Επίθεση ΗΠΑ στο Ιράν: Γιατί ο μεγάλος κερδισμένος μπορεί να είναι η Κίνα

Η Κίνα καταδίκασε άμεσα και με αυστηρό τόνο τις κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, επιμένοντας στην πάγια θέση της περί μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις κυρίαρχων κρατών.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Sky News, πίσω από τη σκληρή ρητορική, το Πεκίνο εξετάζει τις εξελίξεις με ευρύτερο στρατηγικό ορίζοντα, σταθμίζοντας τόσο τους κινδύνους όσο και τις πιθανές ευκαιρίες.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο ομόλογό του, ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Wang Yi, χαρακτήρισε τις αμερικανικές ενέργειες ως «απροκάλυπτη δολοφονία» του Ιρανού ηγέτη και τις περιέγραψε ως «απαράδεκτες», κάνοντας λόγο για επιστροφή στον «νόμο της ζούγκλας». Η αντίδραση αυτή ήταν αναμενόμενη, δεδομένης της σταθερής κινεζικής θέσης υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας και της κρατικής κυριαρχίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση, σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο η Κίνα έχει λόγους ανησυχίας. Αν και θεωρούσε το Ιράν εταίρο με περιορισμένη αξιοπιστία και εσωτερικές αστάθειες, το Πεκίνο το αντιμετώπιζε ως σημαντικό αντίβαρο στην αμερικανική επιρροή στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, απορροφώντας – κατά εκτιμήσεις αναλυτών – περίπου το 80% των εξαγωγών του. Η διατήρηση της ροής αυτών των ποσοτήτων αποτελεί κρίσιμο ενεργειακό ζήτημα για το Πεκίνο.
Ωστόσο, σε στρατηγικό βάθος, η εικόνα δεν εμφανίζεται αποκλειστικά αρνητική για την κινεζική ηγεσία. Μια παρατεταμένη εμπλοκή των ΗΠΑ σε νέο πολεμικό μέτωπο ενδέχεται να αποδυναμώσει την αμερικανική παρουσία και επιρροή σε άλλες περιοχές. Ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να εξαντλήσει πόρους και να περιορίσει τη διάθεση της αμερικανικής κοινής γνώμης για περαιτέρω στρατιωτικές παρεμβάσεις.
Κατά το Sky News, αυτή η εξέλιξη θα ενίσχυε το αφήγημα που προωθεί το Πεκίνο, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως αποσταθεροποιητική δύναμη με ιδιοτελή κίνητρα, αφήγημα που βρίσκει απήχηση σε αρκετές χώρες, ιδιαίτερα στον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο.
Παράλληλα, οι εξελίξεις ενδέχεται να δημιουργήσουν περιθώρια κινήσεων για την Κίνα σε ζητήματα υψηλής προτεραιότητας, όπως η Ταϊβάν. Το Πεκίνο εξακολουθεί να δηλώνει ότι επιδιώκει διπλωματική επανένωση με το αυτοδιοικούμενο νησί, το οποίο θεωρεί αποσχισθείσα επαρχία. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ μεταβάλλουν βασικές νόρμες του διεθνούς δικαίου, διαμορφώνοντας ένα νέο περιβάλλον στο οποίο ενδεχομένως θα μπορούσε να κινηθεί με μεγαλύτερη ευχέρεια, ιδίως εάν οι ΗΠΑ είναι στρατηγικά απορροφημένες αλλού.
Παρά τα πιθανά οφέλη, η κινεζική ηγεσία παραμένει επιφυλακτική. Οι δημόσιες εκκλήσεις του Τραμπ προς τον ιρανικό λαό να «εξεγερθεί» προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στο Πεκίνο. Οι λεγόμενες «λαϊκές επαναστάσεις» αποτελούν διαχρονικά έναν από τους μεγαλύτερους φόβους της κινεζικής πολιτικής ηγεσίας, ενώ η αστάθεια σε αυταρχικά καθεστώτα αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ευρύτερη περιφερειακή ισορροπία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η προγραμματισμένη επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο σε τέσσερις εβδομάδες. Αν τελικά πραγματοποιηθεί, θα πρόκειται για μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας.
Η ανάλυση του Sky News καταλήγει ότι, παρά τα περιθώρια στρατηγικής αξιοποίησης της συγκυρίας, η Κίνα αντιλαμβάνεται πως πρόκειται για μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.