Μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου, με χαρακτηριστικά βαθιάς στρατιωτικής διείσδυσης στο ιρανικό έδαφος, βρίσκεται πλέον στο τραπέζι του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να διατάξει την κατάληψη και απομάκρυνση σχεδόν ενός τόνου εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν – μια κίνηση που θα μπορούσε να αλλάξει τη φύση του πολέμου.
Σενάριο στρατιωτικής διείσδυσης
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ δεν έχει ακόμη λάβει την τελική απόφαση, ωστόσο παραμένει ανοιχτός σε μια επιχείρηση που θα απαιτούσε παρουσία αμερικανικών δυνάμεων εντός Ιράν για ημέρες – ίσως και περισσότερο.
Στόχος θα ήταν η κατάσχεση περίπου 1.000 λιβρών (περίπου 450 κιλών) εμπλουτισμένου ουρανίου, υλικού που θεωρείται κρίσιμο για την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η απομάκρυνσή του αποτελεί κεντρικό στόχο, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνική ικανότητα.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη WSJ, έχει ζητήσει από τους συμβούλους του να πιέσουν το Ιράν να παραδώσει το υλικό στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν αποκλείει την κατάληψή του με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Διπλωματία στο παρασκήνιο, χωρίς άμεση επαφή
Παρά τις κινήσεις στο διπλωματικό επίπεδο, με χώρες όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος να λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει.
Ο Τραμπ, μιλώντας πρόσφατα, έθεσε το δίλημμα με ωμό τρόπο: το Ιράν είτε θα συμμορφωθεί με τις αμερικανικές απαιτήσεις είτε «δεν θα έχει χώρα». «Θα μας δώσουν τη σκόνη», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στο ουράνιο.
Πού βρίσκεται το ουράνιο
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος του υλικού βρίσκεται σε δύο βασικές εγκαταστάσεις: στο πυρηνικό συγκρότημα της Ισφαχάν και στο Νατάνζ.
Πριν από τα πρόσφατα πλήγματα, το Ιράν διέθετε πάνω από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% και περίπου 200 κιλά σε χαμηλότερο επίπεδο εμπλουτισμού, που μπορεί σχετικά εύκολα να μετατραπεί σε υλικό κατάλληλο για όπλα.
Παρά τις επιθέσεις, ειδικοί εκτιμούν ότι η χώρα διατηρεί την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό για να επανεκκινήσει τον εμπλουτισμό ακόμη και σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
Μια επιχείρηση εξαιρετικής πολυπλοκότητας
Η επιχείρηση που εξετάζεται είναι μια εξαιρετικά σύνθετη αποστολή.
Αμερικανικές δυνάμεις θα πρέπει να εισέλθουν σε εχθρικό έδαφος, πιθανότατα υπό πυρά από αντιαεροπορικά συστήματα και drones. Στη συνέχεια, ειδικές μονάδες θα χρειαστεί να ασφαλίσουν την περιοχή, ενώ εξειδικευμένα συνεργεία θα αναζητήσουν το υλικό μέσα σε συντρίμμια, ελέγχοντας για νάρκες και παγίδες.
Το ουράνιο εκτιμάται ότι φυλάσσεται σε δεκάδες ειδικούς κυλίνδρους, οι οποίοι θα πρέπει να μεταφερθούν με απόλυτη ασφάλεια σε ειδικά δοχεία. Η επιχείρηση θα απαιτούσε πολλαπλά φορτηγά και πιθανόν τη δημιουργία πρόχειρου αεροδρομίου για την απομάκρυνση του υλικού.
Δεν πρόκειται για αποστολή ωρών, αλλά ημερών – ίσως και εβδομάδας.
Ο κίνδυνος εκτροχιασμού
Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση και σφοδρή αντίδραση από το Ιράν, οδηγώντας σε ευρύτερη κλιμάκωση και παράταση του πολέμου, πέρα από το χρονοδιάγραμμα των λίγων εβδομάδων που έχει θέσει η αμερικανική πλευρά.
Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο, το Πεντάγωνο προετοιμάζει πολλαπλά σενάρια, ενισχύοντας την παρουσία δυνάμεων στην περιοχή και εξετάζοντας ακόμη και την ανάπτυξη επιπλέον χιλιάδων στρατιωτών, ώστε να υπάρχει «μέγιστη ευελιξία» στις επιλογές του προέδρου.
Το δίλημμα του Τραμπ
Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί έναν παρατεταμένο πόλεμο. Ωστόσο, η επιδίωξη πλήρους εξουδετέρωσης του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος τον φέρνει αντιμέτωπο με ένα δύσκολο δίλημμα: είτε μια συμφωνία που θα διασφαλίζει την παράδοση του ουρανίου, είτε μια στρατιωτική επιχείρηση που θα μπορούσε να ανοίξει έναν νέο, πιο επικίνδυνο κύκλο σύγκρουσης.
Σε κάθε περίπτωση, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την έκβαση του πολέμου, αλλά και την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή – και κατ’ επέκταση τη σταθερότητα ολόκληρου του διεθνούς συστήματος.
Wall Street Journal: Σχέδιο – σοκ για αρπαγή του ουρανίου από το Ιράν μελετά ο Τραμπ
Η εφημερίδα Wall Street Journal αποκαλύπτει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει ένα σχέδιο για την κατάληψη και απομάκρυνση σχεδόν ενός τόνου εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, μια κίνηση που θα μπορούσε να κλιμακώσει την ένταση στην περιοχή. Το σχέδιο περιλαμβάνει μια βαθιά στρατιωτική διείσδυση στο ιρανικό έδαφος. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη την τελική απόφαση, αλλά είναι ανοιχτός στην ιδέα μιας επιχείρησης που θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράν για αρκετές ημέρες. Στόχος είναι η κατάσχεση περίπου 450 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Παράλληλα, ο Τραμπ έχει ζητήσει από τους συμβούλους του να πιέσουν το Ιράν να παραδώσει το ουράνιο στο πλαίσιο μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Σε περίπτωση αποτυχίας, δεν αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη, με τη μεσολάβηση άλλων χωρών. Η επιχείρηση θεωρείται εξαιρετικά σύνθετη και επικίνδυνη, καθώς θα απαιτούσε την εισβολή σε εχθρικό έδαφος, πιθανόν υπό πυρά. Το ουράνιο βρίσκεται σε δύο βασικές εγκαταστάσεις, στην Ισφαχάν και στο Νατάνζ, και η ασφαλής μεταφορά του θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους και συντονισμό.
