Politico: Πώς ο Τραμπ θα καταλάβει τη Γροιλανδία σε 4 εύκολα βήματα

Ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι το γεγονός ότι η στρατηγική του Αμερικανού προέδρου μοιάζει πολύ με το επεκτατικό σχέδιο του Βλαντίμιρ Πούτιν
O Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία. Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και οι περισσότεροι Γροιλανδοί δεν θέλουν να γίνουν μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αν και η εισβολή στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, το Νουούκ, και η κατάληψη της χώρας με τρόπο παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας φαίνεται προς το παρόν σενάριο επιστημονικής φαντασίας –ακόμα και αν η στρατιωτική επίθεση στο Καράκας φαίνεται να έχει προκαλέσει σοκ σε όλες τις πλευρές σχετικά με τις δυνατότητες των ΗΠΑ–, υπάρχει ένας σαφής δρόμος. Και ο Τραμπ φαίνεται ήδη να έχει προχωρήσει αρκετά σε αυτόν.
Ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι το γεγονός ότι η στρατηγική του Τραμπ μοιάζει πολύ με το επεκτατικό σχέδιο του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το Politico μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, μέλη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η κατάληψη από τις ΗΠΑ του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά σημαντικού νησιού της Αρκτικής.
«Θα μπορούσαν να είναι πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», είπε ένας Δανός πολιτικός που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος για να μιλήσει ελεύθερα.
«Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα οι Γροιλανδοί», σημείωσε
Βήμα 1: Εκστρατεία για την ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας
Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να μιλάει για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας, ενός ημιαυτόνομου εδάφους του Βασιλείου της Δανίας. Μια απελευθερωμένη Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ υπό το status quo χρειάζεται την έγκριση της Κοπεγχάγης.
Για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα πρέπει να εγκρίνουν τόσο το Νουούκ όσο και η Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν κατά.
Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία, σύμφωνα με δημοσιεύματα των δανέζικων μέσων ενημέρωσης, με την υπηρεσία ασφάλειας και πληροφοριών της Δανίας, PET, να προειδοποιεί ότι το έδαφος «είναι στόχος διαφόρων ειδών εκστρατειών επιρροής».
Ο Felix Kartte, εμπειρογνώμονας ψηφιακής πολιτικής που έχει συμβουλεύσει θεσμικά όργανα και κυβερνήσεις της ΕΕ, επεσήμανε τις τακτικές της Μόσχας για την επηρεασμό των πολιτικών αποτελεσμάτων σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.
«Η Ρωσία συνδυάζει τακτικές εκτός και εντός διαδικτύου», είπε. «Στο έδαφος, συνεργάζεται με ομοϊδεάτες φορείς, όπως εξτρεμιστικά κόμματα, δίκτυα της διασποράς ή φιλορώσους ολιγάρχες, και έχει αναφερθεί ότι πληρώνει άτομα για να συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά της ΕΕ ή των ΗΠΑ.
Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-μέσων ενημέρωσης για να ενισχύσει αυτές τις δραστηριότητες στο διαδίκτυο και να προωθήσει επιλεγμένους υποψηφίους ή θέσεις. Ο στόχος συχνά δεν είναι να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μια φιλορωσική επιλογή είναι καλύτερη, αλλά να την κάνει να φαίνεται μεγαλύτερη, πιο δυνατή και πιο δημοφιλής από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, δημιουργώντας μια αίσθηση αναπόφευκτου».
Στη Γροιλανδία, οι ΗΠΑ φαίνεται να εφαρμόζουν τουλάχιστον μερικές από αυτές τις μεθόδους.
Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής επικεφαλής του προσωπικού του Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δημιούργησε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία και διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζέφ Λάντρι, σε αυτό το ρόλο. Δήλωσε ότι στόχος του είναι «να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, κατά την επίσκεψή του στη Γροιλανδία τον Μάρτιο, δήλωσε ότι «ο λαός της Γροιλανδίας θα έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης». Πρόσθεσε: «Ελπίζουμε ότι θα επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είμαστε η μόνη χώρα στον πλανήτη που θα σεβαστεί την κυριαρχία και την ασφάλειά τους».
Βήμα 2: Προσφορά μιας ευνοϊκής συμφωνίας στη Γροιλανδία
Υποθέτοντας ότι οι προσπάθειές της να επιταχύνει το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας θα αποδώσουν καρπούς και οι κάτοικοι της θα ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα ήταν να τεθεί υπό την επιρροή των ΗΠΑ.
