Αλλαγές προς το καλύτερο για τις εργασιακές σχέσεις το 2026 – Προκλήσεις για Κύπρο

Ξαναγράφεται ο εργασιακός χάρτης από την Κομισιόν, που δεν θα αφορά μόνο τις αμοιβές, αλλά το πώς οργανώνεται ο χρόνος εργασίας, ποιος αποφασίζει για τις βάρδιες, πώς μπαίνουν όρια στον έλεγχο των εργαζομένων μέσω ενός αλγόριθμου, αλλά και πως ορίζεται η ευθύνη στις νέες μορφές εργασιακών σχέσεων.
Η Κομισιόν περιγράφει το Quality Jobs Act ως νέα νομοθετική δέσμη που το 2026 θα εκσυγχρονίσει τους κανόνες προστασίας των εργαζομένων, χωρίς βέβαια να χαθεί η σύνδεση της εργασίας με την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Το πολιτικό σήμα της Ε.Ε είναι οτι «κάθε δουλειά στην Ευρώπη πρέπει να είναι ποιοτική», όχι ως μια τυπική ηθική διακήρυξη, αλλά ως μηχανισμός αντοχής του εργασιακού μοντέλου απέναντι στις πιέσεις για το κόστος ζωής, τις ελλείψεις προσωπικού και την τεχνολογική αναδιάρθρωση.
Πιο αναλυτικά το Quality Jobs Act (νόμος για ποιοτικές θέσεις εργασίας) είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ξεκίνησε το 2025, με στόχο να βελτιώσει ριζικά τις συνθήκες εργασίας στην ΕΕ, αντιμετωπίζοντας την πτώση των πραγματικών μισθών και την επισφάλεια. Επικεντρώνεται σε δίκαιες αμοιβές, ασφαλές περιβάλλον, πρόσβαση στην εκπαίδευση, ισχυρότερη συλλογική διαπραγμάτευση (με στόχο κάλυψη 80% των εργαζομένων), και προστασία κατά τις μεταβάσεις (π.χ. πράσινη/ψηφιακή μετάβαση), βασιζόμενο στις προτάσεις της έκθεσης Ντράγκι.
Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της ΕΕ το 2025 και στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2026, η Επιτροπή θα προτείνει έναν νόμο για ποιοτικές θέσεις εργασίας το 2026. Ο νέος νόμος θα επικαιροποιήσει τους κανόνες της ΕΕ που προστατεύουν τους εργαζόμενους, ενώ παράλληλα θα υποστηρίζει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Η διαβούλευση πρώτου σταδίου σχετικά με τον νόμο για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας επιδιώκει να συγκεντρώσει τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων σχετικά με την κατεύθυνση της δράσης της ΕΕ για τη βελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίας.
Ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι η Ε.Ε βάζει στο επίκεντρο τον τρόπο που η δουλειά οργανώνεται από υπολογιστικά συστήματα μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης και όχι από ανθρώπους. Από πλατφόρμες που υπολογίζουν απόδοση, από λογισμικά που μοιράζουν βάρδιες, από συστήματα που ορίζουν τους κανόνες και αυτοί μεταφράζονται σε πιεστικές συνθήκες εργασίας.