Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν σφραγισμένο θάλαμο 40.000 ετών στο Γιβραλτάρ – Φέρνει στο φως τη ζωή των Νεάντερταλ

Αρχαιολόγοι ήρθαν αντιμέτωποι με μια εξαιρετικής σημασίας ανακάλυψη κατά τις ανασκαφές στο εκτεταμένο σύμπλεγμα σπηλαίων του Βράχος του Γιβραλτάρ, όταν εντόπισαν νέο σφραγισμένο θάλαμο που παρέμενε ανέπαφος εδώ και περίπου 40.000 χρόνια, εύρημα που αναμένεται να προσφέρει νέα δεδομένα για τη ζωή και τη δραστηριότητα των Νεάντερταλ στην περιοχή.
Το σπήλαιο Γκόραμ (Gorham’s Cave) βρίσκεται στην παραλία Governor’s Beach, στη νοτιοανατολική πλευρά του Βράχου του Γιβραλτάρ, και μοιάζει να φιλοξενεί έναν πραγματικό «θησαυρό» ευρημάτων. Τα αντικείμενα που έχουν εντοπιστεί λειτουργούν σαν ένα άτυπο μουσείο, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την καθημερινότητα ενός πληθυσμού που έχει εδώ και χιλιάδες χρόνια εξαφανιστεί.
Οι Νεάντερταλ, ένα εξαφανισμένο είδος αρχαϊκών ανθρώπων και οι στενότεροι συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου, έζησαν στην Ευρώπη και την Ασία από περίπου 400.000 έως και 40.000 χρόνια πριν. Παρότι στο συγκεκριμένο σπήλαιο δεν έχουν βρεθεί σκελετοί, τα στοιχεία που υποδεικνύουν την παρουσία τους είναι πολυάριθμα.
Σύμφωνα με την UNESCO, υπάρχουν «ενδείξεις για κυνήγι πτηνών και θαλάσσιων ζώων για τροφή, χρήση φτερών για διακόσμηση, καθώς και παρουσία αφηρημένων βραχογραφιών». Ο διεθνής οργανισμός επισημαίνει επίσης ότι η επιστημονική έρευνα στα σπήλαια έχει «συμβάλει ουσιαστικά στις συζητήσεις γύρω από την εξέλιξη των Νεάντερταλ και του ανθρώπου».
Το 2024, οι ερευνητές προχώρησαν σε μια ακόμη εντυπωσιακή ανακάλυψη, εντοπίζοντας έναν φούρνο ηλικίας περίπου 60.000 ετών, ο οποίος φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή κόλλας. Το στρώμα των ιζημάτων, που χρονολογείται μεταξύ 67.000 και 60.000 ετών, κρίθηκε ότι είχε «ξεκάθαρα» δημιουργηθεί από ανθρώπινα χέρια.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εστία αυτή χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή πίσσας από σημύδα, μιας κολλώδους ουσίας που οι προϊστορικοί άνθρωποι αξιοποιούσαν για να προσαρμόζουν λαβές σε εργαλεία ή όπλα. Η κατασκευή ήταν κυκλική, με δύο διαύλους και επένδυση από παχύ τοίχωμα.
Ο διευθυντής και επικεφαλής επιστήμονας του Gibraltar National Museum, Clive Finlayson, είχε δηλώσει στο CNN το 2021 ότι στους τοίχους του σπηλαίου εντοπίστηκαν και χαρακιές από άγνωστο σαρκοφάγο ζώο.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ένα θαλάσσιο κοχύλι βρέθηκε στο βάθος του σπηλαίου, περίπου 20 μέτρα μακριά από την παραλία. Τόνισε ότι κάποιος μετέφερε το κοχύλι εκεί πριν από περισσότερα από 40.000 χρόνια, στοιχείο που του έδωσε έντονη ένδειξη ανθρώπινης παρουσίας στο εσωτερικό του σπηλαίου. Όπως εξήγησε, λόγω της χρονολόγησης, οι άνθρωποι αυτοί δεν θα μπορούσαν να είναι άλλοι από Νεάντερταλ.
Ο Finlayson παραδέχτηκε ότι ένιωσε έντονη συγκίνηση όταν μπήκε για πρώτη φορά στον σφραγισμένο θάλαμο, περιγράφοντας τη στιγμή ως μία από τις πιο συναρπαστικές της καριέρας του. Όπως σημείωσε, είναι εξαιρετικά σπάνιο να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με έναν χώρο στον οποίο δεν έχει εισέλθει άνθρωπος εδώ και 40.000 χρόνια.
Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι όσο προχωρούν οι ανασκαφές, το σπήλαιο ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερο, με νέους διαδρόμους να αποκαλύπτονται σε βαθύτερα επίπεδα. Όπως τόνισε, οι πιθανότητες να πρόκειται για ένα τεράστιο σπήλαιο είναι μεγάλες, γεγονός που καθιστά τη συνέχιση των ερευνών ιδιαίτερα συναρπαστική για την επιστημονική κοινότητα.