περιθωρίων μέχρι τη λήξη της κοινοβουλευτικής περιόδου.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΑΚΕΛ Ανδρέας Καυκαλιάς, δήλωσε ότι «ο αριθμός, αλλά και η σοβαρότητα, των παρατηρήσεων που συνεχίζουν να κατατίθενται στην Επιτροπή από οργανώσεις ατόμων με αναπηρίες επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι ακόμη υπάρχουν ουσιαστικά ζητήματα», για τα οποία, όπως είπε, η εκτελεστική εξουσία οφείλει να δώσει απαντήσεις.
Ανέφερε ότι, παρότι υπήρξε πρόθεση από πλευράς Υφυπουργείου να παρουσιαστεί με ετοιμότητα και να αποδεχθεί κάποιες εισηγήσεις, «αναμένουμε πλέον τις απαντήσεις γραπτώς και συγκεκριμένα, και με τη μορφή τροποποιήσεων επί του νομοθετικού πλαισίου».
Ο κ. Καυκαλιάς είπε ακόμη ότι δημιουργήθηκε σύγχυση ως προς το ποιοι και πόσοι θα είναι τελικά οι νέοι δικαιούχοι των υπηρεσιών και παροχών που θα απεγκλωβιστούν από το ΕΕΕ, σημειώνοντας ότι σε προηγούμενη γραπτή απάντηση του Υφυπουργείου γινόταν λόγος για περίπου 12.000 νέους δικαιούχους και για σταδιακή παραλαβή αιτήσεων με προτεραιότητες που θα καθορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Όπως ανέφερε, οργανώσεις αναμένουν ότι αμέσως μετά από πιθανή ψήφιση του νομοσχεδίου θα ενταχθούν όλοι όσοι σήμερα αποκλείονται λόγω εισοδηματικών κριτηρίων, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι «δεν είναι έτσι τα πράγματα». Πρόσθεσε ότι η Επιτροπή θα εξαντλήσει τα χρονικά περιθώρια για να οδηγηθεί το νομοσχέδιο στην Ολομέλεια.
Η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας ανέφερε ότι την ερχόμενη Τρίτη θα συνεχιστεί η συζήτηση του νομοσχεδίου και θα προχωρήσει και η κατ’ άρθρον εξέταση, εκφράζοντας ευχαριστίες προς την Επιτροπή και τους φορείς για την, όπως είπε, εποικοδομητική συζήτηση.
Πρόσθεσε ότι το Υφυπουργείο μελέτησε όλα τα υπομνήματα, έλαβε υπόψη και τις νέες εισηγήσεις που τέθηκαν και θα επανέλθει με διευκρινίσεις, με στόχο «ένα σύγχρονο, δίκαιο και αποτελεσματικό πλαίσιο στήριξης».
Η κ. Παπαέλληνα χαρακτήρισε το υπό συζήτηση πλαίσιο «μεγάλη κοινωνική μεταρρύθμιση», υπογραμμίζοντας την «τεράστια σημασία» της αποσύνδεσης του αναπηρικού επιδόματος από το ΕΕΕ.
Όπως είπε, υπάρχει πολιτική βούληση ώστε, στη βάση των διαθέσιμων πόρων, να προχωρήσουν σταδιακές αυξήσεις επιδομάτων και ένταξη μεγάλου αριθμού νέων δικαιούχων, προσθέτοντας ότι για την περίοδο 2026-2028 προβλέπονται €106 εκατ., κάτι που, όπως ανέφερε, αποτελεί «έμπρακτη απόδειξη πολιτικής βούλησης».
Σε σχέση με τις καθυστερήσεις στις ενστάσεις, η Υφυπουργός αναγνώρισε ότι υπάρχει πρόβλημα λόγω ανεπαρκούς στελέχωσης του σχετικού τομέα, λέγοντας ότι το Υφυπουργείο το γνωρίζει και θα καταβάλει προσπάθεια για επίλυση του ζητήματος.
