Για τον μουσικοσυνθέτη και ποιητή Κωστή Κωστέα

Δέκα Χρόνια Ορίζοντας (2016-2025)
Κάθε εβδομάδα μέσα στο 2026 θα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από συνεντεύξεις ή κριτικά κείμενα της δεκαετούς πορείας του Ορίζοντα. Κείμενα που αναδεικνύουν την ύπαρξη στην Κύπρο ενός ζωντανού και απαιτητικού πολιτιστικού πεδίου. Συγχρόνως καταδεικνύουν την αναγκαιότητα δομικών αλλαγών στο χώρο του πολιτισμού, όπως και την απουσία οράματος και πολιτικής από την Πολιτεία, που δυστυχώς συνεχίζει μέχρι σήμερα.
Απόσπασμα από τον επικήδειο του Κυριάκου Κωστέα για τον πατέρα του, μουσικοσυνθέτη και ποιητή Κωστή Κωστέα όπως δημοσιεύτηκε στον Ορίζοντα της Κυριακάτικης Χαραυγής ημ. 07/03/2021
[…] Έφυγες μ’ έναν καημό. Αυτόν της Λύσης. «Παπά να πάμεν στο χωρκό;» σε ρωτούσαμε κάποιες βδομάδες πριν σε μια ύστατη προσπάθεια να σκαλίσουμε και να ζωντανέψουμε τη μνήμη. Σήκωνες το κεφάλι, και μια αστραπή αμολιόταν μες απ’ τα μάτια σου: «Ναι! Άτε!» Πώς να γαληνεύσεις, να ελέγξεις όλο αυτό το πάθος για το πιο αυτονόητο: Την επιστροφή στα γενέθλια χώματα. «Όι τωρά. Ύστερα πον να σάσει ο τζιαιρός». Η αστραπή χανόταν κι έγερνες και πάλι με απογοήτευση το κεφάλι.
Όλα ξεκίνησαν πάνω στη χοροστασία της εκκλησιάς της Παναγίας στη Λύση, δίπλα από τον άνθρωπο που αναγνώριζες και τιμούσες ως τον δάσκαλό σου στη Μουσική: Τον λευκό στην ψυχή και την κόμη Γιάγκο Σουρουλλά. Η χοροστασία είχε γίνει για σένα, τον νεαρό τότε Κωστή πέρα από το πατρικό σου στου παππού του Κυριάκου και της γιαγιάς της Αννούς και το μικρό κατάστημα που διατηρούσες στο έμπα του λούρουππα, ένα δεύτερο σπίτι. Είναι γι’ αυτόν το λόγο που η πίκρα και η απογοήτευσή σου ήταν μεγάλη όταν ο φθόνος, αλλά παραπάνω η άγνοια και η αμορφωσιά έκριναν ότι έπρεπε να σε απομακρύνουν από τη χοροστασία, υπακούοντας στην αρχιερατική επιταγή ότι αριστεροί στις εκκλησιαστικές χοροστασίες δεν επιτρέπονταν.
Αντιστάθηκες όμως στα δύσκολα, τα πέτρινα εκείνα χρόνια του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας με σύνεση και υπομονή και επέστρεψες χρόνια αργότερα νικητής και επικεφαλής της χορωδίας του δασκάλου σου.
Η χοροστασία της εκκλησιάς δεν ήταν όμως αρκετή. Δεν ήταν αυτό που είχες στο μυαλό σου. Κι άρχισες να συνθέτεις. Τα τραγούδια σου δεν ήταν μόνο κυπριακοί ρυθμοί. Ήταν οι συνισταμένες μιας πολυδιάστατης και πολύχρωμης μουσικής παράδοσης που ξεκινούσε απ’ τα Βαλκάνια και κατέληγε στα νερά της Μεσογείου, συναντούσαν τους στίχους του Παύλου Λιασίδη, του Μιχάλη Πασιαρδή, του Φαΐκκη και γίνονταν έτσι η φωνή ενός ολόκληρου λαού, κάνοντας τραγούδι αυτό που είμαστε.
Την αποφασιστική όμως ζωοδόχα πνοή στον πολιτισμό την δώσατε εσύ και οι συνεργάτες σου, με το ΣΥΚΑΛΥ. Με το ακορντεόν του θείου του Νίκου, το χορό του Αριστόδημου και της Χρύσως και των άλλων πολλών γενιών χορευτών και χορευτριών που πέρασαν και περνούν ακόμα απ’ το ΣΥΚΑΛΥ, το θκιολί του Πιτρακκή και του Παναή, τη φωνή του Τζιρτζιπή, του Λεωνή, του Κέκκου, του Παύλου και της Χρυστάλλας και το λαούτο του Γιαννάκη, αλλά πάνω απ’ όλα με τα φτερά της δικής σου φαντασίας και αστείρευτης έμπνευσης, μετατρέψατε αυτό που θεωρούσαμε ως μουσειακή παράδοση, σε μια ρηξικέλευθη και ζωντανή μορφή Τέχνης. Τα χοροδράματα Ειδύλλιο και Γάμος, τα Μαρμαρένια Αλώνια και οι Βαθκιές Ρίζες ήταν οι σταθμοί μιας πολιτιστικής ανανέωσης.