Politico: Το πολιτικό ρίσκο του Τραμπ στη Μέση Ανατολή και το «Δόγμα Γουάινμπεργκερ» – Οι συνέπειες μιας «βιαστικής» σύγκρουσης

Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική Άμυνας της τρέχουσας κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι ο πραγματικός κληρονόμος της στρατηγικής του Ρόναλντ Ρέιγκαν για την «ειρήνη μέσω της ισχύος». Βασικό μέρος αυτής της στρατηγικής, σύμφωνα με τον Χέγκσεθ, ήταν το Δόγμα Γουάινμπεργκερ, το οποίο καθόριζε τις αρχές για το πότε και πώς οι ΗΠΑ πρέπει να χρησιμοποιούν στρατιωτική βία. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι η Επιχείρηση Midnight Hammer του περασμένου Ιουνίου κατά του Ιράν αποτέλεσε «υποδειγματικό παράδειγμα» αυτού του δόγματος, με πλήγματα που «εξαφάνισαν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα».
Ωστόσο, τι συμβαίνει με τον τρέχοντα πόλεμο κατά του Ιράν; Αντέχει η Επιχείρηση «Επική Οργή» απέναντι στις αρχές του Γουάινμπεργκερ; Ο Χέγκσεθ θα δυσκολευόταν σίγουρα να στηρίξει κάτι τέτοιο – και για τον Τραμπ, αυτό θα μπορούσε τελικά να σημαίνει προβλήματα, σύμφωνα με ανάλυση του Politico. Σε ομιλία του τον Νοέμβριο του 1984, ο τότε Υπουργός Άμυνας Κασπάρ Γουάινμπεργκερ περιέγραψε έξι αρχές στρατιωτικής εμπλοκής που αντλήθηκαν από τα διδάγματα της καταστροφικής αποστολής στον Λίβανο και των αποτυχιών στο Βιετνάμ. Αναμενόμενα, ο πόλεμος του Τραμπ στο Ιράν αποτυγχάνει να ανταποκριθεί σχεδόν σε κάθε μία από αυτές.
Η απουσία ζωτικών συμφερόντων και οι ασαφείς στόχοι
Πρώτον, ο Γουάινμπεργκερ όριζε ότι η βία πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο εάν διακυβεύεται ένα ζωτικό εθνικό συμφέρον. Παρόλο που το Ιράν κυβερνάται από ένα θεοκρατικό καθεστώς, οι ΗΠΑ συμβιώνουν μαζί του για σχεδόν μισό αιώνα. Επιπλέον, η Τεχεράνη είναι σήμερα πιο αδύναμη από ποτέ, με την οικονομία της σε ερείπια, τους πληρεξουσίους της αποδεκατισμένους από το Ισραήλ και τους συμμάχους της στη Συρία εκδιωγμένους. Με το πυρηνικό του πρόγραμμα θαμμένο βαθιά υπόγεια μετά τις περσινές βομβιστικές επιθέσεις και τις στρατιωτικές του δυνατότητες σοβαρά πληγείσες, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η αποδυναμωμένη Τεχεράνη αποτελούσε επαρκή απειλή για τα ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ ώστε να δικαιολογηθεί ένας προληπτικός πόλεμος.
Στη συνέχεια έρχονται η δεύτερη, η τρίτη και η τέταρτη αρχή: η ανάγκη για σαφώς καθορισμένους στόχους, η πλήρης δέσμευση για την επίτευξή τους και η ανάπτυξη επαρκούς ισχύος. Στην περίπτωση του Ιράν, υπάρχουν προβλήματα και στα τρία. Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του έχουν αναφέρει πληθώρα διαφορετικών στόχων, από την ανατροπή του καθεστώτος έως την καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων της χώρας. Η αλλαγή καθεστώτος είναι δύσκολο να επιτευχθεί μόνο από τον αέρα, ωστόσο η Ουάσινγκτον δεν φαίνεται να προτίθεται να αναπτύξει χερσαία στρατεύματα. Το ερώτημα ποιος πολιτικός στόχος εξυπηρετείται από τον αφοπλισμό του Ιράν και τι θα αποτελούσε επιτυχία παραμένει αναπάντητο από την κυβέρνηση.
Η παράκαμψη του Κογκρέσου και η αποτυχία της διπλωματίας
Τέλος, υπάρχουν οι δύο πιο κρίσιμες αρχές: η εξασφάλιση της υποστήριξης της κοινής γνώμης και του Κογκρέσου, και η χρήση του πολέμου ως έσχατη λύση. Εδώ, η κυβέρνηση δεν προσπάθησε καν. Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, ο Τραμπ αφιέρωσε μόλις τρία λεπτά στο Ιράν και ποτέ δεν παρουσίασε στο κοινό τα επιχειρήματα για τον πόλεμο. Σε αντίθεση με τους προκατόχους του, Μπους τον πρεσβύτερο και Μπους τον νεότερο, ο Τραμπ αγνόησε πλήρως το Κογκρέσο, παρά τον συνταγματικό του ρόλο στην κήρυξη πολέμου.
Όσο για την έκτη αρχή, ο εξελισσόμενος πόλεμος κάθε άλλο παρά έσχατη λύση αποτελεί. Οι ΗΠΑ συμμετείχαν δύο φορές σε συνομιλίες με το Ιράν, αλλά ο Τραμπ επέλεξε τον πόλεμο αντί να διαπιστώσει αν μια συμφωνία ήταν εφικτή. Η διαπραγματευτική του ομάδα, αποτελούμενη από τους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, στερούνταν εξειδίκευσης στα πυρηνικά όπλα. Οι ισχυρισμοί του Γουίτκοφ για το πυρηνικό υλικό του Ιράν έρχονταν σε αντίθεση με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, καθώς το Ιράν δεν βρισκόταν κοντά στην απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε είχε πρόθεση να πλήξει πρώτο τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η απόφαση του Τραμπ δεν ήταν έσχατη λύση, αλλά ένα επικίνδυνο ρίσκο, ασύμβατο με το Δόγμα Γουάινμπεργκερ. Αν και κάθε στοίχημα μπορεί να αποδώσει, είναι πολύ πιο πιθανό να καταλήξει άσχημα, με ένα νέο ιρανικό καθεστώς αποφασισμένο για εκδίκηση. Όπως ο Μπους πλήρωσε το τίμημα για το Ιράκ και ο Μπάιντεν για το Αφγανιστάν, έτσι και για τον Τραμπ θα υπάρξει βαρύ πολιτικό τίμημα για αυτό το περιττό και επικίνδυνο στοίχημα τον ερχόμενο Νοέμβριο.