Σε παρατήρηση για εγκύκλιο που αφορά την επικοινωνία του Υφυπουργείου με Βουλευτές για αιτήσεις που εκκρεμούν, διευκρίνισε ότι αυτή σχετίζεται με τον τρόπο διαχείρισης αιτημάτων όταν διαβιβάζονται προσωπικά δεδομένα πολιτών.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Δημήτρης Δημητρίου είπε ότι το Υφυπουργείο «οφείλει να έχει ανοιχτές τις πόρτες», τονίζοντας ότι το να λειτουργούν οι Βουλευτές ως διαμεσολαβητές είναι «υποκατάστατο διαδικασιών και δεν είναι υγιές». Πρόσθεσε ότι το ζητούμενο είναι να απαντά το Υφυπουργείο στους πολίτες και να τους ενημερώνει για το πού βρίσκονται οι διαδικασίες των αιτημάτων ή των ενστάσεών τους, ώστε να μη χρειάζεται να καταφεύγουν σε Βουλευτές.
Ο κ. Δημητρίου έθεσε επίσης το θέμα των οδηγιών προς οργανώσεις αναπήρων και ασθενών σε σχέση με την εγγραφή τους στο μητρώο λομπιστών για επαφές με αξιωματούχους, χαρακτηρίζοντας τον χειρισμό ατυχή και υποδεικνύοντας ότι οι οργανώσεις αυτές υπερασπίζονται δικαιώματα και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λομπίστες, θέμα που ρυθμίστηκε την Πέμπτη με τροποποίηση που ενέκρινε η Ολομέλεια.
Ο Βουλευτής Λάρνακας Ανδρέας Αποστόλου ανέφερε ότι το νομοσχέδιο καταγράφει σε σημαντικό βαθμό όσα συζητούνταν εδώ και χρόνια σε θεωρητικό επίπεδο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει ικανοποίηση ως προς τα ποσά που έχουν προβλεφθεί.
Όπως είπε, χρειάζονται «σωστές και γενναίες αυξήσεις» στα αναπηρικά επιδόματα σε επόμενους προϋπολογισμούς, αλλά την ίδια ώρα «η νομοθεσία πρέπει να ψηφιστεί πριν από το κλείσιμο της Βουλής», ώστε χιλιάδες άτομα που σήμερα δεν λαμβάνουν κανένα αναπηρικό επίδομα να ενταχθούν στο νέο πλαίσιο.
Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία, ο κ. Αποστόλου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα των ενστάσεων, κάνοντας λόγο για σοβαρές καθυστερήσεις και για περιπτώσεις που εκκρεμούν «12, 14, 16, 18 μήνες». Ανέφερε ότι το Υφυπουργείο οφείλει να βελτιώσει τις διαδικασίες του, κυρίως στο θέμα των ενστάσεων, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν έγκαιρες και ουσιαστικές απαντήσεις.
Πρόσθεσε ότι μέχρι την Τρίτη αναμένονται «ξεκάθαρα, και τα “ναι” και τα “όχι”» από το Υφυπουργείο στα ερωτήματα που τέθηκαν από βουλευτές και οργανώσεις, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η κατ’ άρθρον συζήτηση.
Σύντομες παρεμβάσεις έγιναν από τον Βουλευτή της ΔΗΠΑ Αλέκο Τρυφωνίδη και την ανεξάρτητη Βουλευτή Αλεξάνδρα Ατταλίδου. Ο κ. Τρυφωνίδης ανέφερε ότι, εφόσον διαπιστώνεται ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών, το Υφυπουργείο θα πρέπει να πει πόσα άτομα χρειάζεται για σωστή στελέχωση, ώστε να μην υπάρχουν τέτοιες καθυστερήσεις.
Η κ. Ατταλίδου είπε ότι Βουλευτές δέχονται τηλεφωνήματα από πολίτες που δηλώνουν ότι μένουν χωρίς εισόδημα για μήνες και τόνισε πως δεν είναι δουλειά των Βουλευτών να καλύπτουν κενά του μηχανισμού ενημέρωσης και εξυπηρέτησης.