Μια προφανής μέθοδος θα ήταν να ενσωματωθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ ως μία ακόμη πολιτεία -μια ιδέα που έχουν επανειλημμένα εξετάσει οι στενοί συνεργάτες του προέδρου. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρεντέρικσεν, αναγκάστηκε τη Δευτέρα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία, μετά την ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ -συζύγου του Στίβεν Μίλερ- στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενός χάρτη του εδάφους καλυμμένου με την αμερικανική σημαία και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».
Μια άμεση ανταλλαγή της Δανίας με τις ΗΠΑ φαίνεται σε μεγάλο βαθμό απαράδεκτη για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Η προαναφερθείσα δημοσκόπηση έδειξε επίσης ότι το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται στο να γίνει το έδαφος μέρος των ΗΠΑ, και ακόμη και τα μέλη του κινήματος ανεξαρτησίας που είναι φιλικά προς τον Τραμπ δεν είναι ενθουσιασμένα με την ιδέα.
Υπάρχουν όμως και άλλες επιλογές.
Από τον περασμένο Μάιο κυκλοφορούν φήμες ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει η Γροιλανδία να υπογράψει μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) -όπως αυτές που έχει ήδη υπογράψει με τη Μικρονησία, τις Νήσους Μάρσαλ και το Παλάου. Σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο σε αντάλλαγμα την απεριόριστη στρατιωτική παρουσία τους στο έδαφος αυτών των χωρών. Η ιδέα επανήλθε στο προσκήνιο αυτή την εβδομάδα.
Ο Kuno Fencker, ένας βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας που υποστηρίζει την ανεξαρτησία, ο οποίος παρευρέθηκε στην ορκωμοσία του Τραμπ και συναντήθηκε με τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Andy Ogles πέρυσι, δήλωσε ότι προσπαθεί να «εξηγήσει [στους Αμερικανούς] ότι δεν θέλουμε να γίνουμε σαν το Πουέρτο Ρίκο ή οποιοδήποτε άλλο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αλλά μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, διμερείς συμφωνίες ή ακόμα και ευκαιρίες και άλλα μέσα που ίσως δεν μπορώ να φανταστώ -ας έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι Γροιλανδοί θα αποφασίσουν σε δημοψήφισμα».
Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία, ο Φένκερ πρόσθεσε: «Η Δανία δεν έχει πει ποτέ ότι «χρειάζεται» τη Γροιλανδία. Η Δανία έχει πει ότι η Γροιλανδία είναι ένα έξοδο και ότι θα μας εγκαταλείψει αν γίνουμε ανεξάρτητοι. Επομένως, νομίζω ότι είναι μια πολύ πιο θετική δήλωση από ό,τι έχουμε ακούσει ποτέ από τη Δανία».
Βήμα 3: Συμμετοχή της Ευρώπης
Η Ευρώπη, και ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε προσπάθεια «αποκόλλησης» της Γροιλανδίας από την Κοπεγχάγη. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει ένα ατού σε αυτό το μέτωπο: την Ουκρανία.
Καθώς οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν επιταχυνθεί, το Κίεβο έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τον Πούτιν πρέπει να υποστηρίζεται από σοβαρές, μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.
Οι Αμερικανοί έχουν κρατήσει αποστάσεις σε αυτό, και σε κάθε περίπτωση, το Κίεβο είναι σκεπτικό όσον αφορά τις εγγυήσεις ασφάλειας, δεδομένου ότι αυτές που έχει λάβει τόσο από τη Ρωσία όσο και από τη Δύση στο παρελθόν, δεν έχουν αποφέρει κανένα αποτέλεσμα.
Ένα πιθανό σενάριο που πρότεινε ένας διπλωμάτης της ΕΕ θα ήταν μια συνολική συμφωνία ασφάλειας, βάσει της οποίας η Ευρώπη θα λάβει πιο σταθερές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία σε αντάλλαγμα με έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Βήμα 4: Στρατιωτική εισβολή
Αλλά τι θα συμβεί αν η Γροιλανδία -ή η Δανία, πουν όχι στον Τραμπ;
Μια στρατιωτική κατάληψη από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς μεγάλη δυσκολία.
Ο Crosbie, από το Βασιλικό Δανικό Κολλέγιο Άμυνας, είπε ότι οι στρατηγοί του Τραμπ πιθανότατα θα του παρουσιάσουν διάφορες επιλογές.
«Το πιο ανησυχητικό θα ήταν μια στρατηγική τύπου τετελεσμένου γεγονότος, την οποία βλέπουμε συχνά και σκεφτόμαστε πολύ στους στρατιωτικούς κύκλους, η οποία θα ήταν απλά η κατάληψη της γης με τον ίδιο τρόπο που ο Πούτιν προσπάθησε να καταλάβει, για να διεκδικήσει εδαφικά δικαιώματα, την Ουκρανία. Θα μπορούσε απλά να στείλει στρατεύματα στη χώρα και να πει ότι τώρα ανήκει στις ΗΠΑ. Ο αμερικανικός στρατός είναι σε θέση να αποβιβάσει οποιονδήποτε αριθμό δυνάμεων στη Γροιλανδία, είτε αεροπορικώς είτε δια θαλάσσης, και στη συνέχεια να υποστηρίξει ότι είναι αμερικανικό έδαφος».
Σύμφωνα με τον Lin Mortensgaard, ερευνητή στο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών της Δανίας και εμπειρογνώμονα σε θέματα ασφάλειας της Γροιλανδίας, η Ουάσινγκτον διαθέτει περίπου 500 αξιωματικούς, στη διαστημική βάση Pituffik και λιγότερους από 10 υπαλλήλους στο προξενείο του Νουούκ. Σε αυτούς προστίθενται περίπου 100 στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς από τη Νέα Υόρκη, οι οποίοι συνήθως αποστέλλονται εποχιακά το καλοκαίρι στον Αρκτικό Κύκλο για να υποστηρίξουν ερευνητικές αποστολές.
Η Γροιλανδία, εν τω μεταξύ, έχει λίγες άμυνες. Η χώρα δεν διαθέτει στρατό ξηράς, είπε ο Mortensgaard, ενώ η Κοινή Αρκτική Διοίκηση της Δανίας στην πρωτεύουσα διαθέτει ελάχιστα και ξεπερασμένα στρατιωτικά μέσα, που περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τέσσερα σκάφη του ναυτικού, μια περιπολία με έλκηθρα που σέρνουν σκύλοι, αρκετά ελικόπτερα και ένα αεροσκάφος θαλάσσιας περιπολίας.
Ως αποτέλεσμα, αν ο Τραμπ κινητοποιήσει την αμερικανική παρουσία στη Γροιλανδία -ή στείλει ειδικές δυνάμεις -οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν τον έλεγχο του Νουούκ «σε μισή ώρα ή λιγότερο», επεσήμανε ο Μόρτενσγκαρντ.
«Ο Τραμπ λέει πράγματα και μετά τα κάνει», δήλωσε η Δανή ευρωβουλευτής Στίνε Μπόσε. «Αν ήσασταν ένας από τους 60.000 κατοίκους της Γροιλανδίας, θα ανησυχούσατε πολύ».
Οποιαδήποτε εισβολή δεν θα είχε «νομική βάση» σύμφωνα με το αμερικανικό και το διεθνές δίκαιο, δήλωσε ο Romain Chuffart, επικεφαλής του Arctic Institute, ενός think tank με έδρα την Ουάσινγκτον, που ασχολείται με θέματα ασφάλειας. Οποιαδήποτε κατοχή που θα ξεπερνούσε τις 60 ημέρες θα απαιτούσε επίσης την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ.
Εν τω μεταξύ, μια εισβολή θα «σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ», ανέφερε, και οι «ΗΠΑ θα αποχαιρετούσαν μια συμμαχία που βοήθησαν να δημιουργηθεί».
Πέρα από αυτό, η «απώλεια εμπιστοσύνης από βασικούς συμμάχους θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της προθυμίας τους να μοιράζονται πληροφορίες με τις ΗΠΑ ή σε μείωση της πρόσβασης σε βάσεις σε όλη την Ευρώπη», σημείωσε ο Ben Hodges, πρώην διοικητής των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη. «Και τα δύο, θα έβλαπταν σοβαρά την ασφάλεια της Αμερικής».
Το ΝΑΤΟ δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί, δεδομένου ότι η στρατιωτική δράση πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα και οι ΗΠΑ είναι το βασικό μέλος της συμμαχίας, αλλά οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να αναπτύξουν στρατεύματα στη Γροιλανδία μέσω άλλων ομάδων, όπως η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη Ηνωμένου Βασιλείου-Σκανδιναβίας ή η πενταμελής Βορειοευρωπαϊκή Αμυντική Συνεργασία, δήλωσε ο Ed Arnold, ανώτερος ερευνητής στο Royal United Services Institute.
Ωστόσο, προς το παρόν, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παραμένουν ψύχραιμοι όσον αφορά την πιθανότητα επίθεσης. «Είμαστε ακόμα μακριά από αυτό το σενάριο», δήλωσε ένας ανώτερος διπλωμάτης της συμμαχίας. «Μπορεί να υπάρξουν δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά δεν νομίζω ότι είμαστε κοντά σε οποιαδήποτε εχθροπραξία», κατέληξε.
Πηγή: skai.gr