Κατά τη συζήτηση αλλά και στο τέλος της, καταγράφηκαν και τοποθετήσεις οργανώσεων.
Ο Πρόεδρος της ΟΠΑΚ Δημήτρης Λαμπριανίδης δήλωσε ότι βγαίνουν από τη συνεδρία «με περισσότερα ερωτηματικά από ό,τι είχαμε όταν ήρθαμε», εκφράζοντας ανησυχία επειδή, όπως είπε, δεν έχουν δοθεί ακόμη απαντήσεις ούτε σε ερωτήματα προηγούμενων συνεδριών.
Πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία να ενταχθούν στο σύστημα άτομα με σοβαρές αναπηρίες που σήμερα μένουν εκτός, ενώ, αν αυτό δεν καταστεί εφικτό μέσω του νέου νομοσχεδίου, ζήτησε άμεση τροποποίηση του ΕΕΕ ώστε να μην εφαρμόζονται εισοδηματικά κριτήρια σε άτομα με σοβαρές αναπηρίες.
Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΥΓΟΠΕΑ Χρίστος Αυγουστίνος επανέλαβε ότι η οργάνωση θεωρεί απαράδεκτο το ότι δεν περιλαμβάνεται ουσιαστική πρόνοια για πρώιμη παιδική παρέμβαση και στήριξη από τη γέννηση, καθώς και ότι δεν ρυθμίζεται το θέμα της στήριξης των κέντρων ημέρας.
Όπως είπε, «μια μεγάλη εικόνα δεν μπορεί να αφήνει πίσω της τα παιδιά, μόλις γεννηθούν, χωρίς καμία υπηρεσία», προσθέτοντας ότι τα δύο αυτά βασικά αιτήματα δεν φαίνεται να έχουν γίνει αποδεκτά από το Υφυπουργείο.
Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της ΚΥΣΟΑ Θέμις Ανθοπούλου υποστήριξε ότι πρέπει να περάσει άμεσα η συζήτηση στην κατ’ άρθρον εξέταση, σημειώνοντας ότι «δεν θα φτάσουμε στο τέλειο» με αυτή τη νομοθεσία, αλλά «πιο κάτω, πιο άσχημα από εκεί που βρίσκεται σήμερα ο κόσμος της αναπηρίας στην πατρίδα μας, δεν πρόκειται να πάει».
Ανέφερε ότι σχεδόν ένας στους δύο ανθρώπους με σοβαρές αναπηρίες ή μέτρια νοητική αναπηρία βρίσκεται εκτός κρατικής πρόνοιας λόγω της σύνδεσης των παροχών με τα εισοδηματικά κριτήρια του ΕΕΕ και τόνισε πως αυτό ακριβώς επιβάλλει τον απεγκλωβισμό των αναπηρικών παροχών από το συγκεκριμένο σύστημα.
Parliamentary Committee Requests Written Answers on Disability Bill
The Parliamentary Committee on Labor discussed the bill for people with disabilities in the presence of the Deputy Minister of Social Welfare, Klea Chatzistefanou Papaellina. Members of Parliament requested written answers to key issues, such as the number and inclusion of new beneficiaries who will be released from the Minimum Guaranteed Income, delays in appeals, and the need to strengthen services. The Committee Chairman, Andreas Kavkalias, emphasized the need for clear answers from the executive branch, as there are still substantial issues that require clarification. There was confusion regarding the exact number of new beneficiaries who will be included in services and benefits, with initial estimates suggesting 12,000 people. However, organizations express concern that inclusion will not be immediate for all those excluded due to income criteria. The Committee committed to exhausting the timeframes to advance the bill to the Plenary Session. The Deputy Minister of Social Welfare assured that the Deputy Ministry has studied the memoranda and proposals and will return with clarifications, aiming for a modern and fair support framework. She characterized the bill as a major social reform, emphasizing the importance of decoupling the disability allowance from the GMI. Political will was expressed for gradual increases in benefits and the inclusion of new beneficiaries, with planned funds of €106 million for the period 2026-2028. The discussion of the bill will continue next Tuesday, with the examination extending to the article-by-article stage.
